Diyarname

Nivîskar Dario Fo ku ji vê dinyayê xatir xwest herî dawî xwestibû ku kurd beşdarî Civîna Cenevreyê bibin û ji bo vê yekê îmze dabû.

Ew hostayê hîcva siyasî û civakî bû. Bi lîstikên ku nivîsandibû li dinyayê hatibû nasîn. Kurdî jî di nav de heta niha berhemên wî li 30 zimanan hatibûn wergerandin. Bi van berhemên xwe di sala 1997'an de Xelata Nobelê ya Wêjeyê girtibû. Ev Dario Foyê navdar ev 10 roj bûn li Neweşxaneya Sacco di Milano ya Mîlanoya Îtalyayê ji ber pişikê dihat dermankirin. Fo îro wefat kir.

Dario Fo her gav rexne li Serokwezîrê Îtalyayê Matteo Renzi dikir, Renzi piştî mirina Fo wisa got: "Di şexsê Dario Fo de Îtalyayê lehengê mezin ê şano, çand û rêxistina sivîl ji dest da."

Çapemeniya Îtalyayê jî bal kişand ser lîstikên şanoyê yên biyanî ku Şanoyên Dewleta Tirkiyeyê lîstina wan qedexe kiriye û got: "Tirkiyeyê lîstikên Dario Fo jî di nav de lîstikên biyanî qedexe kirin. Foyê wisa gotibû, 'Ev ji bo min rûmet e. Wekî ku ez du caran Nobelê bigirim'."

Ew di 24'ê adara 1926'an de hatibû dinê. Di jiyana xwe de gelek lîstikên şanoyê nivîsî, derhêneriya listikan kir û her wiha lîst jî. Lîstika wî ya herî zêde tê zanîn "Mirina Anarşîstekî" ye ku ev lîstik di sala 2006'an de ji aliyê Teatra Jiyana Nû ve bi kurdî jî hatibû lîstin. Lîstikên wî bi tirkî ji aliyê gelek şanoyan ve hatin lîstin.

Fo "xelata Sonnig" (1981), "Xelata Obie" (1986), "Xelata Wêjeyê ya Nobelê" (1997) û Madalyaya Zêrîn a Çand û Hunerê ya Îtalyayê (1997) ku dewlet dide girtibû.

Dario Fo ji bo kurdan her piştgiriya xwe eşkere kiribû. Di sala 2011'an de îmze avêtibû bin metna "Ji bo Abdullah Ocalan azadî, ji bo Kurdistanê aştî". Her wiha di îlana rewşenbîran ku ji bo Ocalan dabûn Le Monde de jî îmze wî hebû. Dario Fo herî dawî ligel komek rewşenbîrên navdar îsal îmze avêtibû bin metnek û di metnê de wan xwestibû ku kurd jî beşdarî Civîna Cenevreyê bibin.

NÇM'ê du lîstikên wî lîstin
Teatra Jiyana Nû ku di bin banê Navenda Çanda Mezopotamyayê de karên şanoyê dike di sala 2007'an de lîstika Dario Fo "Mirina Anarşîstekî". Teatra Bakur ku ew jî li bin banê NÇM'ê bû sala 2008'an de lîstika wî "Em Hene" derxistibûn ser dikê.
 

Foto ji "media.rai.it" hatiye girtin