STENBOL
Rêberê herî kevn ê komunîst ê Tirkiyeyê Mîhrî Bellî jiyana xwe ji dest da. Mîhrî Bellî ku ev demeke dirêj e rewşa tenduristiya wî xirab bû îro jiyana xwe ji dest da. Belliyê 96 salî jiyana xwe di nav têkoşînê de derbas kir.

Yek ji navdarê tevgera sosyalîst a Tirkiyeyê Mîhrî Bellî, li mala xwe ya Goztepeya Stenbolê ku demeke dirêj bû lê dihat tedawîkirin, îro saet li dor 16'an jiyana xwe dest da.

Bellî, endamtiya Partiya Komunîst a Tirkiyeyê (TKP), sazûmankariya Yekitiya Ciwanên Pêşverû, TEP, ODP û SDP'ê kir. Belliyê ku tevî şerê navxweyî yê Yewnanistane jî bûbû, di nava refên Artêşa Demokratîk de fermandariya tabûrê kiribû.

Hê nediyar e lê tê gotin ku roja pêncşemê yan jî înê dê cenazeya wî bê definkirin.

Belli di sala 1916'an de li Sîlîvriyê hatibû dinê. Bavê wî rêveberê Berxwedena Trakyayê ya salên Şerê Rizgariya Tirkiyeyê Mehmûd Hayretîn Begê ji Rihayê ye. Bellî di sala 1936'an de ji bo beşa aboriyê bixwîne çû Amerîkayê. Li wê derê tevlî tevgerên ciwan û karkaran bû. Di demeke li Mîssîsîpiyê tevli xebatên karkerên reşik bû, di sala 1940'an de vegeriya Tirkiyeyê. Piştî bi TKP'ê re kete nava têkiliyan di sala 1942'yan de bû endamê Komîteya Navendî (KM) ya TKP'ê.

WEKÎ GERÎLLA TEVLI ŞERÊ NAVXWEYÎ YÊ YEWNANISTANÊ BÛ

Di sala 1943-44'an de li Beşa Aboriyê ya Zanîngeha Stenbolê asîstaniya Ord. Prof. Frîtz Neumark kir. Vê demê bû rêveber û sazûmankarê Yekîtiya Ciwanên Pêşverû. Di sala 1944'an de 2 sal cezayê girtin û sirgunê jê re hat birîn. Di sala 1946'an de derket derveyî welat. Bellî di heman salê de wekî gerîlla tevlî şerê navxweyî yê Yewnanistanê bû di nava refên Artêşa Demokratîk de fermandariya tabûrê kir. Di şer de du caran birîndar bû. Piştî vegeriya welat di sala 1951'ê de ji doza TKP'ê hat girtin û 7 salan di girtîgehê de ma. Di salên 1960'an de Kovarên "Aydinlik" "Turk Solu" û "Sosyalîst Dergî" bi alîkariya wî derketin. Vê demê jî ji ber axaftin û nivîsên xwe 2 caran hat girtin. Bellî vê demê teza xwe ya navdar a bi navê "Şoreşa Demokratîk a Netewî (Mîllî Demokratîk Devrîm) pêşve bir.

YEKEMCAR DI BERNAMEYA PARTIYÊ DE CIH DA KURD Û MAFÊN WAN

Li gel hevalên xwe wê demê bi pêşengên tevgera ciwanan yên wekî Denîz Gezmîş û Mahîr Çayan kete nava têkiliyê û bi wan re têkoşîn da. Di dema derbaya 12'ê Adara 1971'ê de ji bo neyê girtin derket derveyî Tirkiyeyê. Demekê bû mêvanê Rêxistina Rizgariya Filistînê. Piştî vegeriya Tirkiyeyê di nava demek kin de cardin derket derveyî welat. Piştî efûya sala 1974'an bi hevalên xwe re Partiya Kedê ya Tirkiyeyê (TEP) ava kir. Peyva kurd û parastina mafên kurdan jî di bernameya TEP'ê de cih digirt. Ji ber ku mafê kurdan diparast TEP ji aliyê Dadgeha Makeqanûnê ve hat girtin.

LÊ SÛÎQASTÊ KIRIN, BI GIRANÎ BIRÎNDAR BÛ

Bellî, di sala 1979'an de rastî hewldana suîqastê hat. Di encama êrîşê de bi giranî birîndar bû. Piştî darbeya 12'ê Rezbera 1980'an careke din derket derveyî Tirkiyeyê. Demek li Rojhilata Navîn ma. Tevlî avakirina "Li Hemberî Faşîzmê Eniya Yekbûyî" bû. Ji wê derê derbasî Swêdê bû. Wî, her tim tevgera kurdan ji nêz ve dişopand. Di sala 1992'yan de vegeriya Tirkiyeyê, di sala 1997'an de bi Rêberê PKK'ê Abdullah Ocalan re hat cem hev û li ser çareseriya pirsgirêka kurd ya bêyî federasyon a li ser esasa hevreyî nîqaşên dûr û dirêj kir. Ev hevdîtin pişt re wekî pirtûk hat çapkirin.

NAMZEDÊ HERÎ KAL

Bellî di sala 1996'an sazûmankariya ODP'ê û di sala 2002'yan de jî ya SDP'ê kir. Di hilbijartinên 3'ê sermaweza 2002'yan de ji lîsteya DEHAP'ê wekî namzetê herêma 1'emîn ya Stenbûlê bû namzet. Lê ji ber ku HADEP'ê bendava hilbijartinê derbas nekir digel ku hat hilbijartin jî nekarî here meclisê. Di sala 2005'an de bi navê "Hapîsaneden Çîzgîler" pêşenga portreyan vekir. Bi giştî 11 sal di girtîgehê de ma û 18 sal ji li sirgûniyê ma.

Her wiha heta niha nêzî deh pirtûkên Belli hatibûn weşandin.