Diyarname
Eyro Rocê Karker û Kedkaranê Dinya wo. Wa ro înan pîroz bo.
Îro Roja Karker û Kedkarên Cîhanê ye. Bila li wan pîroz be.
 

1'ê Gulanê Pîroz Be 1'ê Gulanî Pîroz Bo / 1'ê Gulanê Pîroz Be 1'ê Gulanî Pîroz Bo

Dîrokey 1'ê Gulanî 
- Se serey 19'inan de, bi Şoreşa Pîşesazî ra, karkerê zehf welatan, bi taybetî DYA (Dewleta Yewbiyî ay Amerîka) de karkerî roc 12 heta 16 saetî xebetîyêyne. Meaşê înan kemî bû û şertê karê înan zî zaf giranî bû.
- Serey 1884'inan de, Federasyoney Sendîqayan ay Karkeran DYA de biryar da ke 1'ê Gulanê 1886'î û wetêrî wextê karî bibo 8 saetî. Seba ene yewî, rocê 1'ê Gulanê 1886'î de, Chicago û zehg bajarê bîn de karkerî veciyay kuçe û meydanan.
- A rocî dewrê 340 heta 500 hezar karkeran dest kar vera da û grevo pîl viraşt. Ene yewî rey eyroy kerd a.
- 4'ê Gulanî de, Meydanê Haymarket ê Chicago de polîs êrîşê karkerên ke çalakî kerdê ne, kerd; enî êrîşî de guley zî hamey şixulnayişî û zehf karkerî merdî yan zî birîndar bî. Ene bûyere zey "Bûyera Haymarket" (Haymarket Affair) kewte miyanê dîroke.
- A çaxi 4 karkerê anarşîstî Albert Parsons, August Spies, George Engel û Adolph Fischer amey îdamkerdişî. Ene bûyere bî semboley têkoşîney karkeran.
- Serey 1889'inan de, Internasyolanê Diyinan Parîs viraziya. Enî kombiyayişî de 1'ê Gulon3i zey Rocê Yewbiyîn, Têkoşîn û Paştîdayişê Karkeran ê Cîhanê ame qebûlkerdişî. Va eno roc her go bêro pîrozkerdişî. Eno biryar hem qeybî vîrardişê bûyera Chicago bî, hem zî qeybî waştixê 8 saetî qeybî wextê karî bî.
- Cara yewîn serey 1890'î de zehf welatan de bi reyrayiş û çalakiyan 1'ê Gulonî ame pîrozkerdişî.
- Eyro  dewrê 100 welatî de eno roc bi fermî hamew qebûlkerdişî.
- Tirkiye de bi namey "Rocê Ked û Paştgirotişî" zey fermî hamew qebûlkerdişî.
 

Dîroka 1'ê Gulanê
- Di sedsala 19'an de, bi Şoreşa Pîşesaziyê re, karker li gelek welatan bi taybetî li DYA'yê (Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê) rojê 12-16 saetan dixebitîn, meaşê wan hindik bû, şertên kar jî gelek giran bû.
- Di 1884'an de, Federasyona Sendîqayên Karkeran li DYA'yê biryar da ku ji 1'ê Gulana 1886'an wêdetir dema saetên kar bibe 8 saet. Ji bo vê yekê roja 1'ê Gulan 1886'an, li Chicagoyê û li gelek bajarên din daketin kolanan.
- Wê çaşê dor 340 - 500 hezar karker dest ji kar berdan û grevên mezin li dar xistin. Vê yekê rê li ber roja îro vekir.
- Di 4'ê Gulanê de, li Meydana Haymarket a Chicagoyê polîsan êrîşê xwepêşanderan kir; di êrîşa ku gule jî hatin bikaranîn de gelek karker hatin kuştin û birîndar bûn. Ev bûyer wekî Bûyera Haymarket (Haymarket Affair) hat binavkirin.
- Wê çaxê 4 karkerên anarşîst Albert Parsons, August Spies, George Engel, Adolph Fischer hatin îdamkirin. Ev bûyer bû sembola têkoşîna karkeran. 
- Di sala 1889'an de, li Parîsê, Internasyonala Duyemîn li dar ket. Di vê civîNê de 1'ê Gulanê wekî Roja Yekîtî, Têkoşîn û Piştgiriya Karkerên Cîhanê hat qebûlkirin û gotin ev roj wê bê pîrozkirin. Ev biryar ji bo bîranîna bûyera Chicagoyê û ji bo daxwaza 8 saet dema xebatê bû.
- Cara yekê di sala 1890'î de li gelek welatan bi meş û çalakiyan 1'ê Gulanê hat pîrozkirin.
- Îro li dor 100 welatî ev roj bi awayekî fermî hatiye qebûlkirin.
- Li Tirkiyeyê bi navê "Roja Ked û Piştgiriyê" wekî roja fermî hatiye qebûlkirin û ev roj roja betlaneyê ye.
 

Wa eno roc ro niştoxan û kedkaranê Diyarnameyî zî pîroz bo

Bila ev roj li nivîskar û kedkarên Diyarnameyê jî pîroz be.

Vîdeoyek: