H. Kovan Baqî

Hiş nebe Nowa. 
Hişnebûn hiş e. HişBûn talûke ye.
Nowa hiş nabe, talûke di hişbûna xwe de li hişnebûna Nowayê guhdar dike. Lewra îsyaneke li dijî romanê ye dij-romana Nowa, lidijrabûneke derveyî fêrbûnê ye. Di redkirina koka xwe de, seba bêkok nemîne xwe bi koka xwe ve aşî kiriye (Octavio Paz). Zanim gotinên min nikarin leza ruhber û neruhberên gerdûna vê romanê di şayesandinê de zeft bikin, lê dîsa jî gotinên min nikarin bibilin û hest û hîs û nêrînên xwe ji xwe û Nowayê veşêrin. 
Qurtek çayê vedixwim, tehma Nowayê dimîne li ser zimên û gotinên min bi qewlê Nowayê dibin kemanên birîndar.
Nowa, gotinên min bi sewta xwe ya birîndar dijenin strana te û birîndarî şîrîn dibe di bêçaretiya vê kemanê de. Ev lawaziya ji xurtbûnê pirhêltir, dihêle ez jî wekî wan çend ceribînivîsên rojavayê dinyayê bêhtir ji lawaziya xwe ya li hember metnên xurt hez bikim.
Li hiş(ne)bûna te guhdar dikim, Nowa.
Di kok-romanê de, guh tenê dibihîzin. Bes di Nowayê de guh dibînin, çav guhdar dikin û hîs temasî şevên dil dikin – dil dibe gerstêrk û heststêrk. 
Nowa hiş bibe hiş ê bibe neteweyeke bêzar û bêziman. Nowa hiş bibe zeman ê bi xwe ve bialiqe û tevgera dinyayê wê di bêliviya xwe de bibe jiyaneke qeşagirtî di çavên keçika êşiyayî de. 
Hiş nabe Nowa, zeman bi xwe ve naaliqe û dinya nabe jiyaneke qeşagirtî di çavên wê de. 
Nowa hiş bibe ziman ê xwe bi sêdara tîpan ve daliqîne, peyv ê terkîziman bibin, pîvaz ê nema çîrokên zindî ji guhê hebûnê re bêjin û mirin ê nema karibe bijî di çavê zemên û zimên de.
Hiş be dinya, li dengê Nowa guhdar bike!
Dinyaya hişbûyî di mista peyvê de dinive û di paceya dengê keçika biçûçik de li xwe temaşe dike.
Nowa keçik e wekî dêya dinyê.
Dinya keçik e wekî gotinên Nowayê.
Nowa keça xwe ye, ji xwe welidiye bo dinya karibe di gerdûna zimên de bijî wekî hevalcêwiya mirina zipzindî.
Dilopek hêstir ji çavê gotinê diniqite, sînga dinyayê dişewite. Şewata sînga dinyayê rûpelên romanê di nava tilîkên min de dike pizot, çavên min bi ser şewata tilîkên min de hêstiran dibarînin, çizînî ji kûraniya nava min tê – tu nabê tilîkên min di nava rûpelên romana Nowayê de bûne dil. 
Hiş nebe Nowa. Dilê min û me di dengê te de lêdidin. Tu hiş bibî, dilê me yê bisekine û dinya wê bimire.
Nowa ji deriyê dirankir derdikeve, derîyê pêjgehê li pey wê tê girtin, destê xwe diavêje zendika deriyê dawiyê, deriyê destpêkê vedibe. Nowa di derketinê re dikeve hundirê ketinê. Deriyê ketinê awirên wê dibe ser palgeha dirankir a li ber pacê. Nowa hîn jî li ser palgehê dirêjkirî ye, dinya di kefa destê wê de ye. Perdeya pacê hîn nehatiye kişandin û Nowa di çavê pacê de li derve dinêre. Nowa û derî şipya ne, li  çavên Nowaya li ser palgeha ber pacê dinêrin. Keçikeke biçûk di çavên Nowayê de dimeşe, dinya di mista wê de ye – pê dilîze.
Keçika biçûçik tilîka xwe datîne ser lêvên dinyayê û gotina bi qasî xuliqînê pîr ji devê wê dertê: “Li dinyayê me.”
Çavên dinyayê sînga keçikê destnîşan dike û gotina ji xwe pirtir dibêje: “Ez li gerdûnê me.”

“Kemaneke birîndar di dilê welatê min de dijene, tu nema ye   
zarokên din jî bişibin Nowayê. Dibînim pêşeroj bi dengê   
Nowayê diweste û ez bi qasî wan zarokên çavên wan ji 
ekranê nabin masûm im.”

Ziman welat e di zimanê Nowayê de, welatekî ji goşt û hestî ye. Gotin kemanên birîndar in di zikê zimên de, bîlîmûm dengên xwezayê dibarin ji notayan, pêşeroja westiyayî mest dibe wekî vê maseya romana Nowa pişta xwe spartiye rûyê wê û zarokên çavên wan ji ekranê nabin gişk Nowayên masûm in. 
Hişşş, mezin nebe Nowa!
Kaleydoskopa zemên û zimên e paceya pêjgeha Nowayê. Zeman bi şûn ve diherike û dinya dizivire li quncikek zimên. Bavê Nowayê bilêteke erzan peyda nekiriye û hîn nehatiye malê, firingiyek xwe ji ser dezgehê bazarfiroş diavêje erdê rûyê dinyayê sor dibe bi xwîna firingiyê, tarîxa mirovatiyê di kolana ber pacê re derbas dibe û wekî her carê awirên Nowayê diçin ser keçika biçûçik a serê dinyayê mist dide.  

 “Keviran datînim nav avê, qalik berdidin
Di dendika kevirekî de zîl dide zeman.”

Têbinî: Ev nivîs wê bidome…