Cemil Oguz

Pêşiyên me gotine; "Ji mecbûrî goştê mirîşkan tê xwarin".
Min wê rojê ji bo yekî qala vê peyvê kir, ecêb ma.
Belê eynî wisa bû: Berê di nav kurdan de kî goştê mirîşkan dixwar?
Qet.
Tew dema mêvanekî biçûya malek û goştê mirîşkan bianiya ber, pê henekên xwe dikir. Kesî nedixwar. Qîmeta goştê mirîşkan nîn bû.
Em ji yên berê jî berdin ez bixwe gihîştim; salê carek ger diya min goştê mirîşkan çêbikira bavê min berê xwe ba dida, hêrs dibû û digot; "Enka kam goştê kergan weno."
Belê kesî nedixwar.
Kurd li gundên xwe bûn. Yê her kesî, her malî dewarên wan, pezê wan hebû. Dema pêdivî pê didît kêr diavêt stûyê, mesele hel dibû.
Ger em hinekî ber bi paş ve biçin, emê bibînin ku dema mêvanekî dihat mala kurdekî miheqeq jêre beranekî ser jê dikir. Goşt goşê pez bû, yê dewaran bû. Ew dihat xwarin. Di rewşeke wisa de gotina "Ji mecbûrî goştê mirîşkan tê xwarin" di cih de bû.
Lê îro?
Îro bi hezaran malên kurdan li bajaran hene herhal salê carekê goştê dewaran/pezan li mala xwe nabînin. Nikarin bibînin. Ji ber ku ji gundên xwe hatine qewirandin, ji çandiniyê hatine bi dûr xistin, li kuçe û kolanan mane.

Ez li du qesaban geriyam:
Li Amedê kîloyê goştê dewaran yê bi hestî 12 ytl ye, yê bê hestî 16  ytl. Kîloyê goştê mirîşkan 6 ytl.
Li Stenbolê kîloyê goştê dewaran yê bi hestî 14 ytl, yê bê hestî 19 ytl. Kîloyê goştê mirîşkan jî 5-6 ytl.
Bifikirin, hûn ji gundê xwe hatine, li bajarên ku hûn lê ne we karekî peyda nekiriye, hûnê çawa bikaribin goştê dewaran bixwin. Êdî luksa we ji goştê dewaran wêdetir dibe ku goştê mirîşkan be, ger ew jî bi destê we bikeve...
Em bibêjin li bajarê ku hûn hatine kê we karek bi dest xist. Karek bi mehaneya asgarî (mehaneya herî kêm). Li Tirkiyeyê ev mehane 480 ytl ye. (Li Tirkiyeyê bi mîlyonan betal hene, jixwe em qala wan nakin) Ger em li rojan bixin li gor mehaneya asgarî roja we tê 16 ytl. Yanê hûn rojekê bi temamî bixebitin hûn encax dikarin kîloyekî goştê sor, goştê dewaran bikirin. Ger wisa be hûnê çawa bikaribin goşt bixwin? Helbet hûn nikarin. Û hûn naxwin jî.
Lê ji aliyê din, ji bo tundiristiya we, pêdiviya laşê we bi goşt heye. Hûn mecbûrî berê xwe didin goştê mirîşkan, ji ber ku pereyê we encax bi wê dike. Ji 16 ytl'yê ku we girtiye hûn pê dikarin 3 kîlo goştê mirîşkan bigirin.
Yanê, em ji roja "Ji mecbûrî goştê mirîşkan tê xwarin" hatin vê derê. Li gundê xwe we goştê dewaran dixwar, li vir em mecbûrî goştê mirîşkan bûn. Yên ku goştê mirîşkan bi dest nakeve jî jixwe em qal nakin.
Em çi bibêjin. Me bi gotina pêşiyên xwe dest pê kir, em bi gotina wan temam bikin: "Xwedê heqê me nehêle."

cemilo@diyarname.com