logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Xêz
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. Çend gotin li ser 'Li Gelîyê Goyanê Roman Li Diyarbekirê Şiîr'
  2. Dilop li ser 'Ji Rojava heta 'Pêvajo'yê Çepgir çi dibêjin?' sekiniye
  3. Mem Araratî li hemberî neheqiyê serî hilda 

Welat Dilken

  • Rûpela Pêşî -
  • Hemû Nivîsên Quncîkan
Welat Dilken

Welat Dilken

Zanîna bê ehleq!

  • Dîrok: 18/04/2021
Serboriya zanînê û mirovahiyê bi hev re destpêkiriye; her ku mirovan gavek avêtiye tiştek zaniye, her ku dest avêtiye tiştekî nû zanîneke nû hîn kiriye; wisa wisa em gihîştine îro! Serboriya mirovahiyê belkî jî pêşbirka zanînê, maratona zanînê ya ji pêwîstî û nepêwîstiyan pêk tê, ku hê jî bêsekînin mirovahî li wê maratonê dibeze, pê li ser pişta hev dike baz dide…
Di ber zanînê de gelek berdêl hatine dayîn, pir kes bêxew, bêaram, bêderfet mane; hin bûna beleya serê yê zanînek zanî ye, hin zanîn bûne beleya serê mirovahiyê…
Hinan di ber de canê xwe dane, hinan pê navê xwe li dîroka mirovahiyê nivîsî ne…
Civakeke mîna ya îsraîliyan a pênc-şeş mîlyonî bi zanînê bûye yek jê hêza herî mezin a cîhanê, lê nezanîna zanînê ya di civakên li derdora îsraîliyan de li ber çavan e…
Lê qesta min zanîn e, ne zanist e!
Di serdema îroyîn de ku zanînê bi rêya navgînên hînkirinê, ragihandinê, teknolojiyê xwe gihandiye ser her bihosta axa cîhanê, nexwe heya radeyekê kesî nezan, nizane, ji zanînê bêpar tune ye…  Belkî bi tenê bikaranîna wê diguhere; bikaranîna wê li gorî pêdivî û nepêdiviyê, li gorî kêrhatin û bêkêriyê, helbet li gorî dirustiyê û nedirûstiyê jî diguhere!
Û tişta zanînê bi ehlaq an bêehlaq dike jî ev bikaranîna wê ye; bikaranîna bi dirustî yan bi ehlaqî û bikaranîna wê ya bi nedirustî ya bêehlaq!..
Jixwe tiştê zanînê bi qîmet dike bikaranînê wê û sedema bikaranîna wê ye! 
Dema tê bikaranîn em dibînin ka bo hizrek, nêtekê dirust tê bikaranîna yan bo hizrek nêtek xirab nedirust tê bikaranîn!.. Yanê zanîna bi ehlaq û zanîna bêehlaq di bikaranînê de kifş dibe!
Zanîna li welat û civakên zanîn bo xwe bikaranîne û xwe pê bi pêş xistine diyar e, li ber çavan e, lê ya civakên xwe dûrî zanînê girtî, paşde mayî! Heçî yên wekî me bêdewlet, bindest?
Balam tevî bindestiyê jî ez dibêm em ne civakeke nezan, ne neteweyeke bi zanînê nizanin in!!! Xêr, haya me baş bi zanînê heye, heya carinan em wisa bi tiştanan dizanin ku em dikarin merivan tî dibin ser avê tî vedigerînin(!)
Helbet rovîtiyê jî zanînek xwe heye; çendîn nikaribe serê keçel re dermanekî peyda bike jî.. 
Mînak, em giş di zanîna kolonyalîzmê de ne, em dizanin em bindest in, ma ev ne zanîn e?
Haya me gişan bi nexweşiya asîmîlasyonê heye, ma ev ne zanîn e?
Haya me gişan pê heye, asîmîlasyon çawa tê têkbirin, ma ev ne zanîn e?
