logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Xêz
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Çima şanoya kurdî ya Bakur di bin bandora şanoya klasîk de dimîne?
  2. Ji bo dawiya vê hefteyê li 8 bajaran çalakiyên çandî
  3. Festîvala Fîlmên Kurdî dest pê dike
  4. Çîroka jinan 'Li ku dera çîroka xwe me?'
  5. Xelatên ‘Koprude Buluşmalar’ hatin belavkirin

H. Kovan Baqî

  • Rûpela Pêşî -
  • Hemû Nivîsên Quncîkan
H. Kovan Baqî

H. Kovan Baqî

Jîngeha kitêbên zindî, goristana kitêbên mirî

  • Dîrok: 30/12/2023
În – Destên wî li ser masê çawa dişibîyan dêrên biçûçik
gava li gotinên rast digerîyan. 
Çavên min ê pîr dişewitin, kitêba helbestan “Hilatina Birînan Li Ezmanê Şevê” a Ocean Vuong dixwînim. Heke dev ji xwendinê bernedim, çavên min ê dev ji min berdin. Helbestên wî dibin destên bi şehwet ên jineke îlahî, perdeya çavên min radikişînin û çavên min dibin du paceyên vekirî di dîwarê rûyê min de.
sozê didim te, tu yê şiyar bibî- 
û tu yê bêjî qey van dîwaran
çermê min e.
Ocean Vuong li ser çokan meşiya, di neqeba rojnivîska min û çavên Xwedê re derbas bû û çû li ser quncika masê raza.
Razê keça min, razê. Jean Gennet keça min a mezin bû, tu jî keça min a biçûk î.
Li hember xezeba nêranî, zirxên şovalyeyan mertal bûn, zirxên keçên min jî kondom.
Bavên baş, her sibeh maçan bexşî keçên xwe dikin, ez jî kondoman di çentê keçên xwe de rezerv dikim.
Lewra talûkeya nêr tim ji derveyî derî tê û mexdûriya tazî li hundir zeft dike.
Gava ez di xew de bûm mêrik kemana xwe ya dawî jî şewitand bo lingên min germ bike. Li tenişta min xwe dirêj kir û gotinek danî pişt stûyê min, gotineke vediguhêzî morîka vîskiyê.
Bi gotinên xwe re razê, keça min! Heke kondomên faal nebin, Demokrasî beg gotinên şiyar dikuje…
Te dî heke kesên lawaz zeafên xwe nas nekin, zeafên wan şirîkatiyê bi hêza derve re dikin û têkçûn tê dibe şahînşahê talî.
Napalm bêhtir kare jiyanê bikuje, an gotin bêhtir karin êşa napalmê bikuje?
Nivîskarên refikên kitêbxaneya min kirine civakeke bêdeng, vê carê jî bersiva pirsa min nadin.
Kitêba Ocean Vuong datînim quncika masê, birçîbûna min pêjgehê tîne bîra min. Radibim diçim pêjgehê. Goştê di tawê de min ji terorîzma zik xelas dike. Gemara li ser ocaxê dibînim û dîsa tê bîra min go nebûna jinê di nava mêraniya min a bi tenê de bûye valabûneke kûr.
Di ber xwe de dikenim: Ev valabûna kûr çêtir e ji tijîbûna nizim. Lewra tenêtiya di valabûna kûr de azadiyê bexşî min dike, bes tijîbûna nizim tim bar li ser pişta min dikir.  
Vedigerim kitêbxaneya xwe. Berî li ser palgehê rûnêm, berê min dikeve refikên kitêbxaneyê. Awirên min dibin kaşifê kitêban û li ser kitêban digerin. Yan jî kitêb yeko yeko di ber kaleydoskopa awirên min re derbas dibin.
Hîn nû pê dihesim, gelek nivîskarên mirî sax in û gelek nivîskarên sax jî mirî ne. 
Lê kitêb?
Ev pirsa bi qasî hebûna min pîr, zingîniyê ji hişê min tîne. Pirs di hişê min de dibe generalê artêşa ramanan û hişê min dike Kurdistaneke dagirkirî.
Bi hêzeke efsûnî nivîskarên xelkê min, nivîskarên ji welatê dagirker ên welatê min û nivîskarên dinyayê di refikên kitêbxaneya min de beş bi beş ji hev vediqetin.   
Kitêbxaneya min jî, wekî hemû kitêbxaneyên din hem bûye jîngeha kitêbên zindî, hem goristana kitêbên mirî.
Lê nivîskar?
Bersiva vê pirsê ne li cem min e, di kitêban de ye. 
Levinas dibê, “Mirin li cem S. Beckett sax e.”
Maurice Blanchot dibê, “Jiyan ji bêyî mirinê nizane bijî.”
Jerzy Grotowski dibê, “Heke em derhênerên şanoyê nebin qewadên baş, lîstikvan nikarin bibin fahîşeyên sax.”
Ji Levinas, Blanchot û Grotowski re dibêjim, “Heke hûn derewên min efû bikin, ez ê we ji kitêbxaneya xwe sirgûn bikim.”
Faulkner dikene, tillîka wî ya eşhedê tipînê ji noqa puroyê tîne, ariya puroyê ji dêvla xwelîdankê dirije hundirê qedeha vîskiyê.
Dibêjim, “Berî gotinên te, vîskiya te ez sexweş kirim, birêz Faulkner.”
Faulkner devê xwe vedike, dûmana puroyê berî gotinan ji devê wî derdikeve: “Heke tu jî wekî Sartre heyînparêz bûya, tu yê mîna min nebûya dizekî yeman, Kovan.”
Dibêjim, “Çima hin kitêb berî nivîskarên xwe dimirin.”
Faulkner li hespê xwe siwar dibe, berî ji hespê xwe re bêje “deh”, ji min re dibêje, “Nivîskarên wan kitêban ji dêya xwe çênebûn, nejiyan û nemirin.”
“Deh.”
Hesp dibeze, diçe. Faulkner naçe. Heta bi heta li cem min dimîne – nalive, ranabe, napeyive û naçe seydê. 

