logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Xêz
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Çima şanoya kurdî ya Bakur di bin bandora şanoya klasîk de dimîne?
  2. Ji bo dawiya vê hefteyê li 8 bajaran çalakiyên çandî
  3. Festîvala Fîlmên Kurdî dest pê dike
  4. Çîroka jinan 'Li ku dera çîroka xwe me?'
  5. 260 zarokên biçûk birin şahiya dengbêjan

Welat Dilken

  • Rûpela Pêşî -
  • Hemû Nivîsên Quncîkan
Welat Dilken

Welat Dilken

Di wêjeyê de pirbûna mêran û kêmbûna jinan

  • Dîrok: 06/06/2021
Li ser rûyê cîhanê çend mêr çend jin hene nizam, lê dibêm kêm zêde zayendek çend mîlyonan ji zayenekê kêmtir e yan zêdetir e. 
Bi şertên malbatî û civakî ve girêdayî, li hin cîhan mêr hene bi hiş û karînên xwe deh mêran di berîka xwe de derdixin, li hin cîhan jin hene bi hiş û karînên xwe deh jin nikarin ya ew dikin bikin; her wiha, ya hin jin dikin deh mêr jî belkî nikarin bikin a hin mêr dikin belkî deh jin jî nikarin bikin. Yanê qasî ne wekheviya mêr û jinan newekheviyeke mêr û mêran jin û jinan jî heye!..
Helbet newekheviyeke zagonî heye, newekheviyeke civakî jî, newekheviyeke xwezayî jî;
newekheviyên zagonî û civakî ji destê mirovan in, dikarin bên çareserkirin lê ya xwezayî, na tucar… 
Dilê xwe dibejînim giyanwarên ji dervayî mirovan; çi bi aheng, bi pergal, bi karbeşî û bi piştevanî têkîlî bi hev re saz kirine; qasî lê hûr dibim û hewl didim fam bikim, dibînim ku pirsgirekeke wan a zayendî tune; di jiyana wan de hevbanandin û karbeşî bingeha têkîliyê ye. Lê ya mirovan, lê ya jin û mêran!?
Loma ez di têkîliyan de ne wekheviyê, hevbanandinê û karbeşiya li ser karînan li pêş digirim û bo xwe, pirsa wekheviyê di vir de bi wate dikim; ‘pêdivî, hevfamkirin, karbeşî û piştevanî’!
Çiku ne ji xwezaya wekhev û yekpare ji xwezaya bi newekheviyan saz bûye hez dikim; ‘xweza newekhevî ye, lê xweşiya wê di ahenga newekheviyên wê de ye’!
Di meseleya huner, bi taybetî di wêjeyê de çima mêr zêde jin kêm in, ez jî vê pirsê li xwe dikim û li pey bersiveke rasteqîn im, bi rastî li pey sedemê me; dibêm gelo ew serweriya mêran ji ku tê?! Çiku bes ne li nav me, xêr, li cîhanê jî wêneyekî wisa heye; li cîhanê jî mêr zêde jin kêm xuya dikin.
Mînak, ên sibê êvarê wêjeya rûsan dikutin çavên me ka ji me re karin navê jineke wêjekar a rûs bidin? Yên kevalên Pîcaso, Ronî, Mûdîlîanî rayî me didin, ka ji xeynî Frîda Kahlo kevaljeneke jin a nav dayî bêjin? Yên behsa sînemaya cîhanê û Hollywoodê dikin ka navê çend derhênerên jin bêjin? Ka li komeke Rocê guhdarî bikin di nav muzîkjenên wê komê de çend jin hene? Ma qet tunê ne? Helbet hene!
Her wiha, ji vê pirsê re bersiveke wisa hêsa û req jî dikare were dayîn; ‘wêje ne karekî partiyê ye ku hevseroketî yan sedî pêncî kota hebe!.. 
Helbet ev rêzikên li jor ne bersiva min in, ne bersiva pirsa çima di wêjeyê de mêr pir in jin kêm in jî! Bêyî mêran bipesînim jinan kêm bibînim bi samîmî min ev pirs li xwe pirsî û bersiva min ev e! Bo bersiva çima di wêjeyê de mêr pir in jin kêm in ez qodên di nava hişên me de yên bi hezaran salane teşe girtine tev didim: 
1- Bi hezaran salan hemû împaratorî û dewlet ji aliyê mêran ve hatine damezirandin; hemû pêxember mêr in, hemû rêberên olî mêr in, hemû şer mêran destpêkiriye, hemû îdeologên bîrdoziyan mêr in, hemû pêşengên tevgeran mêr in, keleh ji aliyê mêran ve hatine zeftkirin û hwd. 
2- Mêr ji neh mehan zêdetir çîrokekê di mêjûyê xwe de dihone lê jin wan neh meh û deh rojan dema xwe dide tovê di malzaroka xwe de.
Mêr rûdine bi seatan li ser peyvekê hevokekê serî diêşîne lê jin wê navberê de bitik û kûtê xwe dimêjîne, aş dike, binî paqij dike, yan dixe xewê.
Mêr radibe devê pirtûkekê vedike bi rojan wê dixwîne lê jin wê navberê de li serşokê, li pêşgehê, bi şîv, xwarin, malaştinê, bi nava malê ve mijûl e.
Mêr hesabê berhema xwe ya sertacî dike jin hesabê dev ji ser zayînê re ranawertinê dike.
Ev sedemên li jor helbet dikarin bibin bersiva pirsê, lê bi tevdana hin pirs û bersivên dîtir re ez digîjim vê bersiva kurt û zelal a hişê min zevt kirî; ‘Armancên mêr li derve bûne, lê armancên jinê di nava malê de bûne. Mêr xwestiye kelehê feht bike xwe ispat bike, lê jinê xwestiye mêr feht bike xwe bi mêr bide ispatkirin’(!)
Yanê, bi min sedema di wêjeyê de pirbûna mêran û kêmbûna jinan dibêm encama ev armancên li jor in!
***
Ji bo yên bixwazin guhdarî bikin:
Hin Nivîsen Nivîskar