Haya me gişan bi serdestiya tirkan-farisan-ereban a li ser me heye, ma ev ne zanîn e?
Em giş jê bi hay in ku li civaka me problemên jin û mêran ên pêkve jiyanê hene, ma ev ne zanîn e?
Wekî libên tizbiya nod û neh libî em giş dikarin pîvanên mirovbûnê; merdiyê, canecaniyê yeko yek li pey hev şiq şiq şiq rêz bikin, ma ev ne zanîn e?
Û haya me gişan bi her û wekî û din’ên din jî heye, ma ev jî ne zanîna ûltrayî ye!...
Erê ev giş zanîn e, em bi zanînê dizanin, lê mesele ev e em bo çi dizanin?! 
Ew zanîna ku ji devê me gelek kesan nayê der, bi çi mebestê, bo çi armancê, bi çi hizrê der dibe?  Dibêm a girîng ev e!
Her parçe jî tê de şoreşa me heya ev nivîs dihate lêkirin jî pêk nehatibû; yanê em hê jî neteweyeke bêşoreş, belawela, ji hev de ketî, xwedî qerekterekî bi pirsgirek-nexweş in… 
Pirs ev e, di nav van şert û halan de em wê zanîna ji devê we dernaxin çawa û bo çi bi kar tînin???
Bersiva vê li derdora me ye; fermo em carê li derdora xwe, li rûyê yên wekî haya xwe ji meseleyê heyî bi me re bi zanîn diaxifin, binêrin(!)
Em ê binînin ku zanîna halê me ya bûye benîştê devan li ser rûyê hinan bûye rûpoş; rûpoşê rastiya rûyê xwe veşartinê; ya derbarê neteweyê, humanîzmê, siyasetê û hwd. de xwe heyîkirinê, ya/ê li hemberî xwe xapandinê ye zanîna ew bi kar tînin, nezanan pê sûîstîmal dikin!.. 
Zanîn amûra galegalê ya demogogê/a kesayeta bindest a demogojiyê ye!
Çiku di nav bindestên bêşoreş an şoreş bi ser neketî de qonaxek din rû dide; zanîn dibe amûreke kesayetê bêkêr-bêqerekter a xwe pê perde kirinê...
Erê zanîn, jê bi hay bûn cewhereke, lê bo me mesele bikaranîna wê biehlaq e yan a bêehlaq e!
Li nava me ji dema peydabûna demogog-mageloman ve zanîn ne bo tiştek derbarê pirsa me de were kirin tê zanîn, zanîn bes bo li ser pirsê galegal were kirin tê zanîn…
Erê zanîn cewherek e, dikare bibe mifteya xelasiyê-çareseriyê-dermanê seriyê keçel jî, lê dibe bibe pê kifşkirina kesayetê/a bindest a demo-gû-jiyê jî…
Îro roj, zanîna kurdbûnê bo demogog-narsîstên nû peydabûyî ne ku bo kurdbûnê hewlek were dayîn e, ew zanîna li ser zimanê wan peya nabe bes bo li dor maseya cafeyekê yan di twîtekê de li ser galegal-demogojî were kirin e…
Loma, di vî halê me de zanîna biehleq dema tê gotin û nayê kirin, mixabin ku bi yên bêehlaq-nesamîmî re dibe zanîneke bêehlaq...   
Belesebeb kurdan negotiye; ‘yê nabêje û dike şêr e, yê dibêje û dike mêr e’ lê yê dibêje û nake? Bo yên wisa jî helbestkêr gotina heq gotiye; ‘yên dibêjin û nakin qehpe ne’!!! 
Û pirsa li pey bersivê ev e, gelo ji wê zanîn-hay jê bûn’a bêehleq re yan ji bo wan bêehleq-qehpeyan re çawa ew qas li çepikan tê xistin?!..    
Her hal ev qonax ew qonax e; ‘yên bi tiştekî nizanin çiqas dirust, samîmî û xweşik in’! 

