Cîhan ROJ

(Ji nivîsa min ya di malpera 'Mehname'yê de hatibû weşandin, 2002) 

Ji bo çi wêje; wekî her kesî me jî pirs hebûn û tiştên ku me dixwest em par ve bikin hebûn... Heya niha tişta ku li Bakur me ciwanan ber bi kurahiya wêjeyê ve tavn dida “rojev” bû; rojev hertim ji bo me bû doşekek ji deviyan... Lêgerîn, lewre dîrok li vî welatî bi qasî çend gavan hatibû sînorkirin!
Gelek pirs tên kirin ku li Bakur helbest û wêje di çi astê de ne; gelek kirîter hene ku însan li ber çav bigire lê ez ê li vir rastiyekê wekî kirîter bi bîr bixim; wêjeya kurd di şexsê, Şêx—Mela—Mîr—karmendan de temsîlîyeta xwe dît. Îro nûnerên wêjeyê ji nav gel dertên ev bi xwe ast û sewiyeyek e.
Li Bakur jî heya niha (salên dawî) ên ku dest avêtin pênûsê bi piranî mamoste û karmend bûn. Çerçawa pergal bû sedem ku gelek kes neçar man ji çavkaniya wêjeya xwe dûr bikevin bi vî awayî kesên ku hem ji dewletê re dixebitin him jî bi wêjeyê re têkildar in jî tirajediyek dijîn; karê profesyonelî nepişkivî.
 
Bi tevî gelek rastiyan jî hem kesên li Ewropa hem jî ên dî îro roj gelek berhemên hêja diafirînin. Lê pirsgirêkek heye ku gelek kesên kurd ku bi tirkî  helbest û wêje çêjandine hê jî bawer nakin ku kesek kurd jî dikare helbestek an jî çîrokek hêja binivîse!
 
Kirîterên ku li dosyayên kesan tên girtin gelek hişk in; îro roj ku însan biçe pirtûkxaneyek tirkî bi hezaran berhem dihewîne lê tirkî hew navê çend kesan navdar e; me divê bi sedan pirtûkên kurdî jî bêne weşandin.
Ji bo helbesta kurdî ya li Bakur îro roj helbesta duserî heye; bi gelemperî cûreyek helbestê heye ku helbestê hilkişandiye asta “ayet” ê ;ev cûre helbest xwedî giraniyek efsûnî ye lê di navbera xwe û xwendevan de jî hertim sînorek dihêle. Cûreya dî jî ev cûreye ku bi peyvên ziwa, bi siloganan, bê hêma tê nivîsîn. Bi navê xeyalên xwendevan tên nivîsîn lê malik li xwendevan mîrat dike, carna helbestên wanî dibin sedem ku her kes dest biavêje pênûsê!
***
Ji alî “temayê” ve em xwedî rastiyek in ku bi tevahî nêzikahiyê jiyanê bibin. Helbet hin kes hew parçeyek ji reng û dengê jiyanê wekî “tema” dijmêrin lê bi gelemperî îro roj di helbesta me de ji hezkirinê bigirin heya dûrî û xeribiyê her tişt wekî tema derbasî helbestê dibe. Rastiyek heye ku gelek tiştên dîrokî û rojane di wêje û helbestê de li zimanê xwe tîr nebû, xam man... Di jiyana me ya çandinî de qehr, aramî, gemarî, rewanî, birîn û evîna peyvan ... Dîsa derbirîna barwer ya di destan û ziman de...
Hêla kareseta me ya kevirî di vir de ye. Ku Ji vir şûn de bi zimanê zikmakî têgihiştina zanist, wêje, çand, derûnî, erdnîgarî bi gelemperî jiyanê... Ev hewl dikarin keviran parçe bikin.
Her ku gelek kes wêjeya nivîskî hertim wekî kirîter didin pêş çav û dibin sedema demoralîzebûnê jî hewlên gelek xurt jî hene. Ku behsa jiyana nû bê kirin dostanî, însanetî, civak û ‘çandeke azad’,hezkirin, têgihîştina jiyanê ji bo wêje û helbestê jî havên e.

BİWÊJ: ”Bizin bizin e jî heya ciyê xwe pîkol neke mexel nabe.”