Ji salan 1995. Şerê di navbera PKK'ê û hêzên Dewleta Tirkiyeyê de berdewam dike. Her roj balafirên şer bombeyan bi ser çiyayên kurdan de dibarînin. Her roj gelek pere ji bo vî şerî tê xerckirin. Dewletê nekariya PKK'ê têk bibe. Ev yek bandorê li ser aborî û pêre jî li ser siyasetê dike. Dema sal xwe li 95'ê diqelibîne enflasyon rabûye ber bi lûtkeya bilind ve diçe. Partiyên hikumetê biryara hilbijartinê digirin.
Roja 24.12.1995'an hilbijartin li dar dikeve. Gel ji partiyên ku ev dehan salin Tirkiyeyê bi rê ve dibin aciz bûne (ji aliyê siyasî jî, aborî jî) û vê carê berê xwe didin REFAH'ê. Partiya REFAH'ê bi sedî 21.37 dibe partiya yekemîn û 158 mebûsan bi dest dixe. Li Tirkiyeyê 550 mebûs hene. Divê bi partiyek re koalîsyonê çêbike. Serokomarê Tirkiyeyê yê wê demê Suleyman Demirel ji bo avakirina hikumetê peywirê dide Necmettin Erbakan (Serokê REFAH'ê). Erbakan dike nake nikare koalîsyonê çêbike, ji ber ku partiyên din (yên ku duyemîn û sêyemîn derketine) piştgirî nadin wî.
Û li Tirkiyeyê partiya yekemîn ger 45 rojan de nikaribe hikumetê ava bike peywirê bi paşve dide Serokomar û Serokomar partiya duyemîn peywirdar dike. Wê çaxê jî wisa dibe. Ji ber ku Erbakan nikare hikumetê ava bike di kurtedemê de wê peywirê bi peş ve dide. Demirel vê carê peywirê dide Mesut Yilmaz (serokê ANAP'ê) ku partiya wî wekî partiya duyemîn derketiye. Yilmaz piştî peywirê digire ligel Tansu Çiller (DYP wekî partiya sêyemîn derketibû) hikumetê ava dike. Navê hikumetê dibe ANAYOL.
Em bên ser meseleyê: Li Başûrê Kurdistanê roja 21.09.2013'yan hilbijartin li dar ket. Bi ser vê hilbijartinê de 7 meh derbas bûne, hê hikumet nehatiye avakirin. Tirkiyeya ku gelek kurdên me naecibînin partiya yekemîn nikaribe 45 rojan de hikumetê ava dike, peywirê bi paş ve dide. Dûre patiya duyem û sêyem. Nebe, hilbijartin ji nû ve li dar dikeve.
Li Başûrê Kurdistanê ku gelek kurdên me pê serbilind in ev 7 meh in hikumet ava nebûye. Lewma ev sernavê jor min bi kar aniye. Belê ev 7 meh in hikumeta Başûrê Kurdistanê çi biryar girtine ne meşrû ye. Ez nabêjim ne fermî ye û zagonî ye, belê fermiye jî, zagoniye jî lê ne meşrûye.
Dîsa li Tirkiyeya ku hevalên me jê hez nakin gelek zagon hene fermî ne, gelek kirin hene fermî ne, lê ji aliyê me kurdan ve ev zagon, ev kirin ne meşrû ne.
Bi ya min li Başûrê Kurdistanê jî niha rewş wisa ye.
Hikumeta heyî 7 heft meh in mafê kesên di hilbijartina 2013'yan de bi ser ketine xwariye. Em bibêjin hikumet ava biba, belkî wezîrê karên hundir, yan yê derve, yan yê aboriyê... hema hûn kîjanê bixwazin, dibe ku ji Goran (ku di hilbijartinê de wekî partiya duyem derket) ba. Ew wezîrê li ser navê Goran dibe ku wekî bîr û baweriya xwe biryar bigirta... Biryarên ku ev 7 mehan de hatine girtine belkî nehata girtin...
Wezîrên ku niha hene li gor vê wezîriyê meaşê digirin, lê yên ku di hilbijartina dawî de hatine hilbijartin û niha mafê wan ê wezîriyê ye, mafê wan birpêkiriye, ev jî neheqî ye.
Ji aliyê aborî wêdetir, aliyê manewî jî heye. Em bibêjin mebûsekî ku ji Goran hatiye hilbijartin û ji wê rojê de li bendê ye ku dê pênasa wezîrî bidin wî. Meseleya manewî, hesta ku "Ez wezîrê Kurdistanê me"... Ev maf jî hatiye xwarin, ev manewiyat ji dest hatiye girtin.
Tiştên din jî hene: Em nizanin Hikumeta Herêma Kurdistanê, Wezîrê Petrolê di van 7 mehan de peymaneke çawa bi Tirkiyeyê re girê da... Em nizanin petrolê bi çend dolarî difroşe Tirkiyeyê... Lê em bibêjin, hikumet ava biba, belkî wezîrê nû ne ev ba û buhaya ku niha petrol pê hatiye firotin, dibe ku ne li gor baweriya wî/ê wezîrî ba û ev peyman nehata sazkirin...
Em mînakekî din jî bidin: Hikumeta niha ku têde serdestî di destê PDK'ê de ye û YNK hinek sist maye. Em bibêjin hikumetek ji PDK, Goran avakirî, belkî xendekên* li ser sînorên Rojavayê Kurdistanê nekolanda...
Belkî di hikumeteke wisa de, em bibêjin Goranê bigota, "Ez Kantonan dipejirînim."
