logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Xêz
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Çend gotin li ser 'Li Gelîyê Goyanê Roman Li Diyarbekirê Şiîr'
  2. 'Prenses Mumbî' xelata mezin girt
news-details

Evîn û zimanê kurdî

Divê em bi zimanê kurdî evîna xwe bijîn. Û divê em di evîntiya xwe de tenezûla zimanekî dîtir qet nekin.

  • Dîrok: 02/05/2009
  • Beş: Serbest

Bargiran Şanaz

                                                              
Ey evîn!
Ez pesindarê te me
Li hêvî û benda te me
Parsek û bendeyê te me…
                  


Dem bihar e. Wexta vejîn û nûbûnê ye. Hem xweza û hem jî derûniyeta mirov di bin barên demsala zivistanê de xilas dibin. Geşiya xwezayê alîkariya hestên mirov dike. Bandorek erênî çêdike. Çawa di xwezayê de giya şîn dibin û çawa dar û ber kulîlk û belçimên xwe vedikin, wekî wî jî di derûniyeta mirov de jî hestên nû û xweşik çêdibin yan jî ji nû ve vedijîn. Jixwe bihar nîşaneya demxweşî û bêhnfirehiyê ye. Di nav heyîneyên dinê yên zîndewar de têkiliyên hevpar û hevkar çêdibin. Di nav civakê de jî ev tê dîtin. Di vî demsalê têkiliyên mirovan xurtir û birengtir dibin. A rastî ew e ku; di nav van têkilêyên mirovan de ya herî xweşik û bibandortir, têkiliya xort û keçan a evîniyê ye. Bi hatina vê demsalê re hestên evînî di kur û keçan de şîn dibin. Ev têkilî ya bihêztir dibin û yan jî yên nû çêdibin. Ma kî/ê heye ku xwe ji vê hesta mirovî xilas bike. Kî/ê dikare nekeve pêşka cezbedariya wê. Û jixwe ne hewceye ku mirov xwe ji wê biparêze û xwe jê veşêre. Di xwezaya mirov de ev hesta şirînok bi nexşên zêr û zîvî hatiye nexşandin. Ev rewş eşkere ye.

Di vê demsalê de cihên hişînahî, qeraxin zeryayan û gelek der xort cot bi cot mîna qomriyan digerin û yan jî disekinin. Jiyanên xwe hevpar dikin. Ji hev û dû re razên xwe vedibêjin. Qala xwe dikin. Ev demên ku evîndar bi hev û dû re diborînên wekî xeyalek diborin. Dem wateya xwe zeximtir dike. Kêlî dûr û dirêj dibin. Şahî û xweşî welata dilistanê dibe serdest. Evîn dibe keya û keybanû. Çûn û hatin ji bo domandina serdestiya evîntiyê ye. Peyv û gotinên dilan kel dikin û bicoş dikin tên gotin. Hiş, bi ramîna yarê/î ve mijûl dibe. Xeyal, her dem bi bejin û balaya yarê/î ve hemhal dibe. Di van demên birengîn de tenêtî dijwar dibe. Nebîhîstina dengê yarê/î guhan ker dike…

Di têkiliya evînî de pêşî zimanê mirov ter dibe. Şermîn dilistanê dagir dike. Gotin têra vegotina hestan nakin. Zimanê miov dîl dikeve. Bi alîkariya çavan daxwaz û xwestin tên gotin. Lê gava ku şerim radime û ziman vedibe, her tişt eşkeretir dibe. Mirov çi qas peyv û gotinên xweş bizane dixweze ku van ji delala/ê dilê xwe re bêje. Dixwaze ku her dem bi peyvan pesnê wê/î bide. Her gav di qala  wê/î de biaxive…

Yar û yartî ev qas xweş û geş e. Jixwe ne pêwîst e ku em bibêjin divê ev têkilî bi zimanê kurdî be. Li gora min pêwîst e ku xortên kurdan divê têkiliya xwe ya evîniyê bi zimanê xwe bikin. Em dizanin ku zimanê kurdî ji aliyê peyv, biwêj û çîrokên evîniyê ve pir dewlemend e. Têr û tejî ye. Di dîroka wêjeya me ya nivîskî de mijara evînê zehf caran hatiye nivîsandin. Wekî mînak: Mem û Zîn. Di wêjeya me ya devkî de jî gelek çîrok tên gotin. Wekî mînak: Siyamend û Xecê. Em ji dîroka civaka xwe û ji hêza zimanê xwe dizanin ku ne hewceye ku em ji bilî zimanê kurdî zimanekî dîtir evînê bijîn. Divê em bi zimanê kurdî evîna xwe bijîn. Û divê em di evîntiya xwe de tenezûla zimanekî dîtir qet nekin. Jixwe tenezûla tirkî qet qet nekin.      

