DiyarName.Com

Romana 'Ezezîl'

Dîrok: 10/04/2017

Bassam cedu

Romana "Ezezîl" ya nivîskar û ramanwerê misrî Yûsif Zêdan di sala 2008'an de derket, di sala 2009'an de xelata Booker ya Erebî bi dest xist û di sala 2012'yan de jî Xelata Enobî li Birîtaniya bidestxist. Roman di qada çand û wêjeyê û her wiha di civaka erebî û misrî de bûbû sedema gengeşiyên mezin, gelek lêkolîn û gotar li ser hatine nivîsîn.

Navaroka romanê gelek hestiyar û nazik e di civaka erebî û Îslamî de. Mijara olî her nivîskar xwe ji nêzîk nake, çimkî gelek nivîskar ji bo ku nêzîk mijarên wisa bûne, ji aliyê radîkalên Îslamî ve hatine kuştin, lê nivîskar Zêdan bi planeke serkeftî li ser vê mijarê romana xwe nivîsiye û bi awayekî ji awayan xwe ji radîkalên Îslamî parastiye.

Roman bi xwe wekî tê xwendin, wergereke ji kevine nivîsên bi zimanê suryanî, yên ku li herêmek dîrokî li Kela Semianê, nêzîkî bajarê Helebê li Sûriyê tê dîtin. Kevine nivîs di Sedsala Pêncemîn Piştî Zayînê de hatine nivîsandin û tevî ku ew qas sal bi ser wan re derbas bûne jî lê rewşa wan nivîsan gelek baş e û piştre wergerî zimanê erebî dibin. Lê kevine nivîs bi xwe ji xeyala nivîskar in. Nivîskar bi vî awayî xwendevanên romanê dike atmosfereke rastî ku mirov bawer dike bi rastî mirov nivîsên ji Sedsala Pêncemîn dixwîne. Lê hema kevine nivîs bi xwe, awayek ji awayên nivîsandinê romanê ye û nivîskar Zêdan bi rengekî gelek baş bi kar aniye. Wî bi vî rengî balkêşiyek mezin ji bo xwendevanên xwe çêkiriye.

Hemû bûyerên romanê, lehengê romanê abonê xiristiyan yê misrî "Heyîbe" di bin zora Ezezîl (şeyîtan) yê ku her dem wî mecbûrî nivîsandine dike -dinivîsîne, bûyerên romanê li ser pêkhatiyên di Sedsala Pêncemîn de diqewimin hatiye nivîsandin, demea ku Împeratoriya Roma ola Xiristiyanî wekî ola fermî qebûl kiribû, û zorê li bawermendên ola kevin ya pûtperest jî dike. Ji aliyê din ve roman behsa hevdijîtiya mezhebên ola Xiristiyan û şerên

mezihebî yên ku di navbera wan de derketine.

Gelek rexneger û xwendevan romanê wekî heqaretek li ola Xiristiyan re dinirxînin û gelek rexnên tûj li romanê dikin, lê hilbijartina nivîskar Zêdan ji mijara romanê re ku li ser demek dîrokî, ji dîroka ola Xiristiyanî de dipeyive, tektîkek gelek serkeftîbû, ku nivîskar li ser zora olî û hevdijîtiya mezhebî dinivisîne. Ew bêyî ku rû bi rû rastî radîkalên Îslamî bibe û bi vî awayî nivîskar xwe ji şerê radîkalên Îslamî parast, tevî ku ew rastî hin rexneyên tûj ji alî hin bawermendên ola xiristiyanî hatiye.

Tevî ku roman li ser mijarek wisa girîng hatiye nivîsîn, lê li aliyê din bi zimanekî gelek bedew hatiye nivîsandin. Xwendevan romanê bi kêfxweşiyek mezin dixwîne û di heman demê nêzîkî mijarek gelek hestiyar û nazik di civaka erebî û Îslamî de dibe.