Lê ev 7 meh in hikumet çênabe û em hê qala başiya Hikumeta Herêma Kurdistanê dikin.
Li Tirkiyeyê hikumet 7 mehan çênebe dê serhildan çêbibe. Li Başûrê Kurdistanê gelo hê çend mehên din dê hikumet çênebe û kes dê dengê xwe neke?
Gelo hevalên me yên ku roja hilbijartin li dar ket digotin "Bi awayekî demokratîk hilbijartin çêbû, pergala hilbijartina wir ji ya Tirkiyeyê baştir e" û gelek tiştên din digotin, ji bo van 7 mehan çi dibêjin? Yan jî çima tiştek nabêjin?
Welhasil, ez çi serê we biêşînim...
***
*A rast ev meseleya xendeka, ji roja ku hatine kolandin di dilê min de wekî kulek ma. Min her dixwest tiştinan binivîsim, lê her wisa ma.
Ji ber ku niha mesele hat ser xendekan, ez çend tiştan rêz bikim:
- Yek ji serleşkerên YPG'ê ji bo Hasan Cemal wisa gotiye: "Tirkiye dixwest Kantona Cizîrê bikeve destê pêşmergeyên PDK'ê. Hedefa Berzanî ev e. Ev nebû. Berzanî ya petrola Cizîrê dixwaze, yan jî dixwaze em Rojavayê bi sedî 50-50 pêre par ve bikin... Dibêjin, vê yekê qebûl bikin em ambargoyê rakin.
Bi ambargoya aboriyê ji aliyekê ve dixwazin li hemberî me rewşek çêbikin ku gel rabe ser piyan serî hilde, di heman demê de Barzanî dixwaze ji aliyê leşkerî ve me lawaz bike. Lê em hay ji vê hene. Em hay ji kuştina kurdan bi destê kurdan hene. Ev yek li nav PDK'ê jî li Başûrê Kurdistanê jî bûye sedema nerazîbûnan."
(25.04.2014, T24.com.tr. Ji bo yên bixwazin hemû nivîsê bixwînin: http://t24.com.tr/yazi/ypgli-komutan-turkiye-sonunda-bizi-de-bir-realite-olarak-taniyacak/9114)
- Biraderekî me yê bi navê Bedel Boselî (gelek tiştî dibêje lê ez naxwazim bersivê bidim, tenê meseleya xendekan em li vir bibîr bînin) wisa dibêje: "Li Kurdistana Federe YNK û PDK şirîkên hikumetê ne. Dê xendek bêne kolandin an na bi hev re biryarê didin. "
Boselî dibêje ji bo tevdîrê hatine kolan, lê paşê YNK'ê ev yek ji bo ajîtasyonê bikar anî, bi ser Rojava re bi hestên mirovên me lîst, ji bo reaksiyon çêbin, gel dengan nede PDK'ê, ev yek ji aliyê YNK'ê ve wekî abûreke hilbijartinê hat bikaranîn.
Belê wisa dibêje Boselî. Ê, malneket, ger YNK ji bo hilbijartinê gelê Rojava li hemberî PDK'ê rakir ser piyan, ger bi hev re biryar standine, PDK jî rabûya daxuyanî bida ku "me bi hev re biryar daye" û ev rûyê veşarî yê YNK'ê eşkere bikira?.. Ma zehmet bû. YNK biaqil e ku kare wisa ji bo hilbijartinê bikar bîne, PDK ehmeq e?
Ji bo meseleya ku Boselî dibêje "Ji bo tevdîrê xendek hatine kolan", Hejarê Şamîl bersiveke matematîkî û xweş dabû. Ez dixwazim vê bersivê bi we re parve bikin:
"Boselî di nivîsa xwe de dibêje 'Sînorê Rojava û Kurdistana Federe 25 kîlometre ye, di 17 kîlometreyên vê de dê tevdîr bê girtin'
Sînorê (dema mirov qala sînor dike dilê mirov dixele) Başûr û Rojava 25 kîlometre ye. Kîlometreyek 1000 metre ye. 25 kîlometre, 25 hezar metre dike.
Dûrbûna dîtina mirovek sed metre ye. Leşkerekî teknolojiya hemdem bikar bîne hezar metre, her wiha ji hezar metreyî zêdetir dibîne. Em dîtina sed metreyî jixwe re wekî bingeh bigirin û şirove bikin.
10 leşker dikarin hezar metreyî (yanê kîlometreyek) qontrol bikin. 25 kîlometreyî 2500 (du hezar û pênc sed) leşker bi hêsanî dikarin qontrol bikin.
Yanê Rojava ji bo ber bi Başûr ve 'vala' nebe pêdivî bi 2500 leşker/pêşmergeyan heye. Em bibêjin em dûrbûna ku mirov dikare bibîne ji sed metreyî daxin pêncî metreyî, wê çaxê pêdivî bi 5000 leşker/pêşmerge heye.
Hikumeta Herêma Kurdistanê her meh meaşê pêşmergeyan dide herî hindik 5 sed hezar (500.000) însanî.
Serê her 50 metreyî pêşmergeyek bi cih bikin bila mesele xilas bibe. Çi pêdivî bi kolandina xendekê heye?"
(kurdistan-post.eu. Min ji tirkî wergerand. Yên bixwazin zêdetir bixwînin: http://www.kurdistan-post.eu/tr/basur-ve-rojava-arasinda-hendek-kazmak-yanlistir)
Wekî got çi?
.jpg)