Hin Nivîsen Nivîskar

Kongreya Gotinan

  • 09 Pûşper 2024

Sêşem- Gotin kongreya xwe çêdikin di zindana kitêban de. Di encamnameya kongreyê de, gotin azadiya xwe îlan dikin û azadî dibe dîleke sermedî di nava sînoran de. Gardiyan im li zindana gotinan. Gotin di zindanê de...

Koça Edebiyatê yan Edebiyata Koçê

  • 27 Rezber 2024

Ji bo guhdarîkirinê:   Pêncşem- “Koça edebîyatê,” yan “edebîyata koçê.”  Ji zû ve ye ev siwal hişê min dike bêçareyekî zewal.  Edebiyat koç dike, yan koç edebiyata xwe ava...

Yarekê dîyarî çîroka xwe bikim

  • 14 Sibat 2025

Ji bo guhdarîkirinê:   Ez ê sibê çîrokekê dîyarî yara xwe û yarekê dîyarî çîroka xwe bikim În- Vê êvarê ne ez di nava xwe de hiltêm, ne derya di hembêza axê de, ne Tuborg di qedehê de. Dengê...

Hemû Nivîsen H. Kovan Baqî

H. Kovan Baqî kî ye?

H. Kovan Baqî di sala 1972’yan de li Herêmya ya Dêrika Çiyayê Mazî ya Mêrdînê hatiye dinê. Dibistana seretayî li Herêmya/Dêrikê xwend û dev ji xwendina dibistanê berda. Baqî ji sala 2004'an ve li Îzmîrê dijî, ligel karê nivîskariyê, karê edîtorî û redaksiyonê jî dike. 
Pirtûkên wî yên ku heta niha derketine:
- Çîroka Çîrokan / Çîrok / 2004 / Weşanên Bajar
- Bêexlaq / Çîrok / 2012/ Weşanên Na
- Heteroglossîa / Roman / 2014 / Weşanên Ronahî
- Aporîa / Roman / 2015 / Weşanên Na
- Dîfferance / Roman / 2016 / Weşanên Na
- Sî'bera Zeyno / Roman / 2017/ Weşanên J&J
- Kî / Roman / 2019/ Weşanên J&J
- Orok / Roman / 2020/ Weşanên Lîs
- Olmeyi Beceremeyen Hiç / Roman / 2018 / Weşanên J&J
- Torosa Spî / Çîrok/ 2024 / Weşanên J&J

