DiyarName.Com

___Cemil Oguz___

Bêşik Almanya yek ji tîmên mezin a Ewropayê ye. Û Almanya di Kûpaya Cîhanê de yek ji favoriyan e. Heta vir her tişt normal e. Lê ne mormalî ev e: Favorî jî dikarin têk herin. Li hemberî kî? Li hemberî tîmên ku "berxwedan jiyane"yê bînin cih. Ger bi yek gotinê mirov bêje, Paraguay gelek ber xwe da, berxwedaneke mezin û di dawiya dawî de bi penatiyan Almanya têk bir. Almanya vegeriya mala xwe; Paraguay derbasî Dora 16'an bû.

DANBERHEVA ALMANYA Û PARAGUAYÊ
Paraguaya tam li nava dilê Amerîkaya Başûr, Paraguaya bi du zimanên fermî (spanyolî û guaranî), ev welatê di hidroelektrik de li pêş, ev welatê di firotina goştê dewaran de li dinyayê di nav 10'ên pêşî de, ev welatê di warê muzîkê de xurt dê bikariba li hemberî Almanyaya di teknolojiyê de pêşketî li ber xwe bida? Dê çawa bikariba tangên Almanyayê bipelixîne, çawa bikaribe erebeyên alman xira bike?
Ev Paraguaya ku butçeya wê dor 45 mîlyar dolarî, li hemberî Almanyaya butçeya wê dor 5 trîlyon dolarî dê bikariba çi bikira, bikariba çiqas pere xerc bikira?
Ev Paraguaya ku temamê tîma wê dor 30 mîlyon Euroyî ye, li hemberî tîma alman ku buhaya tîma wê dor 500 mîlyon Euroyî ye dê çi bikira?
Ev pirs û gelek pirsên din li ber me bûn, lê Paraguayê tîma alman baş analîz kiribû.

120 DEQE WEKHEVÎ
Maçê bi analîzan dest pê kir. Di 90 deqîqeyan de Almanya û Paraguay nekarîn bi hev. Almanyayê êrîş dikir, Paraguayê bi pal û piştê, bi her tiştî ber xwe dida.
Almanyayê di temamê maçê de 20 şûat avêtin, 7 jê bi îsabet. Paraguayê 7 şût avêtin 4 jê bi îsabet. Bi gogê lîstin li dor sedî 70 serdestî di destê almanan de bû, lê encam neguherî. Di deqîqeya 42'yan de Paraguay bi gola Julio Enciso bi 1-0 derket pêş. Almanan di deqîqeya 54'an de bi Kai Havertz bersiv da, lê vê bersivê têrê nekir. 90 deqe bi 1-1'ê bi dawî bû. Di 30 deqeyên zêdek de jî encam neguherî û maç derbasî penaltiyan bû. Qeleparêzê Paraguay Orlando Gill gelek pêşî li golan girt û li vir serketin û pîrozbahî heq kir.
Niha, bi deh hezaran temaşevanên li Stada Bostonê bi heyecan li benda temaşekirina penaltiyan bûn. Wê kî bi ser biketa?

REWŞA PARAGUAY
Paraguay di sala 2010'an de Japonya têk biribû û derbasî çarîk fînalê bûbû. Wê çaxê jî Paraguay bi penaltiyan bi ser ketibû ku her 5 penaltî jî veguhartibûn golê. Paraguay dixwest carek din bi penaltiyan bi ser bikeve. Qeleparêzê wan Orlando Gill hêvî didan. Ew serketina wî ya di 120 deqîqeyan de wê xwe dîsa dubare bikira?

ALIYÊ ALMANYAYÊ
ALmanyayê herî dawî di sala 2014'an de (yên din 1954, 1974, 1990) ev kûpa biribû mala xwe. Dixwest carek din rêya xwe bidomîne, belkî ber bi kûpayê ve here. Qeleparêzê alman Manuel Neuer ku keleha tîma mezin a alman Bayer Munih diparast, ketibû 40 saliya xwe û xwedî tecrube bû. Neuer îro bi vê maçê bûbû 23 caran formaya Almanyayê li xwe dike ku ev yek rekor bû; heta niha tu lîstikvanekî alman di Kûpaya Cîhanê de 23 caran formaya welatê xwe li xwe nekiribû. Neuerî di vê roja taybet de, bi vî awayî jî mohra xwe li maçê bide bi penaltiyan. Tiştek din jî hebû ku Almanya heta niha di Kûpaya Cîhanê de qet di penaltiyan de têk neçûbû.

