Di helbestên pirtûka Elîxan Loran a bi navê “Dînozor" de derbên ku nejibîrkirî, ên di bîra raboriya zarokatiya wî de zîldaye ji xwe re hêlînên sadîstîk afirandiye. Di bîra der-bin-hişiya helbestvanê me de hêlînên dewsa wan şewitî, zevîyên ku pirêzeyên wan şewitî lê kakilên sadîstîk û mayînde bi xwe re afirandiye. Êşên hêzdarîk û hestên tûj û serserkî, hêzên bêhna Sadomazojîstîk jê difûre di dewsa zeviyên xwe de hiştiye.
Xwestek, derb û hêzên zarokatiyê veguhezîye hestên sadîstîk û mazojîstîk. Loma zarokatî bîr e, bîr jî zarokatî ye. Nayên jibîrkirin derbên zarokatiyê. Dewsa derbên nejibirkirî ji zarokatiyê re bûye milkekî hestetûjik û niha xwe dane der, nemiçiqiye, herikiye nava rûpel û risteyan mînak in "Naterikin derbên şivterkan, naterikin dewsa şivterkên destê zemanan, min got, gotina ku min digot ku kelegirî sewteke bî jî, îskeîsk tîp û movika kelijandina bêdengiyê, ji qirpikeke ku ji zarokatiyê hiltê re, Her bêndegî ji kêra huşbûna xwe diniqute nava xwe"(rp, 9, 10, 13, 15) Em ji van hevokan fêm dikin ku helbestvan bi hestêtûj û hestetîr risteyên xwe hûnaye, tiştên ku zarokatiyê de neterikiye, bûye benîştek û pê zeliqî ye. Hestên tûj, sadîk û tîr di zarokatiyê de jê re bûye milk, loma jî bûye sedemên ristikên helbestan, feqet ne hestên aram in, hestetûjik in, bi hestehêzin, loma hem hestên xetere ne, hem jî hestên li xwe mikurhatinê ne, feqet di hestên li xwe mikurhatinê de xeterebûn tune ne. Heke derbên şivterkan neyê jibîrkirin, a wê çaxê wan hestan ji mirov re dibe bedgumanî, xwe jê rizgarina bedgumaniyan jî dijwar e, vediguhere rewşên paradoksal û car carinan jî vedihugeze rewşên patalojîk (nexweşî), bi saya vê patalojojiyê û paradoksê jixwe berhemên giranbuha dizê.
Di Elîxan Loran de bêhna vê giranbuhayê ji dûr ve çirûskekê diteyisîne, lê ne ku bi temamî hêja û serketî ye. Dewsa şifterkan ev serketî bi xwe re zayandiye, “ hestên bêdengiyê ên huşbûnê” serketiyek hundirîn bi xwe re xuliqandiye, bêndegiyeke wekî kêrê, bêndengiyeke li ber teqînê ye. “Heke neterike ji destê zemanan dewsa şivterkan” a wê çaxê nayê jibîrkirin û vediguhezin birînan, kulan û li ser sînga binhiş û derhişiyên mirovî rûdinê û vediguheze benîştan, mezelokan û bi mirov dizeliqe, û mirov dike û nake nikare xwe jê rizgar bike, paşê jî di binê vî barê giran ên di zemên de difelişe. Loma zarokatî jê re bûye barekî giran. Ev bar barekî grîfît e û tevlîhev e û veguheziye rewsên sadomazoşîtîk, her ku şopên êşê û kulan xwe dane der di ristikan de, helbestvanê me der-binhişê xwe ên sadomazoşîtîk giş rijandiye ser rûpelên spîbozik.
Rihekî sadîstîk û mazoşîstîk, hestên netêrkirî, hestên birçî û bi awaz, qêrîna dil û der-binhişî, hestên neterbiyekirî û hestên di sînorên di kendalan de gişan xwe dane der mînak in: “Seriyê jêkirî li ser sêla sincirî, şeytanê huşbûnê bi çav, çav bi dil, dil bi seriyê jêkirî dikene”(16) Di vir de em dibînin ku bê hestetûjikên dil û der-binhişiyên bêhna sadîzmê jê tê mîna sêlek sincirî çavên mirov dişewitîne.
“Seriyê jêkirî li ser sêla sincirî” ev hevok bi serê xwe bavê tundiyê di xwe de vedihewîne, kela ava germ a hundirê helbestvan diteyisîne, harbûna hestên sadîstîk diteyisîne, bêhna kîn û nefretê jê difûre, bêhna tolê jê difûre. Dema ku ez vê sehneyê xeyal dikim û wêneyekî dixêzînim rihê min diricife, sehneyek û tabloyeke wiha encax tabloyeke sureal jê biwelide. Li dijber sehneyeke wiha tûndîk û îşkenceyî û sadîstîk mirov çawa dikare ew qas sebir bike gelo, heke ev ne sehneyeke sadîzmê be gelo îcar çi ye?
