logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Xêz
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Sempozyûma Zimanê Kurdî: Li ser 'Li Kurdistanê rewşa zimanê kurdî û perwerdehiya bi kurdî' li dar dikeve
  2. Bi kurdî kanaleke nû: 'Nûçe TV' dest bi weşanê dike
  3. ‘Şeva Çîrok' û 'Şeva Helbestan’ li dar dikeve
  4. Li ser kurdî ji 5 wezaretên Tirkiyeyê pirs hatin kirin
  5. Dengbêj li ber Ulu Camiyê bûn

Mesûd Qeya

  • Rûpela Pêşî -
  • Hemû Nivîsên Quncîkan
Mesûd Qeya

Mesûd Qeya

Nîsan û meseleya dinyayê

  • Dîrok: 26/04/2025

Ji bo guhdarîkirinê:

 

 

                                                                                                                                                       Ji bo Bilal. 

Tu jî zanî Bilalo, ne ez, Leibnîz dibêje: "ji nav dinyayên mimkûn a herî baş e ev dinya." Qe niza mere dikare vê gotinê wiha berevajî bike: "ji nav dinyayên (ne)mimkûn a herî baş e ev dinya?" Nizanim tê çi bibêje lê Quentîn Meillassoux dibêje, "Na." Bi min be jî "na" ye. Lê ne bawer im ev bi min ma be. Wekî tu jî dizanî mesele li vir ne baş bûn û ne baş bûna dinyê ye. Esil mesele mimkûnbûn e. Û ji mimkûnbûnê wêdetir; metafîzîk. Lewma cardin tu jî dizanî, pirsa min ya li jor ji bersiva Leibnîz metafîzîktir e. Û vê jî zanibe, ev pirs qet ne berevajîkirina fikrê Leibnîz e. Esil ne pirs e jî û tiştekî ji Leibnîz cudatir nabêje. 

Berî ez dest bi vê nivîsê bikim pirsek din di hişê min de hebû, lê bi telaq niha nizanim ew pirs çi bû.

Meillassoux çi dibêje tu zanî? "Belê" dibêje, "dibe ev dinya ya herî baş be û dibe ya herî nebaş be, lê ji nav wa dinyayan a herî eseh e û dibe ne ya herî eseh be jî”  lêê.. dibêje, "ez jî bi vê gotina xwe tiştekî bi qasî gotina Leibnîz eseh dibêjim." Naxwe îja ji te dipirsim Bilalo: ji gotinên va herdu zamoteyan kîjan bêhtir metafîzîk e? Eseh bersiveke te heye. Kengî dilê min careke din çû behîvterikan ezê werim li wê bersiva te ya ne-eseh guhdar bikim. Eger behîv qert nebûbin.

Bi îzna te jî be ezê cardin vegerim serê monologê? (Bersiv tune.) Tişt nabe ezê îro bi ya xwe bikim. Dîsa Meillassoux dibêje: "ji tunebûna xwedê encam a dinyayeke bi kaos derdikeve. Dinyayeke wiha ye go li wir xwedayek jî dikare bixuliqe." (Teqrîben.) Naxwe dibêjim: mimkûn e ji nav dinyayên herî mimkûn dinyayeke ne baş ava bibe û belbî ew dinya ev dinya be. Yan jî ew xweda ev xweda be. Wê gavê ez cardin xwe dubare bikim: "Esil mesele mimkûnbûn e." Dubare kirin ne tiştekî ew qasî  jî xerab e. Ji vê gotina min bila ev neyê fêm kirin: "Yanî demeg tiştekî nebaş e, lê axir ne tiştekî ‘ew qasî jî nebaş' e." Mixabin, ev fikrê we ye, nikarim xwedîtiyê lê bikim. 

Aniha Belediya Dêrikê bûya niha gotibû: "Tîqatt tîqatt ev der Belediya Dêrikê ye, fikrekî neh-deh salî winda bûye, we kê wî dît serê wî di (...) kin û xêra xwe bînin Belediyê." 

Fikir jî winda dibin. Ro bi ro pirtir dibin. Bi min gere bêhtir winda bibin. Carna difikirim: ka niza em çi tarêş in ew qas fikir ji me re lazim bin? Gere mere bi awayekî bi dawî bike, lê carna ne mimkun e. Wa te fikir wenda kir hela, tê çawa xwe winda bikî? Ne mimkûn e. Bifikire, ew "dinya baş" ya Leibnîz ji vî tiştê bîska berê min got mimkûntir e. De îja hesab li ba te. Û cardin bifikir, madem fikir hîna ew qas pir û belaş in: dibe salekê nîsan berî adarê were? Bi min mimkûn e. Madem her tişt li gor mimkûnbûnekê ava dibe çima ev ne mimkûn be? (Meillassoux ji vê gotinê re li çepikan dide.)

Welhasil, bihar e tu dibînî, navbêna nîsan û gulanê ye "fîqîna bayê belo ye ez ji efendimê xwe re bêjim" sira bayê pêşîn li serê gul û sosinan dide, min ji efendimê xwe re got, dengê kew û sûskewan li nezaran dixulxule, ewte ewta kûçikan e li vê destê sibehê û xirexire xewaran e li hêla dinê... Axir mimkûn e bibe sibe. Na, ne mimkûn e. Her tişt pirr dûr e, bi qasî mimkunata xwe. Her tişt pirr nêz e bi qasî hebûn û nebûna xwe, yanî mimkûnbûna xwe.