Sê dîmenên trajediya nas

  • 27 Tîrmeh 2016

Ji kesan, kesê ji pir kesan kestir, em bêjin ew ê ku ez hînî tewlê kirî lo! bi çîroka wî dizanim, piştî ku bi kurt û kurmancî 20 sal heps qat...

Razemeniya bo miriyan!

  • 18 Kewçêr 2020

Li dinê wisa dibe, ya wezereta çandê mafê çapkirinê yê berhemên wêje û ziman ên neteweya xwe ku bûne klasîk digre ser xwe û dem bi dem li...

Neynika gotinê!

  • 19 Tebax 2014

Di demên feodalîzmê de ‘gotin’ ew a ku di devî de derdiket-derketî senedeke bê mohr û bê nivîs bû ji bo mirovan. Kapîtalîzîma xwest ku...

Hemû Nivîsen Welat Dilken

Welat Dilken kî ye?

Welat Dilken di bihara 1975'an de li gundê Dolê ya Semsûrê hatiye dinê. Nivîs û helbestên wî di kovarên wekî Tîroj, Çirûsk, W û di malperan de hatine weşandin. Wî demek di rojnameya Ewropres nivîsî. Demek dirêj e di Diyarnameyê de qunciknivîskarî dike. Di pêşbaziyên Huseyîn Çelebî û Feqî Huseyîn Sagniç de helbestên wî xelat girtine.
Pirtûkên wî ev in:
- Ken deyndarê giriyê ne, Helbest, Weşanên Belkî, 2006
- Sî bi rojê xweşik e, Helbest, Weşanên Lîs, 2009
- Şeva dawî, Roman, Weşanên Lîs, 2012
- 29 kul, 29 gul, Helbest, Weşanên Ronahî, 2012
- Siya derizî, Helbest, Weşanên Ronahî, 2012
- Neynik û hinek, Helbest, Weşanên Ronahî, 2013
- Stêrka xuricî Ferat, Roman, Weşanên Peywend, 2016
- Me Herî pir ji helbestkaran bawer kir, Ozgur Doga (wergera ji tirkî Welat Dilken), Weşanên Lîs, 2016
- Kevir û tiştên din, Helbest, Weşanên J&J, 2017
- Orîjîn, Çîrokên Mînînal, Weşanên Avesta, 2019

