Cemil Oguz

Derhêner Yavuz Turgul gelek fîlmên wekî “Muhsin Bey”, “Eşkiya”, “Gonul Yarasi”, “Kabadayi” kişandine vê carê ew bû mijara fîlm.

Derhêner Sadik Batta bi navê "Yavuz Turgul'un Dunyası" belgefîlmekî kişand û belgefîlm di çarçoveya 27'emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Stenbolê de hat nîşandayîn.

Li Tirkiyeyê derhêner Yavuz Turgul yek ji derhênerên navdar e. Wî îmzeya xwe avêt bin gelek fîlmên navdar ên wekî “Muhsin Bey”, “Eşkiya”, “Gonul Yarasi”, “Kabadayi”, “Tosun Paşa”, “Çiçek Abbas”, “Îkinci Bahar”, “Super Baba”. Wî bi fîlmên xwe rewşa civakî ya welat nîşan da, carinan bi fîlmên xwe kêfa temaşevan anî û ew pê keniyan, carinan ew dan fikirandin û carinan jî rexneyên xwe pêşkêş kir, di dawiyê de her kesî jiyana rastîn dît di van fîlman de.
Turgul li Tirkiyeyê kedeke mezin ji bo sînemayê xerc kir. Bi "Zugurt Axa" koça gund a ber bi bajêr ve nîşan da, di dema ku temaşevanan ji sînemayan vekişiyabû filmê "Eşqiya" kişand û berê temaşevanan careke din da sînemayan. Eşqiya ku çîrokeke evînî ye di heman demê de fîlmekî polîtîk e. Dûre wî "Gonul Yarasi" (Birîna Dil) kişand. Çîroka Mamoste Nazimê ku 25 salan li bajarên kurd mamostetî kiriye bi çîroka jineke bi navê Dunya re anî hev. Fîlmê ku Neşet Ertaş têde tirkî got de bi Aynur Dogan jî bi kurdî stran da gotin û gotinên Dunya (Meltem Cumbul) ên wekî, "Mirov bi kurdî nizanibe jî ma mirov bi vê stranê bi girî nakeve" nemir kir. Tugrul ku herî dawî "Qebadayî" kişand har di Festîvala Fîlman a Porteqala Zêrîn a Antalyayê de Xelata Rûmetê girt

Ev derhênerê navdar niha bû mijara belgefîlmekî. Belgefîlmê bi navê "Yavuz Turgul'un Dunyasi" (Cîhana Yavuz Turgul) ji aliyê Sadik Battal ve hatiye kişandin û li ser lehengên Turgul, tiştên ku wî kirne û fîlmên wî disekine.

Di belgefîlm de wekî derhêner Sirri Sureyya Onder, lîstikvan Şener Şen, Turkan Şoray, Şevket Altug, Meltem Cumbul, Kenan Îmirzalioğlu, nivîskar Haşmet Babaoglu, helbestvan Hilmi Yavuz, senarîst Huseyin Kuzu, Nilgun Oneş gelek kes li ser Turgul axivîne û ditinên xwe anîne ziman
Derhêner Onder derhêner Turgulî dişibîne Tolstoy, balê dikişîne ser muzîkên di fîlmên wî de û wisa dibêje, "Di fîlmên Turgul de muzîk amûrekî gelek muhîm e. 'Sira Gecesi'ya di fîlmê 'Zugur Axa' de tomarkirineke gelek muhîm e."

Di fîlmên Turgul de erdnîgariya kurdan, mirov û muzîka kurdan gelek cih digire. Senarîst Nilgun Oneşi balê dikişîne ser vê aliyê û dibêje, "Turgul digel ku li Stenbolê jiyaye jî ew bi rihê xwe ji Guneydogu (Başûrêrojhilat) ye". Lîstikvan Turkan Şoray û Yilmaz Guney dide ber hev, wan wekî derhênerên gelek muhîm bi nav dike û di dawiyê de ji bo Turgul wisa dibêje, "Turgul sihênbazê sînemayê ye."

Belgefîlmê "Yavuz Turgul’un Dunyası” di Festîvalê de hat nîşandayîn û rastî eleqeyeke mezin hat. Derhênerê belgefîlm Sadik Battal dibêje, "Ev xebata Tirkiyeyê ye" û li ser Turgul û fîlmên wî wisa dibêje, "Fîlmên Yavuz Turgul ji bo me baş in, ew me baş dikin. Ez dixwazin fransizan, îngilîzan jî baş bikin. Yavuz beg mirovekî gelek girîng e."

Derhêner Batta diyar dike ku wekî xebatekî nû li ser kurdan disekine û dibêje, "Emê li ser kurdan belgefîlmekî bikişînin. Emê ji ser wan axan dernekevin. Ew der ê me ye. Fîlmê 'Golge Oyunu', 'Zugurt Axa' jî tam fîlmên me ne.