logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Portreya Mehê
    • Foto-Nûçe
    • Xêz
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
    • Kûpaya Cîhanê 2026
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Li Mêrdînê Rojên Pirtûkan dest pê dikin
  2. Ji bo lêkolîner û nivîskar Mehmet Bayrak çalakiya "Rêzgirtinê" tê lidarxistin
  3. Pirtûkên kurdî di 'Rojên Pirtûkan' de li benda we ne
  4. Alinak ji ber pirtûka 'Mehmet Tunç û Bêkes' hat girtin
  5. Ji 1930 heta niha yên kûpa birine mala xwe
news-details

Ev roman tabloyeke surrealîst a realîst e

  • Dîrok: 30/09/2025
  • Beş: Serbest


___Ar-da Arşêl___

Ev metn tabloyeke ne- çêkiriye ya jî tabloyeke ku firçeyeke lêxistiye ew firçeye di ku de dest pêkiriye di ku de qediyaye an jî neqediye ne xuya ye.
Zimanê metnê hêsan e. Honaka romanê hem heye hem tune ye. Elbet romanek bê honak nabe. Li gor nivîskêr honakek heye lê belê ne li ber çav e. Mirov wê raste rast nabîne. Mijar hertişt e lê ne tu tiştek jî. Ji ber ku metin bi rêbaz û zimanê postmodernîzmê hatiye nivîsandin xwe bi gelek mînakan dide der. Bêşiûriya binhiş, serhiş, dinbûn, lîstik ji metnekê derbasî metna din dibe (ji guliyekî derbasî ser guliyekî din dibe) bêsazkirina cihekî û ...hwd 
Ev mînakên li jor giştik di romanê de hene.
Zimanê romanê û herikandina wê li gor şiûra lehengên romanê ye. Tek û tûk ne tê de, lehengên romanê bê teqet, lawaz, bixwerenedîtikin. Mîna Mêşoriç û Kel-mêş. Ev her du lehengên sereke ên romanê ne. Deng û bandora axaftina wan heta dawiya romanê bi tesîr in. Hew ew diaxivin car carna dengê 496'an dertê.
Lehengên romanê pir jîr dixuyin lê axaftin û kirina wan dûrî hev in.
Lehengên romanê pir in û ji hejmaran bigire heta lawaj û tîp û alavê xwarinê tev leheng in 

Lehengên ji rêzê ne
Mînak; pinpinik, mêş, kelmêş, moz, pîrê, cilbuh, heftcark, dûpişk, mar, sîsark, gêrik, parazît, mêşoriç, beroş, das, sî, bênavî, mekanik, w, mêşogoyaresk, legan, kêr, sî-yek, kêrko, birrek, yekûnîv, 1, 2, 4, 8, 10, 16, 19, 31, x, 62, y, 124, 248, 2496, hinek nav û hinek hejmar bi xwe kaotîk in.
Zimanê romanê ne nerm e, hişk e. Di nav kaotîzmê de mezin bûye. Ziman naherike.
Roman li ser sifreyekê dest pê dikê. Lê raste rast ne yên li ser sifrê diaxifin. Yek di malzarokêkê de ye (li gor min), ji wir de tiştê li derve li ser sifrê diqewime qal dike. Lehengên Mêş û Kelmêş, hem lehengên romanê ne, hem jî di wê dikê de mêşin tê bi ser yên bi ser axaftinê de digrin. Destpêka romanê xweş e û nûhatiyek guherî dayê romanê.
Lehêngên ew qas qelebalix û navê wan hem hejmar û bi tîp be, mirov dibetilîne, li xwe asê dike, bi metnê re naherikîne.
496 jin e, Ker-mêş mêr e. Kermeş, xwedî nesihet e, pir nifiran dike, kûpê biwêja ye, pîrê romanê ye. Lehengên romanê diya wan 496 e. Hem jin e hem mêr e hem dê ye.
Roman ji alî qerekteran ve qernewal e; her yek ji derekê derdikeve û bi derekê ve çend dibe û di bin hişê hev de derbasî derheşê hev dibin. Dem carna îro ye, carna do ye, carna jî ne tu wext e. Di hevokê de em bi axaftina yekî re derbasî yê dibin lê em pê nahesin. Em hew dibînin em derhişê lehengekî din dixwînin.
Hîmê xwe li ser aşê felsefeyê dihêrîne û bi qalkirina nivîskaran di hişê lehengan de dramatîze dike
Romaneke mekanê wê carna li ser tabloyekê surrealîst e carna di qulek avê de ye, carna jî di tovê axê de ye. Her der ji bo lehengên romanê teşt e.
Romaneke ku lehengên wan kesên egoya wan li ser xwe re ye. Kesên dibêjin em ne tistek in. Em hîçek in. Yan jî em tune ne, em binê sifirê ne. Bizanibûn egoya wan bi ser de diqelibe.
Bi mijarê cur bi cur kevkanîya peyvan dagirtiye.
Mînak:
- Bêjîtî, exlaq, teolojî, başî, jixwehezkirin, hêvî, nebaşî, azadî, welat, hebûn-tunebûn, ego, nîvîskar, û....hwd
- Gelek cîh hene ku li metnê nehatiye.
- Metin di cihekî de xwe timî dubare dike, di kerîneka pêvedana mêşûkelêşa û di xwîn mijê de dehere û tê.
- Rûpel 42'yan de, gelo Henrî Miller ji ku hat bi derbekê de dikeve nava metnê û diaxive.
- Romaneke mîna ku mastê di kun de be û her tim dikilê û dikilê.
- Gelo hejmar û têkiliya wan lehengên din heye; wekî ku bi zimanê matematîkê be, min tistek jê dernexist. Dikaribû piçekî têkilî pê re dayîna wê baş ba. Ew qels maye. 