01.05.09

araratmo900@hotmail.com

***

Nivîsên Bargiran Şanaz ên ku berê di Diyarnameyê de hatine weşandin:

- Hebûn û nebûna yarê
- Dimeşim
- Reşahiya Demê
- Dînîtî hêjatî ye

 

Parve Bike

Youtube Me

Rewşen

news

Fîlmên Kurdî

news

Rûpelek ji Geliyê Zîlanê; 'Dîwarê Me Jî Hilweşandin'

news

‘Şerê Meşrûiyetê’ û ‘Bindest Dikarin Biaxivin?’ derketin #podcast #newsong #deng #booktok

news

Rojên dawî yên dengbêj Karapêtê Xaço

news

Li Çemçemalê xelat dan Hunermendên Rojava #podcast #deng #diyarname#nivîs #fire #automobile #xwendin

news

Hogir Berbir: Di govenda nedîtbar de bextê nivîsandî û vîna azad!

news

H. Kovan Baqî: Wekî bombeyek ji balafira hebûnê hatibim avêtin

news

Deham Ebdilfettah: Zilamek û Zimanek

news

diyarname podcast,Pirtûkeke nû '4 Bajar û 45 çîrok' derket #diyarname #deng #fire #podcast

news

Omer Dilsoz: Di kişika zilhêzan de para kurdan çi ye?

news

Newroza Şima Pîroz bo/ Newroza we pîroz be

news

Newroz

news

Hogir Berbir: 4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

news

Hogir Berbir: Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

news

Cemil Oguz: Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

news

Cemil Oguz: Ji pencereya min Ozgu Kaya, Dilan Karaman

news

diyarname podcast #diyarname #film #news #deng #motivation #pirtûkênkurdî

news

Aysegul Kizilkaya: Fermo Seyda

news

Kadîr Stêra: Ziman Dirêjo Hed Nezano

news
Serbest - Nivîsên Dawî
news
  • 20 04 2026

Çend gotin li ser 'Li Gelîyê Goyanê Roman Li Diyarbekirê Şiîr'

news
  • 18 04 2026

Çima şanoya kurdî ya Bakur di bin bandora şanoya klasîk de dimîne?

news
  • 15 04 2026

‘Bazirganê Xeyalan’ û Xerckirina Jiyanê

news
  • 13 04 2026

Di zimanê kurdî de bingeha yekkîteyî

news
  • 04 04 2026

20 sal, 20 TL (Vê agahiyê bixwînin)... Hat nûkirin

news
  • 30 03 2026

Şîn, Windabûn û Rewşa Depresîf

Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Ez li sikakên qermiçî direviyam

  • H. Kovan Baqî
news

Taldeyek Bi Sî

  • Kadir Stêra
news

Di klama Hemdîn û Şemdîn de tevna xayîntî, tolhildan û heqiyê

  • Hogir Berbir
news

Pelekî Mizawir

  • Mesûd Qeya
news

Kerbelaya ve-gotinê

  • H. Kovan Baqî
news

Nifşê ‘palê pûşî’

  • Omer Dilsoz
news

Newroza li Bonnê yan a Frankfurtê?

  • Zekî OZMEN
news

Kîlotê Mor

  • Dilşêr Bêwar
news

Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

  • Hogir Berbir
news

Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

  • Cemil Oguz
news

Xwîna keviran diherike li sikakên Kobanî

  • H. Kovan Baqî
news

4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

  • Hogir Berbir
news

Pisîka Sorbelek

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji Heredotes çend gotinên li ser Medan

  • Kazim Polat
news

Em bi anekdotan li meseleyê binêrin

  • Cemil Oguz
Ev jî hene
ad

Li Almanyayê piştî 30 salan gireva herî mezin

ad

Em, dijminên xweşikbûnê

ad

'Kîjan Mafên Mirovan dest pê kir'

ad

Hunermend Brader li Stenbolê hat binçavkirin

ad

Rusyayê nûçegîhanê Wall Street Journalê girt bin çavan

ad

Dosyaya ji Cemşîd heta Kawa û Newrozê li ser 'Mîtên Kurdan'

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Çend gotin li ser 'Li Gelîyê Goyanê Roman Li Diyarbekirê Şiîr'

  • 20 04 2026
news

'Prenses Mumbî' xelata mezin girt

  • 19 04 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Foto-Nûçe
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî

Copyright © 2005-2026 Diyarname