Nûçe-Analîz / Diyarname

Serokwezîrekî radibe ji bo avahiyeke li bajarekî mezin hatiye çêkirin wisa dibêje: "Çêkirina vê îxanet e li hemberî bajar." Û ev avahiya ku qal dike jî di dema desthilatdariya partiya wî serokwezîrî de hatiye çêkirin.

Em qala Serokwezîrê Tirkiyeyê Ahmet Davutoglu dikin. Davutoglu îro li Mizgefta Suleymaniye ya li Stenbolê beşdarî bernameya bibîranîna Mîmar Sînan bû, piştî ku pesnê Stenbolê da wisa got: "Ez bêtirs nav didim. Ger hûn bi keştiyek nêzî Stenbolê bibin hûn li aliyeke Suleymaniyeyê dibînin, li aliyê din 'Gok Kafes' (1) heye ku wekî tiştek ucube (eletewş) li wir e dibînin. Mirov li ber dikeve ku nifşê me qet ji Mîmar Sînan ders negirtiye. Çi tiştê wekî şirîk li vê derdorê hatibe çêkirin, tiştên wê nîvegiravê bigire bin bandora xwe îxanetek e li hemberî vî bajarî. Heman tişt ji bo kûleyên li Zeytinburnu hatine çêkirin jî ez dibêjim, ji bo avahiyên din jî."

Ev kuleyên li Zeytînbûrnuya bi navê "OnlatiDokuz İstanbul" (16:9), ji aliyê kompaniyek (2) ku nêzî AKP'ê ye ve hatiye çêkirin. Odeya Mîmaran a Stenbolê bi fikra "Ew sîlueta nîvgirava wir ku ew der ciheke dîrokî ye xira dike" dijî çêkirina van kuleyan derketibû lê bi ser neketibû. Piştî kule hatin çêkirin, avahiyên têde hatin firotin dadgehek herêmî biryar da ku ev 16:9 sîlueta dîrokî ya wê derê xira dike û xwest qatên jorîn bêne çêkirin. Serokomarê Tirkiyeyê Recep Tayyip Erdogan li ser vê yekê wisa gotibû, "Min xwediyê wan avahiyên li Zeytinburnu re xeber da. Min got qatên jorîn traş bikin, bi taybetî min rica kir. Kesekî ye ku ez ji nêz ve nas dikim. Ez li bendê bûm ku bikin, lê tiştek nekirin. Ji ber vê yekê ez jê xeyidîm, pênc sal in pêre xeber nadim."

Li gor biryara dadgehê gere Şaredariya Bajarê Mezin a Stenbolê biryara dadgehê bianiya cih û ew qatên jorîn ên avahiyê tiraş bikira lê şaredarî jî ev du sal in tiştek nekir.

Em bên ser Sûra Amedê. Niha çi eleqeya wê bi Sûrê re heye? Wisa: Niha Serokwezîrê Tirkiyeyê Davutoglu jî dijî vê diaxive, qala xirakirina dîrokê dike. Ev ên ku di dema desthilatdariya wan de xirabiyeke wisa li bajarekî mezin, bajarekî dîrokî li dîrokê kirine, li Sûra Amedê dê çawa dîrokê biparêzin?

Çawa ku li Stenbolê avahîsazekî nêzî AKP'ê ev yek kir, li Amedê çi ewleheyî heye ku avahîsezekî din ê nêzî AKP'ê dê li Sûrê jî heman tiştî neke û dîrokê xira neke?

Dîsa li Stenbolê li Sulukule (ew der jî cihek wekî Sûrê li rex sûran bû û cihet taybet bû) ji feqîran girt da dewlemendan li Sûrê dê çi bike?

Mînakek din jî li Stenbolê çêkirina pirek li Unkapanî ji bo Metro bû di van salên dawî de... UNESCO'yê bi xwe jî got pirek wisa çênabe, bandorê li sîlueta dîrokî ya wê nîvgiravê dike, lê dîsa ew pir hat çêkirin.

Dev ji van jî berde, Şaxa Odeya Plansazên Bajêr a TMMOB'ê ragihand (3) ku niha proje hatiye çêkirin ku li Zeytînburnu kûleyên din bêne çêkirin. Ji aliyekî ve daxuyaniyên dijî kirinên wisa, ji aliyê din ve her ku diçe projeyên wisa têne pêşxistin.

**

1- Avahiyeke bilend e ku li Beşîktaşê hatiye çêkirin. Di sala 1987'an de bê rusqet (destûr) hate dest pê kirin, lê salek paşê Şaredarê ji ANAP'ê Bedrettin Dalan destûr da. Dema 89'an de ji SHP'ê Nurettin Sozen bû şaredar got: "Ev xincerek e di dilê Stenbolê de hatiye çikandin" û destûr betal kir, çêkirina avahiyê da sekinandin. Wezareta Îmarê biryarek nû da û destûr da ku avahî wekî 25 qat bê çêkirin.

2- Astay Înşaat ku ev der çêkiriye, xwediyê Astay Mesut Toprak e ku ew ji Îmam Xetibê ve hevalê Erdogan e.

3- Cumhuriyetê bi sernavê "Xira nekirin bû mînak" nûçe weşand.