PENALTÎ ÇAWA HATIN BIKARANÎN
Bi vî awayî penaltiyan dest pê kir. Penaltiya yekem Almanyayê bi Havertz avêt, lê nekarî golê biavêje. Bi vê yekê pirsa "Gelo?"yê derket meydanê. Ji Paraguay Mauricio gog çikand û gol.
Dûre ji Almanyayê kaptan Kimmich hat û gol avêt. Ji Paraguay kaptan Gomez hat û bersiva Kimmichî da.
Ji Almanyayê Musiala hat û gol. Ji Paraguay Galarza hat û gol.
Ji almanyayê Woltemade gog çikand, lê qeleparêzê paraguayî Gill dîsa destûr neda. Ev avantajek mezin bû lê ji Paraguay Sanabria hat lê gog avêt derve. Bi vê hinek rih ket almanan.
Û penaltiyan 5'an; divê Almanya yêbiavêta û li bendê ba Paraguay nikaribe golê biavêje. Ji Almanyayê Amiri hat û gol avêt. Niha dora Paraguay bû û Paraguay gol biavêta Almanya têk diçû. Ji Paraguay Balbuena penalti bikar anî, lê Neuer destûr neda. Hêviya Almanyayê hat cih.
Vê carê ji Almanyyayê Tahî gog çikand; lê gog jî û hêvî jî şand cem temaşevanan û hêviya tûrê da Paraguay. Dîsa her tişt di destê lîstikvanê Paraguay de bû; Jose Canale ji xwe bawer hat, gog girt, danî ser xala spî, bi paş ve vekişiya û wekî kevanê ber bi gogê ve çû: Jixwe ne hewce ye mirov tiştek din bibêje: Canale bi vî awayî Almanya şand mal, tîma xwe jî bir Dora 16'an.

Û DAWÎ...
Erê tûrnûvaya Kûpaya Cîhanê ya 2026'an êdî bê Almanyayê ye. Almanên di karê xwe de hoste, di fûtbolê de hostetî dan destê hinên din û êdî li mala xwe wê li maçan temaşe bikin. Her ku Paraguay e pîrozbahiyê heq dike û niha dê li bendê be ka kî bibe reqîbê wê. Kî? Yan Fransa, yan Swêd; kî bi ser bikeve, ew.

FAS'Ê HOLLANDA TÊK BIR
Di maça Hollanda û Fas hatin hemberî hev. Hollanda di deqîqeya 72'yan de Cody Gakpo derket pêş, Fasê de 90+1 de bi Issa Diop bersiv da û maç bi 1-1'ê bi dawî bû.
Di 30 deqeyên zêdek de jî encam neguherî û maç derbasî penaltiyan bû. Di penaltiyan de her du tîman jî gelek penaltî nekarîn veguherînin golê. Di encamê de bi 3-2 yên penaltiyan Fas bi ser ket û derbasî Dora 16'an bûn.

***

Dibe ev nivîs bala we bikişînin:

- Ji Messi dîrokeke nû: Di Kûpaya Cîhanê de kesê herî zêde gol avêtin

- 49 mîlyon kesî nikarîn bi 438 hezar kesî!

- Maçên koman temam bûn; Va ne yên serketî, yên xeyalşikên, notên giştî

- Diyarnameyê ji Grokê pirsî, wê di Kûpaya Cîhanê kîjan welat bi ser bikeve?

- Mêrxas Doskî yê kurd û sê golavêjên din

- Goga Lingan û Serê Hz. Huseyîn

- Şeva lîstikvanê kurd Denîz Undav a di Kûpaya Cîhanê de

- Ji bo cîhanê goga lingan, ji bo kurdan gef û gur û fişarên tirkan