Hin Nivîsen Nivîskar

Kompleks, Trajedî, Komedî; Panaromaya me

  • 12 Rezber 2021

Trajedî ji ber bûyereke dilsotîner rewşa derketiye holê ye, di nav wê rewşa trajedîk de  wekî ew trajedî nebûbe hewldana xwe asayî nîşandayînê...

Mişk û Pirtûk

  • 15 Rêbendan 2014

Belê, dibe ku ev serenavê nivîsa min pirtûka navdar a wêjeya cîhanê (Of Mîch and Men) “Mişk û Mirov” a nivîskarê xwedî Xelata Nobelê John...

Efsûniya Peyvê

  • 28 Pûşper 2013

Kurd, hê nû nû bi riya nivîskar-helbestkaran li qada wêjeyê û hunerê dengê kurdî dibihîsin, bi nivîskar û helbestkarên kurdî  re...

Hemû Nivîsen Welat Dilken

Welat Dilken kî ye?

Welat Dilken di bihara 1975'an de li gundê Dolê ya Semsûrê hatiye dinê. Nivîs û helbestên wî di kovarên wekî Tîroj, Çirûsk, W û di malperan de hatine weşandin. Wî demek di rojnameya Ewropres nivîsî. Demek dirêj e di Diyarnameyê de qunciknivîskarî dike. Di pêşbaziyên Huseyîn Çelebî û Feqî Huseyîn Sagniç de helbestên wî xelat girtine.
Pirtûkên wî ev in:
- Ken deyndarê giriyê ne, Helbest, Weşanên Belkî, 2006
- Sî bi rojê xweşik e, Helbest, Weşanên Lîs, 2009
- Şeva dawî, Roman, Weşanên Lîs, 2012
- 29 kul, 29 gul, Helbest, Weşanên Ronahî, 2012
- Siya derizî, Helbest, Weşanên Ronahî, 2012
- Neynik û hinek, Helbest, Weşanên Ronahî, 2013
- Stêrka xuricî Ferat, Roman, Weşanên Peywend, 2016
- Me Herî pir ji helbestkaran bawer kir, Ozgur Doga (wergera ji tirkî Welat Dilken), Weşanên Lîs, 2016
- Kevir û tiştên din, Helbest, Weşanên J&J, 2017
- Orîjîn, Çîrokên Mînînal, Weşanên Avesta, 2019

Youtube Me

Rewşen

news

Fîlmên Kurdî

news

Rûpelek ji Geliyê Zîlanê; 'Dîwarê Me Jî Hilweşandin'

news

‘Şerê Meşrûiyetê’ û ‘Bindest Dikarin Biaxivin?’ derketin #podcast #newsong #deng #booktok

news

Rojên dawî yên dengbêj Karapêtê Xaço

news

Li Çemçemalê xelat dan Hunermendên Rojava #podcast #deng #diyarname#nivîs #fire #automobile #xwendin

news

Hogir Berbir: Di govenda nedîtbar de bextê nivîsandî û vîna azad!

news

H. Kovan Baqî: Wekî bombeyek ji balafira hebûnê hatibim avêtin

news

Deham Ebdilfettah: Zilamek û Zimanek

news

diyarname podcast,Pirtûkeke nû '4 Bajar û 45 çîrok' derket #diyarname #deng #fire #podcast

news

Omer Dilsoz: Di kişika zilhêzan de para kurdan çi ye?

news

Newroza Şima Pîroz bo/ Newroza we pîroz be

news

Newroz

news

Hogir Berbir: 4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

news

Hogir Berbir: Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

news

Cemil Oguz: Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

news

Cemil Oguz: Ji pencereya min Ozgu Kaya, Dilan Karaman

news

diyarname podcast #diyarname #film #news #deng #motivation #pirtûkênkurdî

news

Aysegul Kizilkaya: Fermo Seyda

news

Kadîr Stêra: Ziman Dirêjo Hed Nezano

news
Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Ez li sikakên qermiçî direviyam

  • H. Kovan Baqî
news

Taldeyek Bi Sî

  • Kadir Stêra
news

Di klama Hemdîn û Şemdîn de tevna xayîntî, tolhildan û heqiyê

  • Hogir Berbir
news

Pelekî Mizawir

  • Mesûd Qeya
news

Kerbelaya ve-gotinê

  • H. Kovan Baqî
news

Nifşê ‘palê pûşî’

  • Omer Dilsoz
news

Newroza li Bonnê yan a Frankfurtê?

  • Zekî OZMEN
news

Kîlotê Mor

  • Dilşêr Bêwar
news

Di Destana Newala Paxir Madenê de Şerê Hêz û Nasnameyê

  • Hogir Berbir
news

Mebûsên DEM, AKP, CHP ên Amedê çend peyamên bi kurdî belav kirin?

  • Cemil Oguz
news

Xwîna keviran diherike li sikakên Kobanî

  • H. Kovan Baqî
news

4 hunermendên ku di tarîtiyê de dengê Ronahiyê bilind dikin

  • Hogir Berbir
news

Pisîka Sorbelek

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji Heredotes çend gotinên li ser Medan

  • Kazim Polat
news

Em bi anekdotan li meseleyê binêrin

  • Cemil Oguz
Ev jî hene
ad

Me îsal çi kir?

ad

Mehmûd Osman: ‘Divê Başûr Herêmên Kanton yên Rojava bi awayek fermî nasbike’

ad

Documentarist wekî online li dar dikeve

ad

Amed de qeybî şarî bê pere fîlm, şano, konser û dîwanê dengbêjan yenê organîzekerdişî

ad

Ji bo Lîga Şampiyonan pişke hat kişandin

ad

Iraqê Kûpaya Kendavê girt

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

Çend gotin li ser 'Li Gelîyê Goyanê Roman Li Diyarbekirê Şiîr'

  • 20 04 2026
news

Dilop li ser 'Ji Rojava heta 'Pêvajo'yê Çepgir çi dibêjin?' sekiniye

  • 21 04 2026
news

Mem Araratî li hemberî neheqiyê serî hilda 

  • 21 04 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Portreya Mehê
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Foto-Nûçe
    • Foto-Nûçe
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî

Copyright © 2005-2026 Diyarname