Diyarname
Romanivîskar Yaşar Kemal romana xwe ya li ser Çiyayê Agirî bi navê "Agridagi Efsanesi" nivîsandibû û roman 55 sal berê di sala 1970'ê de bi tirkî hatibû weşandin. Ev romann heta niha ji bo gelek zimanan hatibû wergerandin. Niha ew roman bi navê "Efsaneya Çiyayê Agiriyê" ji bo kurdî (kurmancî) hat wergerandin û weşandin. Roman ji aliyê Salihê Kevirbirî ve hatiye wergerandin û ji Weşanên Nûbiharê derketiye.
Roman bi zimanekî efsanewî qala meseleyên li Çiyayê Agirî dike. Roman qala têkoşîna gelê Bazîdê, Agiriyê û dorhêla wê dike ku li dijî Mehmûd Xan li kêleka Ehmed cihê xwe digire, dike. Ligel vê evîna efsaneyî ya Ehmed û Gulbiharê mijara sereke ya vê berhema navdar e. Ji bilî Ehmed û Gulbiharê; Mehmûd Xan, Sofî, Hisoyê Hesinkar, Memoyê Serdergevan, Şêxê Kerwanan û çend beg û axayên Serhedê karakterên sereke yên romanê ne.
Tirkiya romanê di sala 1970'ê de ji Weşanên Cemê derketibû û paşê ev roman ji bo fîlm û ji bo operayê jî bûbû îlham.
Romanê ku bi tirkî heta niha ji gelek weşanxaneyan derketiye û gelek hatiye firotin niha bi kurdî li ber destên xwendevanên kurdî ye.
Wergerê romanê nivîskar Salihê Kevirbirî di pêşgotina xwe de gotiye, "Wekî gotina dawî, ez vê wergera kurdî ya vê romana qerase diyarî rihê pak ê hosteyê mezin Yaşar Kemal dikim. Wisa hîs dikim û di wê baweriyê de me ku ew niha ji bilindciyên Çiyayê Agiriyê û qeraxên Gola Wanê bi sê denga gazî me/gazî we dike û silavên germ ji hemû dengbêj û çîrokbêjên me dike ku heta niha bûne sedem ku zimanê me yê qedîm heta niha parastî bimîne."
Di dawiya romanê de jî Kevirbirî bi ser navê “Têbiniya Wergêr” nivîsek nivîsiye û ligel kurteanalîza li ser romanê, kilama ku di romanê de bi awayeke nivîskî derbas dibe, çawa ku ji devê dengbêjekî hatibe gotin honandiye û wekî kilam pêşkêş kiriye.
Weşanxaneyê ji bo berga pirtûka hatiye çapkirin tabloyeke wênesaz Ahmet Guneştekîn bikar aniye. Xêzên di nava pirtûkê de xêzên wênesaz Abîdîn Dîno ne ku êdî ew jî klasîk in loma di vê wergerê de jî hatine bikaranîn.
- Efsaneya Çiyayê Agiriyê / Yaşar Kemal / Wergera ji tirkî Salihê Kevirbirî / Weşanên Nûbihar / Roman / 2025 / 136 rûpel