Cemil OGUZ

Piştî serdema pandemiyê û rêvebûna li çalakiyên çandî ji bo kurdên Stenbolê jî xebateke girîng tê: Festîvala Fîlmên Kurdî ya Stenbolê. Festîvala ku di sala 2019’an de a yekem car li dar ketibû û ji ber pandemiyê navber dabûnê, niha, vê adarê ya 2’yemîn car li dar dikeve. Ji bo ragihandina festîvalê daxuyaniya çapemeniyê hat lidar xistin.

Komîteya amadeker a festîvalê li Mezopotamya Sînema ya li Elmadaga Stenbolê daxuyanî da çapemeniyê. Li ser navê komîteyê ji Kolektîfa Sînemyê ya Mezopotamyayê Adar Taş axivî û qala xebatên wan û li dar ketina festîvalê kir. Taş da zanîn ku gelên cihanê ev sed sal zêdetir in bi sînemayê nav û nasnameya xwe li dinyayê belav kiriye, lê gelê kurd û gelên wekî kurdan di vê hêlê de timî bi astengîyan re rû bi rû mane. Taş wisa dom kir: “Ji polîtîkayên asîmîlasyonê bigire heyanî derfetên madî û manewî timî zehmetî û astengî derketiye pêşiya sînemaya kurdî. Hê jî bi rengên cur bi cur ev rewş didome. Wekî komîteya amadekar ya vê mîhrîcanê em di ferqa vê rewşê de ne û li ser vê bingehê em dixwazin festîvala duyem ya fîlmên kurdî ya Stenbolê li dar bixin. Gelê kurd bi her awayî û bi çand û hunera xwe di nava têkoşîneke neteweyî de ye. Hêvîya me ew e ku em jî ji vê re bibin çirayek.”

‘EM QEDEXEYÊN SER SÎNEMAYA KURDÎ RADIKIN’

Taş got ku di sala 2019’an de wan mîrîcana yekemîn li dar xist, berî vê wan ferq kiriye ku   sînemagerên kurd filmên ku kişandine nikarin bi hêsanî di salonan de bidin nîşandan û wiha dom kir: “Heger fîlmên wan bihatana nîşandan jî ji mekanîzmaya sansurê re derbas dibûn. Niha jî em nikarin bibêjin ku fîlmên kurdî salona dibînin û rastî mekanîzmayên sansûrê û qedexeyan nayên. Ev mesele û pirsgirêk hê jî didomin. Ji ber vê yêkê jî em bi rêya vê mîhrîcanê dixwazin sansur, astengî, zehmetî û qedexeyên li dijî sînemaya kurdî tên avakirin heyanî ku ji destê me bê ji holê rakin. Ji bilî vê em dixwazin ev festîval bibe qada sînemagerên kurd ku bikaribin fîlmên xwe bidin nîşandan û berhemên xwe di serî de bigihînin temaşevan û sînemahezên kurd û hemû sînemahezan.”

Li aliyê din Adar Taş got ku ew dixwazin di sînemaya cîhanê de ji bo kurdan nûneriyeke xurt ya sînemayê ava bikin, rengekê bidin sinemaya kurd û cîhanê.

FÎLMÊ KU 1933’YAN DE HATIYE KIŞANDIN TÊ NÎŞANDAYÎN

2’yemîn Festîvala Fîlmên Kurd di navbera 24-29’ê adarê de dê li dar bikeve. Êvara 24’ê mehê bi merasimek dê festîval dest pê bike û êvara 29’ê mehê dîsa bi merasimek bi dawî bibe. Wekî fîlmê destêkirina festîvalê jî fîlmê “Kurdên Êzîdî” ku derhêneriya wî Amasî Mastirosyan ku di sala 1933’yan de kişandiye hatiye hilbijartin. Êvara 24’ê mehê li Navenda Çanda Kentê ya li Şîşliya Stenbolê dê bi merasimê festîval deriyên xwe veke û heman êvarê ligel nîşandayîna fîlmî dê konsereke jî li dar bikeve.

30 FÎLM Û BELGEFÎLMÊN LI SER KURDAN HENE

Li gor gotina amadekaran ji bo amadekirina vê festîvalê ev 5 meh in ew li ser dixebitin, ji bo festîvalê hin fîlm wan ji xwediyên fîlman xwestine, hin jê jî piştî hatiye bihîstin gihîştine ber destê wan. Bi temamî 80 berhem gihîştine ber destên wan. Di vê demê de 10 kes li ser xebitîne, li fîlman temaşe kirine, nirxandine û di dawiyê de ji nav wan fîlmên metrajdirêj, kurtefîlm û belgefîlm bi giştî 30 berhem neqandine.

Hemû fîlmên festîvalê dê li sînemaya Cinemajestîk a li Beyogluya Stenbolê bêne nîşandayîn. Komîteya amadekar diyar kir ku dê forûmek jî li dar bikeve û di dawiyê de bang li hemû sînemahez û kurdan kir ku werin li fîlmên ku mimkûn e li cihên din nebînin temaşe bikin.