Gotina “Husbûnê” bi serê xwe desthilatdariyê û hikumdariyê di pêxîla xwe de vedihewîne, otorîteyê destnîşan dike encax di tevgerên sadîstîk de desthilatdarî heye, di gotina huşbûnê de jî desthilatdarî heye. Ji bextê xwe razîbûn û di tirsê de jî huşbûn heye loma huşbûn gotineke bingeha wê xwe ji desthilatdariyê werdigire û di desthilatdarîyê de jî şopên sadîzmê heye. Feqet van şopan giş di zarokatiyê de ji helbestvan re maye û veguhezîne helbestên derbên nejibîrkirinê. Îcar tiştên ku di zarokatiyê de ji helbestvan re mane bûne kul û birîn û nehatine jibîrkirin, raborî di hundirê zemên de teqiyaye û bela wela bûye, hestên di zarokatiyê de kombûne û ketine serhevdu di dema niha de teqiyaye û herikiye, bi awayekî absurd û derbirînî herikiye, xelekên zincira der-binhiş giş ji hev ve-qetiyane.
Xelekên me her yek veguhezîne helbestekê, di her helbestê de wateyeke nû a bêhna zarokatiyê jê difûre li ber çavên me dîmenên cuda li dar xistine, geh bêwatebûn, geh valahiya jiyanê, geh kelogiriya zarokekî, geh dergûşeke di tariyê de dinale, geh hilorbûna zarokekî xizan(feqîr), geh tabûtek û geh dergûşek û geh zavayek, sê heyamên bi hev ve girêdayî bi awayekî diyalektîk.. ji kurtîlan bigre, heta hêrsên hestên têdemayî û hêrsên sadîstîk gişan di kirasê helbestên xwe de xwedî dike. Welhasil di helbestên Elîxan Loran de şopên Şivterka "Hêrs û Sadîzm" ê serdest e. Hestên hêrseke kêrseqakirî, hêrseke ko, hestên heyfhilandinê, sedemên van hestan giş ji kaniya ava zarokatiyê dizên.
Zimanê helbestvan û zimanê helbestê têra xwe tûj e, seqakirî ye, zimanekî birrekî ye. Di rihê helbestvan de mîna ku tiştek kêm mabe, û vê kêmbûna rihê xwe bi saya helbestên xwe xwestiye bi awayekî derbirînî û sadîstîk bide der, feqet van derbirînên xwe carinan eşkere û car caran bi xumamî daye der, helbestvan hem qehirîye, hem keniyaye, trajîk û îronîk e. Hem serîrakiriye û hem tewandiye, loma di dil de car carinan pêgên “nebaşiyê” di xwe de kedîkiriye û hebandiye. Ev nebaşî lixwemikurhatinek e. Nebaşiyeke ku kakilê wê esil ji başiyê werdigirtiye, ne ku rasterast nebaşî an jî xerabî xwestibe welew xwestiye.
Em hin mînakên hestên tûj ên sadîstîk ji helbestê bidin: “kêrek wê dike çar serî, ne kêr im, kêr, maran diqusîne, li selexaneyan pezên gurandî hwd” helbestvan gotin û biresera “kêr”ê pir bikaranîye, gelo ma kêr ne alaveke xetere û tundtiyê ye.
Helbestvan di helbestên xwe de hestên xwe bi awayekî tûj û tund rêsaye loma jî hestên wilo bêhna şopên sadizmê di xwe de xwedî dike. Gelo sadîzm çi ye îcar? “Yekî Sadîst her daîm Mazoşîst e”(*)
Li gor Freud “Sadîzm, zewqjêstandina êşkêşandinkirina biresera zayendiyê ye an jî meyla beravajî wê ye"(*)
Belê belkî di helbestên Elîxan Loran de têgehên zayendiyê tune be an jî kêm be, feqet bingeha tundîtiyê sadîzm e, sadîzm bingeha xwe ji tundîtiyê werdigire, dibe ku tundiyeke li dijber biresereke zayendî be, dibe ku li dijber kirde û bireserekê be, anjî heywanekì be, ferq nake, talî bingeha sadîzmê ji tundîtiyê ú ji êrîşê tê. Wekî em dizanin ku Sadîzm ji navê nivîskarê bi nav û deng ji Sade tê, belê Marquis De Sade nivîskarekî dijcivak bû, dijehlaq bú, dijehleqiya wî ehleqeq herî bi ehleq bû. Sade vê hevokê bi karekterê xwe ê bi navê Justine gotinkirin dide “Ji holê rakirin, çi çalakiyeke azwerîk e”(** ) “Sadîzm zewqwergirtina mêzekirina hilweşandinê ye û hilweşandina herî bi êş û dijwar mirina benîadem e. Sadîzm nebaşî bi xwe ye.” (**) Em dibînin ku di bingeha sadîzmê de xerakirin, xerabî û hilwesandin û tundî heye, di zayendiyê de jî sadizm heye, jixwe tundî, sadîzm û zayendî têkîldarên hev du ne, ji hev du nexweser in. Loma jî çiqasî di helbestên Elîxan de zayendî tune be jî, bi awayekî veşartî di binê kirasê tundîtiyê de zayendî û sadîzm hatiye nixumandin. Helbet sedî sed helbestên me giş ne sadîstik e, jixwe tenê bêhna şop û pêgên sadîzmê jê difûre, taliya talî helbestên me kana xwe ji hestên ku di zarokatiyê de ketine ser hev du û bi awayekî tundîk û sadîstîk, îronîk, pêkenokîk, karîkatorvanîk û derbirînîk herikiye....
(*) Cinsellik Uzerine, Sigmund Freud, Weşanên Sayfa
(**) Edebiyat ve Kotuluk, Georges Bataille, Weşanên Ayrinti
.jpg)
.jpg)