 

Parve Bike

Youtube Me
Serbest - Nivîsên Dawî
news
  • 06 06 2026

Gelo çima siyasetmedar û rewşenbîrên Kurd, hesabên medyaya Kurdî naşopînin?

news
  • 02 06 2026

QEREÇÎ; Aşiq-Roman-Çingene

news
  • 01 06 2026

Muzîk, Hişê Çêkirî û Kurdî: Li ser van mijaran çend gale gal

news
  • 30 05 2026

Çûyîna Bavo ya Hecê!

news
  • 25 05 2026

Di 'Dirindeyên Hesinî' de helbest, hêma, sembol û tiştên din

news
  • 24 05 2026

The Mist (Mija Kujer), rastî û windabûna hişmendiyê (Bi nêrîneke derûnkolînerî li ser rewşa kurdan)

Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Stûnên Wêjeya Berxwedanê

  • Hogir Berbir
news

Rêwîngiyek bo wî warê dûr: Berev zaroktiyê

  • Omer Dilsoz
news

Miriyê Hêlikan

  • Dilşêr Bêwar
news

Çîrokên şikestî

  • H. Kovan Baqî
news

POPULARÎTE Û XWEBÛN

  • Çorê ARDA
news

Helbest

  • yeqîn h.
news

Heke Mem Ararat avekê li vî agirî neke, parêzer wê birçî bîminin

  • H. Kovan Baqî
news

Meseleya Ferhenga Derûnnasiyê, hiqûq û tiştên din

  • Cemil Oguz
news

Bedena însên soleke teng e di lingê ûjdên de

  • H. Kovan Baqî
news

Ewrên Serhişk

  • Dilşêr Bêwar
news

Amedspor, kurd, futbol û tiştên din

  • Omer Dilsoz
news

Destana Mîrê Kela Aşîta û Mîregên Koran

  • Hogir Berbir
news

Li Cizîrê erezyona zimên

  • Zekî OZMEN
news

Çavdêrî

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji bo Ehmedê Huseynî

  • Helîm YÛSIV
Ev jî hene
ad

BDP’ê Çekîn şand îxracê û xwest ew bê tewqîfkirin

ad

Wezîrê Edelatê bi BDP'yiyan re hat ba hev

ad

'Tiştên bi kêrî wêjeya me were ez werdigerînim'

ad

Dersek li ser ‘Kusî jî dikarin difirin’

ad

Dema lîstikvanekî bifire!

ad

Nivîskar Rowling çawa korona têk bir?

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Li Mêrdînê Rojên Pirtûkan dest pê dikin

  • 04 06 2026
news

Ji bo lêkolîner û nivîskar Mehmet Bayrak çalakiya "Rêzgirtinê" tê lidarxistin

  • 04 06 2026
news

Pirtûkên kurdî di 'Rojên Pirtûkan' de li benda we ne

  • 05 06 2026
news

Alinak ji ber pirtûka 'Mehmet Tunç û Bêkes' hat girtin

  • 04 06 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Portreya Mehê
    • Foto-Nûçe
    • Xêz
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî

Copyright © 2005-2026 Diyarname