Diyarname

Ew qiyameta ku tê qalkirin, ew qiyameta ku dê rabe û her tiştî û her derî ser û bino bike dê bê lê tê gotin dê tiştek bi van 5 welatan neyê.

Zanyar dibêjin bi zêdebûna nifûsê û têkçûna aboriyê, qeyrana gerdûnî ya germê, xirakirina xwezayê û nexweşiyeke din wekî Covid-19 re dê qiyamet rabe. Lê heman zanyar dibêje di qiyameteke wisa de dê tiştek bi 5 welatan neyê; ewê li ser lingan bimînin.

Ew welat jî wisa hatine diyarkirin: Zelandaya Nû, Îzlanda, Îngilistan û Îrlanda.

Di serê lîsteya welatên tiştek bi wan nayê de Zelandaya nû heye ku dibêje welat bi enerjiya xwe ya pir a jeotermal û hîdroelektrîkê, bi zeviyên çandinî û serjimariya xwe ya kêm dê li ser lingan bimîne. Ew di rêza yekemîn de ye.

Di vê lêkolînê de xurtbûna welatan ji aliyê gihandina xurekê a ji bo nifûsa xwe, parastina sînoran ji koçên girseyî, şebekeyên elektrîkê û hin hilberînên cuda ve hatine nirxandin û bi vî awayî gihîştine encamê.

Ji Enstîtuya Berdewamiya Global a Zanîngeha Anlia Ruskin ya li Îngilistanê Prof. Dr. Aled Jones li yekemîn derketina Zelandaya Nû wisa gotiye: "Ji bo Zelandaya Nû em şaş hebûn, ji ber ku bi rehetî dikare sînorên xwe biparêze û em gihîştin wê necamê ku herêmên kişwera wir nerm be ew der cihên herî bi ewle ye. Lewma dema em lê dinêrin giravên mezin li jorê lîsteyê cih girtine."

Li aliyê din Jones gotiye ji ber Îngilistan jî ketiye nava lîsteyê we şaş bûne û vê lê zêde dike, "Welat xwedî nifûseke mezin e û ji bo hilberînê jî pêdivî bi çavkaniyên derve heye. Niha tenê sedî 50'î xureka xwe ew bi xwe çêdikin. Lê potansiyeleke wê ya li hemberî şokan bikaribe ber xwe bide heye."