Dewleta Osmaniyan, împaratoriyeke mezin bû. Ji gelek neteweyan pêk dihat. Desthilatdar, bi nîjada xwe tirk bin jî împaratorî li ser erdnigariyeke fireh, ji dehan netew pêk dihat. Bi ser de jî ji hêla olî ve jî hemû olên ezmanî(semawî) –misilman, fileh, cihû- hebûn. Împaratorî, bi hikmê zorê dihate birêvebirin. Osmaniyan, bi tirs û xofa ku kiribûnê dilê mirovan, li her bihosteke vê erdnigariya fireh, qereqol ava kiribûn. Tirsa talanê, mişextiyê û mirinê, pergal li ser piyan dihişt.
Ji ber gelek sedemên ku ne mijara nivîsara me ne û her weha jî mijareke fireh e, împaratorî hin bi hin lawaz bû û di dawiya dawî de ji hev de ket, felişî. Piştî şerê parvekirina cîhanê ya yekem tenê devletek jê ma. Ligel dewleta dawî ya ku bi navê Komara Tirkiyeyê têt binavkirin, ji dewlata Osmaniyan; li Ewrupayê bîst û heşt, li Asyayê çardeh, li Efrîkayê bîst û dido, bi tevahî şêst û çar dewlet zan. Ji van dewletan hinjê rasterast ne di bin hikmê Osmaniyan de bin jî, li gorî daxwazên osmaniyan dihatin birêvebirin.
Ji hemû neteweyên ku li nav vê împaratoriyê dijiyan tenê gelê kurd bêdewlet ma. Hemû neteweyên dî, ji Osmaniyan veqetiyan. Hin bi hin, gav bi gav piçûk mezin rizgariya xwe bi dest xistin. Di dawiya Şerê Cîhanê yê Yekem de, Kurdistan bû çar perçe. Başûr û Rojava di bin desthilatdariya ereban, Rojhilata Kurdistanê di bin desthilatdariya farisan û her weha Bakurê Kurdistanê jî di bin desthilatdariya tirkan ku maka Împaratoriya osmaniyan bû de ma.
Li ser her welatî ala xwediyê wî, ango ala neteweya wî li ba dibû, ji bilî Kurdistan.
Ev yek tu carî li dil û mejiyê kurdan nebanî, tu carê kurdan vê yekê qebûl nekirin. Ji ber wê ye ku ji wê roja ku mîna bi kêrê bikin çar qet, dilê kurdan xemgîn bû û ji bo ji bin vê bindestiyê derkevin, ji bo ala wan jî li ser xaka wan î azad , bi serfiransî bête hilawestin, seranserê dîroka xwe bi xwîna xwe sor kirin. Hin jê berî Şerê Yekem ê Parvekirinê bin jî, heta niha bîst û neh caran dest bi şerê azadiyê dikin.
Ji wê rojê ye di dilê her kurdekî de, xewn û xeyala Kurdistaneke azad heye.
Di vê kêliya dîroka ku gelek fen li kurdan kirin de; Başûr navê Kurdistan û mafê rêveberiyeke xweser bi dest xistiye. Rojava, bi awayekî defacto navê vîna xwe daniye “kanton” û her weha li vîna xwe, li rûmeta xwe xwedî derdikeve. Ji bo xaka xwe biparêze her kêlî û saet keç û lawên xwe yên ciwan dike qurban. Li rojhilatê welêt, farisên zalim li ser navê ola îslamê û bi zalimiya hezar salan, her roj mirovekî kurd bi dar ve dikin. Li bakurê welêt ku ev sî sal in bênavber şerekî dijwar bi desthilatdaran re heye, nîqaşa çareserî, statû û her weha dahatûya kurdan ango reng û nav û şêweya ku dê li kurdistanê bibe tê kirin.
Ji ber ku hemû neteweyên ji Osamaniyan veqetî û li deverên din gelek netewe yan jî civakên ku hejmara şêniyên wan bi qasî riba kurdan nayê, bûne xwedî nav, al û dewlet; gelê kurd ev sed sal e ku hesreta dewletbûnê di dilê xwe de mezin dike. Bi evîneke şewat peyva “Kurdistan” bi razeke nedîtî di dilê her kurdekî de bûye efsûn. Dema ev peyv tê bilêvkirin, mûyê kurdan dibe şûjin. Êdî kurdistan evînek e, agir e, dişewitîne dilê dildarên xwe. Ku bêyî dewletbûnê kurd di nav bihuştê de bin jî ew ê her tim tî û birçiyê kirûya “Kurdistan” bin.
Wekî kesekî kurdistanî, ligel ku ji xwedîbûna axeke sînorkirî bêtir, daxwazkarê jiyaneke hevpar, wekhev bi hemû gelên vê erdnigariyê me jî; ligel ku ji azadiya netewî bêtir kiymetê Didim azadiya kedê, baweriya min bi desthilatdarên Kurdistanê yên faşîst nayê ku dê rê bidin encamekî bi vî rengî ku kurd li ser xaka xwe, bi navê xwe, di nav aştiyê de gezek nanî xwe bi rehetî û xweşî bixwin. Û heta ew agirê di dilê kurdan de sar nebe, ango ala serfiraziyê li ser xaka wan li ba nebe;
Ne dagirkerên têrnexwar dil dikin ku kurd azad bijîn,
Ne sekn û hedan bi canê kurdên serhildêr dikeve,
Û ne jî rizgariya neteweya bindest û azadiya kedê ji hev cûda ye êfî,
Û weke her gavê, zagonên diyalektîkê di meriyetê de ne. Ji têkoşîna nakokiyan kîjan yekîtiya dijberan derdikeve, dê jiyan raxe, li ber çavan.
.jpg)