Youtube Me

Rewşen

news

Fîlmên Kurdî

news

Rûpelek ji Geliyê Zîlanê; 'Dîwarê Me Jî Hilweşandin'

news

‘Şerê Meşrûiyetê’ û ‘Bindest Dikarin Biaxivin?’ derketin #podcast #newsong #deng #booktok

news

Rojên dawî yên dengbêj Karapêtê Xaço

news

Li Çemçemalê xelat dan Hunermendên Rojava #podcast #deng #diyarname#nivîs #fire #automobile #xwendin

news

Hogir Berbir: Di govenda nedîtbar de bextê nivîsandî û vîna azad!

news

H. Kovan Baqî: Wekî bombeyek ji balafira hebûnê hatibim avêtin

news

Deham Ebdilfettah: Zilamek û Zimanek

news

diyarname podcast,Pirtûkeke nû '4 Bajar û 45 çîrok' derket #diyarname #deng #fire #podcast

news

Omer Dilsoz: Di kişika zilhêzan de para kurdan çi ye?

news

Newroza Şima Pîroz bo/ Newroza we pîroz be

news

Newroz

news

Hogir Berbir: 4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

news

Hogir Berbir: Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

news

Cemil Oguz: Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

news

Cemil Oguz: Ji pencereya min Ozgu Kaya, Dilan Karaman

news

diyarname podcast #diyarname #film #news #deng #motivation #pirtûkênkurdî

news

Aysegul Kizilkaya: Fermo Seyda

news

Kadîr Stêra: Ziman Dirêjo Hed Nezano

news
Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Ez li sikakên qermiçî direviyam

  • H. Kovan Baqî
news

Taldeyek Bi Sî

  • Kadir Stêra
news

Di klama Hemdîn û Şemdîn de tevna xayîntî, tolhildan û heqiyê

  • Hogir Berbir
news

Pelekî Mizawir

  • Mesûd Qeya
news

Kerbelaya ve-gotinê

  • H. Kovan Baqî
news

Nifşê ‘palê pûşî’

  • Omer Dilsoz
news

Newroza li Bonnê yan a Frankfurtê?

  • Zekî OZMEN
news

Kîlotê Mor

  • Dilşêr Bêwar
news

Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

  • Hogir Berbir
news

Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

  • Cemil Oguz
news

Xwîna keviran diherike li sikakên Kobanî

  • H. Kovan Baqî
news

4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

  • Hogir Berbir
news

Pisîka Sorbelek

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji Heredotes çend gotinên li ser Medan

  • Kazim Polat
news

Em bi anekdotan li meseleyê binêrin

  • Cemil Oguz
Ev jî hene
ad

Weqfa Tahir Elçî vedibe

ad

4 fîlmên vê hefteyê

ad

Ji Serokê Amedsporê biryareke nû

ad

Der barê Kongreya BDP'ê de lêpirsîn dan dest pê kirin

ad

YÊS hat ragihandin

ad

Barbarê Kawa Nemir

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Çima şanoya kurdî ya Bakur di bin bandora şanoya klasîk de dimîne?

  • 18 04 2026
news

Ji bo dawiya vê hefteyê li 8 bajaran çalakiyên çandî

  • 17 04 2026
news

Festîvala Fîlmên Kurdî dest pê dike

  • 17 04 2026
news

Çîroka jinan 'Li ku dera çîroka xwe me?'

  • 18 04 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Foto-Nûçe
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî

Copyright © 2005-2026 Diyarname