DiyarName.Com

‘Serkêş’a Cihan Roj

"Romana Kurdî“ jî êdî rengîn dibe. Ji mijareyên jiyana gund bigire ta jiyana bûrjûva ya bajaran, ji jiyana welêt bigire

Fêrgîn Melîk Aykoç

"Romana Kurdî“ jî êdî rengîn dibe. Ji mijareyên jiyana gund bigire ta jiyana bûrjûva ya bajaran, ji jiyana welêt bigire ta Ewropê, ji Tekoşîna Rizgariya Netewî bigire ta jiyana zevengê (erotik) berfireh dibe. Lê mixabin ku hê xwinêrên Romana Kurdî negihîştiye wê pîleya tê payîn.

Cihan Roj yek ji wan nivîskaran e ku bê westan bi fedekarî dinivîse. Wî hem di romana xwe ya "Perde“ de hem jî di romana xwe ya "Serkêş“ de kurdên ji gund qetyayî û di metropolan de derfetên di nava refên burjûvaziya dewlemend de cihgirtine, wek mijar hilbijartiye. Ew li aliyekê jiyana wan a parçebûyî, li aliyê din guman û tevliheviya derûniya wan li ber çavan radixîne.

Mijara romana Serkêş:

"Îkram beg xwendiye, bûye parêzerekî serkeftî, di nava dad û burjuvaziya Îzmîrê de cihekî giring girtiye. Keça wî Suna nû bûye parêzer. Têkiliyên Îkram û hevjîna wî gelek sar û di navbera têgîhîştina gundî û bûrjuvaziyê de ye. Wan pirsgirêkên xwe yên derûnî her di xwe de fetistandine, nexebitîne ku çareser bikin, lê bandora wê li keça wan Sunayê jî dibe. Suna dixebite ku rastiya nakokiyên bav û diya xwe lêbikole. Dema ji gera xwe ya yekemîn ya li welêt vedigere, dibîne ku bav û diya wî bi kêran hatine qetilkirin. Vê carê jî li pey kujêrên bav û diya xwe dikeve. Kujêr hevalekê xebatkarên wan Filît e. Lê fermandêrê vê kujeriyê di dawiya romanê de xuya dibe.“

Çend gotinan li ser romana

"Serkêş“:

Karektera sereke çîrokbêjê romanê ye û di forma "ez" yanê kesayetiya yekem de romanê vedibêje, ev awayê vegotinê bi devê Serdar jî tê domandin.

Nivîskar di vekirina derûniya karekteran de gelek hewldaye, di vî warî de hetanî radeyekê serkeftî ye. Nivîskar zimaneke rojane bikaraniye. Devok bi giranî ya devera Gimgimê ye, ev di axaftina hemû karekter û fîgûran de derdikeve pêş.

Divê di romanan de şirove û axaftinên kesên xwende bi zimanê sade û standart bin, tenê yê karekterên ji rêzê dikane herêmî bin. Gelek caran ev li ber çav nehatiye girtin.

Li gel van tiştên teknîkî jî roman di warê ziman, herikbarî û derûnasî de gelek serkeftî ye û mirov dikane heta dawiyê bi kelecan bixwîne. Bi taybet jî derûniya kesên di navbera jiyana bûrjivazî û gundîtiyê de tên û diçin, baş veristiye.

Çend hevokên balkêş ji romanê: "... ji bo çi keşîfkirin, insan ê çi keşîf bikin? Tirsê an serkeftinê? (rû;16)“

"...ew ditirsiya, lewra jina ku di halê diya min de dev ji mêrê xwe berdida, bêtir bi jiyaneke xedartir re rûbirû dima. (rû; 27)“

"Ji bo hevalên min eşq weke kincekî bû, piştî lixwekirinê jê aciz dibûn, ew kinc diguherîn. (Rû; 33“

"...lixwekirinê xwe serbest bûn, tu car serbestiya rih bi dest nexistibûn. (Rû; 42“

"... hişê însên di teslîmbûnê de dişibiya çerxeke bi jeng. (Rû; 75“

"-jiyan dişibe kêrê, rihê însên parçe dike. (Rû; 107“

"bi xweziya ruhê min di xewê de bi bask be, min serî avêt xewê. (Rû; 120“

"- Rihê însên bahr e, dikare her germahiyê vehewîne. Rû; 134“

Kurte jiyana niviskar:

Cihan Roj 1965an de li gundê navçeya Gimgimê Înaqan tê dinê. Niha li Îzmîrê bi cih bûye.

Berhemên wî ev in:

- Ratîka (helbest), Weşanên Sî, 2002 – Stenbol