Youtube Me

Rewşen

news

Fîlmên Kurdî

news

Rûpelek ji Geliyê Zîlanê; 'Dîwarê Me Jî Hilweşandin'

news

‘Şerê Meşrûiyetê’ û ‘Bindest Dikarin Biaxivin?’ derketin #podcast #newsong #deng #booktok

news

Rojên dawî yên dengbêj Karapêtê Xaço

news

Li Çemçemalê xelat dan Hunermendên Rojava #podcast #deng #diyarname#nivîs #fire #automobile #xwendin

news

Hogir Berbir: Di govenda nedîtbar de bextê nivîsandî û vîna azad!

news

H. Kovan Baqî: Wekî bombeyek ji balafira hebûnê hatibim avêtin

news

Deham Ebdilfettah: Zilamek û Zimanek

news

diyarname podcast,Pirtûkeke nû '4 Bajar û 45 çîrok' derket #diyarname #deng #fire #podcast

news

Omer Dilsoz: Di kişika zilhêzan de para kurdan çi ye?

news

Newroza Şima Pîroz bo/ Newroza we pîroz be

news

Newroz

news

Hogir Berbir: 4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

news

Hogir Berbir: Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

news

Cemil Oguz: Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

news

Cemil Oguz: Ji pencereya min Ozgu Kaya, Dilan Karaman

news

diyarname podcast #diyarname #film #news #deng #motivation #pirtûkênkurdî

news

Aysegul Kizilkaya: Fermo Seyda

news

Kadîr Stêra: Ziman Dirêjo Hed Nezano

news
Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Ez li sikakên qermiçî direviyam

  • H. Kovan Baqî
news

Taldeyek Bi Sî

  • Kadir Stêra
news

Di klama Hemdîn û Şemdîn de tevna xayîntî, tolhildan û heqiyê

  • Hogir Berbir
news

Pelekî Mizawir

  • Mesûd Qeya
news

Kerbelaya ve-gotinê

  • H. Kovan Baqî
news

Nifşê ‘palê pûşî’

  • Omer Dilsoz
news

Newroza li Bonnê yan a Frankfurtê?

  • Zekî OZMEN
news

Kîlotê Mor

  • Dilşêr Bêwar
news

Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

  • Hogir Berbir
news

Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

  • Cemil Oguz
news

Xwîna keviran diherike li sikakên Kobanî

  • H. Kovan Baqî
news

4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

  • Hogir Berbir
news

Pisîka Sorbelek

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji Heredotes çend gotinên li ser Medan

  • Kazim Polat
news

Em bi anekdotan li meseleyê binêrin

  • Cemil Oguz
Ev jî hene
ad

Li ser Darên Ercîşê û Darên Taksîmê çend gotin

ad

Li Montrealê fîlmên li ser kurdan

ad

Pirtûkek li ser “Rehên Kurdan” derket

ad

Li Serêkaniyê rojên fîlman

ad

Li ser jiyana hunermend Elî Esxerî belgefîlmekî tê kişandin

ad

Cejna We Pîroz Be

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Çima şanoya kurdî ya Bakur di bin bandora şanoya klasîk de dimîne?

  • 18 04 2026
news

Ji bo dawiya vê hefteyê li 8 bajaran çalakiyên çandî

  • 17 04 2026
news

Festîvala Fîlmên Kurdî dest pê dike

  • 17 04 2026
news

Çîroka jinan 'Li ku dera çîroka xwe me?'

  • 18 04 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Foto-Nûçe
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî

Copyright © 2005-2026 Diyarname