Hin Nivîsen Nivîskar

Çend meselok û rêbendan

  • 31 Rêbendan 2025

Ji bo guhdarîkirinê:   Çend meselok: 1.Ji bo xatirê Danill Harms:  Sibehekê bê taştê rabû çû ser karê xwe. Qedehek çayê hat xwe li ser masa wî danî. Hêlaw jê dere. Bi du dengan kuxiya. Loqek belxem...

Ro li ava ye

  • 27 Rezber 2025

Ji bo guhdarîkirinê: "Cihê peyvekê tenê di serê min de heye, ya duda nakevê."  Qadirê Hatiye serê herkesî. Piştî wexteke dirêj mere diçe cîhekî. Mîsal; qeraxa çemekî, serê zinarekî, rêyekê,...

Tebax û Filît

  • 23 Tebax 2024

Ji bo guhdarîkirinê:   Sibehekê ez û tu şiyar bûn Filîto. Tu wekî her carê berî min şiyar bûyî. Nore nora te ye û teqe reqa çakûçên hosteyan. Nizanim we çi hewal e? Aciz im. Ji xwe, ji te, ji tava...

Hemû Nivîsen Mesûd Qeya

Mesûd Qeya kî ye?

Youtube Me

4 FERHENGÎ: 2 zazakî, 2 kurmancî

news

Helîm Yûsiv: Ji bo Ehmedê Huseynî

news

Kedkarekî kurdî: Îhsan Colemêrgî

news

Fîlmên Kurdî

news

Rûpelek ji Geliyê Zîlanê; 'Dîwarê Me Jî Hilweşandin'

news

‘Şerê Meşrûiyetê’ û ‘Bindest Dikarin Biaxivin?’ derketin #podcast #newsong #deng #booktok

news

Rojên dawî yên dengbêj Karapêtê Xaço

news

Deham Ebdilfettah: Zilamek û Zimanek

news

Omer Dilsoz: Di kişika zilhêzan de para kurdan çi ye?

news

Cemil Oguz: Ji pencereya min Ozgu Kaya, Dilan Karaman

news

Aysegul Kizilkaya: Fermo Seyda

news

H. Kovan Baqî: …dayikekê didirû ji dengê min re

news

Omer Dilsoz: Rexneya Rexneyê

news

Em hejmara çapkirina 386 pirtûkan derxin 10 qatên wê

news

Di nivîs, şano, fîlm, û di helbestên 'Lewerger'ê de 'Dê'

news

diyarname podcast Claudette Colvin ku di 86 saliya xwe de mir çi kiribû?

news

diyarname nûçe Podcast 2025: Hemû pirtûkên bi kurdî: Ji par zêdetir in #booktok

news

diyarname podcast#diyarname Nivîskarê navdar Daniken mir #booktok #pirtûk #pirtûkênkurdî #books #

news

diyarname podcast #diyarname #pirtûk #books #barackobama #booktok

news

Hejmarek taybet li benda we ye

news
Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Bedena însên soleke teng e di lingê ûjdên de

  • H. Kovan Baqî
news

Ewrên Serhişk

  • Dilşêr Bêwar
news

Amedspor, kurd, futbol û tiştên din

  • Omer Dilsoz
news

Destana Mîrê Kela Aşîta û Mîregên Koran

  • Hogir Berbir
news

Li Cizîrê erezyona zimên

  • Zekî OZMEN
news

Çavdêrî

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji bo Ehmedê Huseynî

  • Helîm YÛSIV
news

Ziman bi tirkî, nav bi kurdî; qilopiloyên kurdan

  • Cemil Oguz
news

Ez li sikakên qermiçî direviyam

  • H. Kovan Baqî
news

Taldeyek Bi Sî

  • Kadir Stêra
news

Di klama Hemdîn û Şemdîn de tevna xayîntî, tolhildan û heqiyê

  • Hogir Berbir
news

Pelekî Mizawir

  • Mesûd Qeya
news

Kerbelaya ve-gotinê

  • H. Kovan Baqî
news

Nifşê ‘palê pûşî’

  • Omer Dilsoz
news

Newroza li Bonnê yan a Frankfurtê?

  • Zekî OZMEN
Ev jî hene
ad

Nûbihara 155'an li pêşberî xwendevanan e

ad

4 fîlmên ku vê hefteyê li Girava Mezin dê bêne nîşandayîn diyar bûn

ad

Qeybî Covid-19 şahîke bi dronan

ad

Rûdaw li Ewropayê çap dibe

ad

Cate Blanchett dê Şêrê Zêrîn diyar bike

ad

Torbe!

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Sempozyûma Zimanê Kurdî: Li ser 'Li Kurdistanê rewşa zimanê kurdî û perwerdehiya bi kurdî' li dar dikeve

  • 13 05 2026
news

Bi kurdî kanaleke nû: 'Nûçe TV' dest bi weşanê dike

  • 13 05 2026
news

‘Şeva Çîrok' û 'Şeva Helbestan’ li dar dikeve

  • 13 05 2026
news

Li ser kurdî ji 5 wezaretên Tirkiyeyê pirs hatin kirin

  • 13 05 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Foto-Nûçe
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî

Copyright © 2005-2026 Diyarname