Yalim Eralp dîplomatekî tirk e. Min ew di CNNTurkê de dema polîtîkaya derve şirove dikir dîtibû. Nêrîna wî gelek bala min kişandibû. Meha borî min dît ku wî pirtûkek derxistiye. Yekser min xwest bikirim.
Bîranînên kesên jîr gelek bala min dikişînin. Bi taybetî jî bîranînên xweş hatibin honandin wekî qurtek av in. Û her ku Eralp e eleqeya kurdan jî pêre heye. Di salên 1980'yan de, salên 90'î de ew her ji bo dewleta Tirkiyeyê xebitî. Ji bo Serokwezîrên demê Mesut Yilmaz, Tansu Çiller şêwirmendî kiriye. Ji ber vê yekê jî gelek bala min kişand.
Ew ji Hindistanê heta Brukselê li gelek cihan li ser navê dewleta Tirkiyeyê kar dike. Ew dîplomatekî bû, bi gotina niha di rojevê de ye "Morşer" bû. Helbet ew jî wekî gelek kesên din dewleta xwe diparêze.
Lê ji bîranînan diyar e ji gelek monşerên din ew hinek din paqij maye. Dê û bavên wî her du jî dixebitin. Du zarokên wan hene bi zorê mezin dikin, didin xwendin. Ew dibêje: "Bavê min ber bi dawiya jiyana xwe ve bû xwedî xaniyekî. Ez jî di 61 saliya xwe de bûm xwedî xaniyekî. Herî nêzê we be jî mirov li mala xwe rûne hin pirsgirêkên we çareser dibin. Bi jiyanê re ez vê hîn bûm." Dema mirov karmendên dewletê yên îro dinêre û wan û vî zilamî dide ber hev neqebek gelek mezin xwe nîşan dide.
Em van yekan deynin aliyek û bala xwe bidin ser sernavê me lê kiriye.
Eralp dema li Hindistanê ye rastî pirsgirêka Keşmîrê jî tê. Û ji wir qala pirsgirêka kurd jî dike di pirtûka xwe de.
Wisa dibêje:
- "Pirsgirêka kurd li Hindistanê jî dest ji min berneda.
Carinan ji bo her balyozgerî fermanên eletewş tên. Ji wezaretê fermannameyek hat. Têde dihat gotin di hevdîtinan de divê bibêjin li Tirkiyeyê kurd nîn in, peyva kurd ji 'kart-kurt'ê hatiye. Ligel Cîgirê Muşteşarê Karên Derve Gonzalves her sibê li parkê em dimeşiyan. Sibehek got: 'Ez hewldanek bikim, ez bêm cihê te, yan li vir bikim?' min jêre got li vir bike û min jêre got li cem me kurd nîn in. Zilam çi bike, ji mecbûrî got 'De Baş e.
Min agahî da wezaretê û min got di îngilîzî de min wergera peyva 'kart-kurt'ê nedît; di telefonê de ji min re gotin, 'şêlafiyê neke'.
Pirsgirêka kurd pirsgirêkeke ku nehat çareserkirin. Dema em dinêrin bi qasî îro nebe jî wê demê jî li raya giştî bala dinyayê kişandiye. Rêberê Hindû Nehru nameyên ku ji bo keça xwe Îndîa Gandhî nivîsandine di pirtûkek bi navê "Glimpses of world history" de hatine weşandin. Di nameya ku di 7'ê gulana 1933'yan de ji bo keça xwe nivîsandiye de bi dirêjî qala pirsgirêka kurd dike, nêzîkatiya Tirkyeyê ya di vî warî de rexne dike, çima kurd têne eciqandin wan tîne ziman û wisa dibêje: 'Tirkên ku hê duh ji bo serxwebûna xwe şer dikirin îro kurdên ku serxwebûna xwe dixwazin digirin bin zordariyê. Neteweperestiya parastinê çawa vediguhere dibe neteweperestiya êrîşkar; şerê ku
ji bo azadiyê tê dayîn çawa dibe sedema girtina bin destê xwe ya hinên din mirov li vir dibîne. Tiştek ecêb e.'
Di pirtûkê de em dibînin li gelek welatan pirsgirêka kurd her derketiye pêşiya wan lê her carê karîne bincil bikin.
Di pirtûkê de gelek xalên din ên balkêş jî hene: Li ser pirsgirêka kurd, li ser dîplomasiya tê kirin, li ser dîplomatên ku çawa metnan, wergeran bi însiyatîfa xwe diguherînin... Li ser Yilmaz, Çiller, Demirel, li ser DEP'yan...
Niha herî zêde gotinên Nehrû ku di sala 1933'yan de kiribûn bala min kişandin. Gelek notên din ku min jê girtine ezê careke din wergerînim û biweşînim.
Û wekî pêşniyar bibêjim: Kurdên me yên bala wan li ser dîplomasî, dîplomatiyê ye dikarin bigirin û bixwînin...
- Perdeyî Aralarken, Bîranînên 'Monşer'ekî / Yalim Eralp / Weşanên Dogan Kîtap / 288 rûpel
.jpg)
