Cemil Oguz

Du klasîkên din li kurdî hatin wergerandin. Nivîskar Sîdar Jîr ku her du ji îngilîzî wergerandine kurdî dibêje: "Tiştên bi kêrî wêjeya me bê ez werdigerînim."

Pirtûka Sherwood Anderson a bi navê "Mêrikê kal" û ya O. Henry "Diyariya Sersalê" ji aliyê nivîskar Sîdar Jîr ve ji îngilîzî ji bo kurdî hatin wergerandin û ew ji Weşanên Lîs derketin.

Bavê nivîskarên Amerîkayê: Anderson

Anderson yek ji nivîskarên girîng ê wêjeya amerîkayê ye û di sala 1876'an de hatiye dinê. Wî roman, kurteçîrok û helbest nivîsîne û bandor li nivîskarên li dû xwe, yên wekî Ernest Hewingway, William Faulkner, Thomas Wolfe, John Steinbeck û Erskine Caldwell kiriye. Di nav wêjeya rus de nivîskarên mezin Dostoyevskî ji bo Gogol dibêje: "Em ji sakoya Gogol derketin." Di nav wêjeya amerîkî de jî nivîskar William Faulkner gotineke wekî ya Dostoyevskî ji bo Anderson tîne ziman û dibêje: "Ez jî di nav de, Sherwood Anderson wekî bavê nifşê nivîskarên Amerîkayê tê hesibandin."

Û niha pirtûka 'bavê nifşê wêjevanên amerîkî' ya çîrokan "Mêrikê Kal" li ber destê xwendevanên kurd e.

Her wiha O. Henry ku ew jî yek ji pênûsên qedirbilind ê wêjeya amerîkî ye niha pirtûka wî ya çîrokan jî bi wergera Sîdar Jîr li ber xwendevanên kurdî ye.

Bi wergerê nasîna ziman, jiyan, cîhan û çandek dîtir

Nivîskar û çîroknivîs Sîdar Jîr ev demek dirêj e bi wergerê re jî eleqedar e. Hem wergera sîmultane, hem jî wergera nivîsên wêjeyî. Wî, berê pirtûkeke nivîskar Cezim Ersoz wergerandibû û niha bi wergera ji du mînakên ji wêjeya Amerîkayê li ber me ye. Sîdar Jîr yek ji wan nivîskaran e ku qîmetê dide wergerê û li ser wergerê wisa dibêje: "Bi rastî û bi zanistî jî werger gelekî girîng e. Hema di serî de wisa bibêjim; Werger dike ku tu zimanekî, jiyanek, cîhanek, çandek û wêjeyek dîtir nas bikî. Û werger dike ku tu berê zimanê xwe bidî asoyên berfirehtir. Ji bilî vê jî bi awayekî sereke mirov bi wergerê hay ji nifşên berî xwe yê cîhanê û hay ji hevalbendên xwe yên cîhanê çêdibe. Ev yek jî dike ku mirov bêhtir hay ji asta wêjeya xwe û zimanê xwe hebe."

Divê berhem bi kêrî min û wêjeya me bê

Di wergerandinê de hilbijartina berheman jî girîng e. Li gor kî, li gor çi û tiştên wisa. Sîdar Jîr li ser rewşa xwe ya hilbijartina berheman a ji bo wergerê wisa tîne ziman: "Dema ku pirtûkekê werdigerînim, bêguman tenê sedemek nîn e ji bo wergerandinê. Berî her tiştî divê jê hez bikim. Divê li ser wê fikrê bim ku ew ê bi kêrî min û wêjeya me were, divê xwedî taybetiyeke ku hêjayî wergerandinê be û hwd sedem gelek in."

Girîngiya her du nivîskaran

Li ser pirsa "Çima ev her du pirtûk û her du nivîskar" jî 

Jîr van dibêje: "Di wêjeya Amerîkanî(îngilîzî) de, di çîroka Amerîkanî de S.Anderson yek ji wan kesên sereke ye Û O Henry jî yek ji wan e ku di sedsala 20'an de, ne tenê şop li çîroknûsiya Amerîkanî hiştiye, her wisa şopa çîrokên wî li çîroknûsiya cîhanê ye. Belkî hinekên din jî bihatana wergerandin, lê belê min ev hilbijartin. Belkî hinek pirtûkên din jî hatibin hilbijartin û ew jî hatibin wergerandin û ew ê çap bibin."

Sîdar Jîr kî ye?

Nivîskar, çîroknivîs û wergêr Sîdar Jîr di sala 1980'ê de li Şemrexa Mêrdinê hatiye dinê, heta niha edîtoriya hin kovarên bi kurdî kiriye û niha hê jî li Akademiya Cegerxwîn, di Beşa Wêjeyê de dersên rexneya wêjeyê dide. Ji bilî wergeran heta niha du pirtûkên wî yên çîrokan ("Ariya Giyanên Stewr", Weşanên Bajar, 2004 û "Dozgeh Çirk", Weşanên Lîs, 2011) derketine. Her wiha di sala 2012'yan de li Zanîngeha Selahedîn Beşa Ziman û Wêjeya Kurdî li ser "Dozdeh Çirk"a wî tez hate amadekirin. 

*****

REKLAM

Kovara DÎWAR hejmara xwe ya 6'an derxist.

Ji bo agahiyên berfireh: www.kovaradiwar.com

Ji bo nûçeyê:

- Di 'Dîwar'a nû de ji gelek aliyan ve 'Çîrok'