Cemil Oguz

Documentarist bi bernameyeke têr tije tê. Di Documentaristê de gelek belgefîlmên bi kurdî jî hene.

Li Tirkiyeyê yek ji xelata girîng a ji bo belgefîlman, şahiya belgefîlman Documentarist e. Di documentarist de digel belgefîlmên girîng ên ji dinyayê, ji Tirkiyeyê jî gelek belgefîlmên bi kurdî, tirkî derdikevin pêşberî temaşevanan. 

Rojên Belgefîlman a Stenbolê Documentarist îsal 5'emîn car silavê li temaşevanan dike û gelek belgefîlman pêşkêş dike. Documentarist îsal dê di navbera 1-6'ê pûşperê de li dar bikeve û li dor 90 belgefîlmî dê bê nîşandayîn. Her wiha li dor 30 derhênerî dê bibin mêvanên Stenbolê û li ser belgefîlman biaxivin.
Documentarist ku bi beşên xwe yên cur bi cur dinyayeke nû li ber temaşevanan vedike, di bin beşên wekî "Ji cîhana Ereb", "Cîranê me: Yewnanistan", "Li dû şopa bîrê", "Belgefîlmên muzîkê", "Panoramaya Tirkiyeyê", "Ji bo bîranîna wan" re gelek belgefîlman pêşkêş dike.

Ne tenê nîşandayîna belgefîlman, çalakiyên din jî hene. Di hefteya festîvalê de digel perwerdekarên hollandî ku dê Atolyeya Pêşvebirina Belgefîlmên Afirîner li dar bixin, dersên sînemayê, panel, gotûbêj, nîşandayîna multîmedya jî têde gelek çalakî hene. Bi kurtahî di Documentaristê de dê belgefîlm bêne temaşekirin û bi her awayî dê li ser belgefîlman axaftin bê kirin.

Belgefîlm li AkSanat, Navenda Çanda Fransiz, Aynali Geçit Etkinlik Mekani, SALT Beyoglu, SALT Galata û Navenda Çanda Romen dê bêne nîşandayîn.

Mêvanê rûmetê: Heddy Honigmann

Documentarist ku heta îro gelek kes kirine mêvanên xwe îsal mêvanê rûmetê belgefîlkarê navdar Heddy Honigmann e. Di vê çarçoveyê de çend belgefîlmên wî jî dê bêne nîşandayîn. Belgefîmên wî "Metal û Melankoli" (Metal and Melancholy, 1994, ji kuçeyên Lîmayê qala çîroka ajokarên teqsiyann dike), "O Amor Natural" (1996, nêrîna têkiliya cinsî ya Rîoyiyan bi coş nîşan dide), "Orkestraya Binerd" (The Underground Orchestra, 1998, Qala çîroka koçberên ku li metroya Parîsê bi karê muzîkê debara xwe dikin, dike), "Crazy" (1999, qala travmaya leşkerên ku di nava Hêzên Aştiyê ya Neteweyên Yekbûyî de li gelek waran dinyayê qpeywir girtine dike), "Mêrê baş, kurê delal" (Good Husband, Dear Son, 2001, li ser jinên bosnayê ku di şerê navxweyî de mêrên xwe ji dest dane dike) û "El Olvido" (2008, Li Perûya ku hêzdaran ew talan kiriye de, hewldana şikênandina zincîran a ji aliyê bêhêzan ve nîşan dide) dê bênê nîşandayîn. Ler wiha Heddy Honigmann dê li ser sînemayê jî derseke bide.

Ji çar aliyên dinyayê belgefîlmên nû

Ji çar aliyên dinyayê belgefîlmên nû dibin mêvanên Stenbolê. Di "Panoramaya Navneteweyî" de li ser Şoreşa Ereben, li ser Yewnanistanê; ji Meksîka heta Polanya, ji Misir heta Lubnan, ji Yewnanistan heta Hollanda gelek belgefîlm û li ser gelek mijarên cur bi cur dê bêne nîşandayîn.

Ji Tirkiyeyê belgefîlmên balkêş

Ji Tirkiyeyê bi kurdî û tirkî li dor 25 belgefîlm dibin mêvanên Documentaristê.
Belgefilmê Gulşah Dogan "Aşkin Kiş Mevsimi" ku li ser apê wê Cemal û jinapa wê Emine ku hê di zarokatî de zewicîne hatiye kişandin.
Osman Şişman û Ozlem Sariyildiz bi belgefîlmê "İşte Boyle" ku li ser têkoşîna gelê Bagbaşi ya Erzeromê ku li hemberî HES'ê têdikoşin hatiye kişandin derdikevin pêşberî temaşevanan.
Dîsa belgefîlmê Okan Avci bi navê "Telvîn" jî rêwîtiya hunerê ya muzîkar û derhêner Erkan Ogur radixe ber çavan. Belgefîlmê Angelika Brudniak & Cynthia Madansky "1+8" jî li ser sînorê heşt cîranên Tirkiyeyê hatiye kişandin û balê dikişîne ser tiştê wan cîranan ji hev dike, yan tîne ba hev.

Belgefîlmên kurdan

Di Documentarist de gelek belgefîlmên derhênerên kurd jî hene. "Maya"ya derhêner Rodî Yuzbaşi ku li Fîlmamedê xelata Belgefîlmê Herî Serketî girt; belgefîlmê Mizgîn Mujde Arslan "Ez firiyam, tu mayî" ku ji Stenbolê heta Kampa Mexmûrê dikeve dû şopa bavê xwe; "Tirkî: Pir Baş" ê Murat Bayramoglu ku qala qedexeya veşarî ya li ser kurdî û bandorê wê ya li ser keçikek kurd dike; belgefîlmê Metin Çelik û Halil Firat Yazar ê bi navê "Dengê Derî" ku balê dikişîne ser operasyonên di bin navê KCK'ê de; "Rezonse" yê Evrehmu Baydemir ku li ser rezan hatiye kişandin ku digel peyvan windabûna kirmanckî jî nîşan dide... Ev belgefîlm û hinên din ên kurdan dibin mêvanên Documentaristê.

Ji bo bîranîna wan

Ji Documentarista par heta îsal çend derhêneran jiyana xwe ji dest da. Documentarista îsal fîlman ven kesan nîşan dide û wan bibîr tîne. Di vê çarçoveyê de derhênerê yewnanî Theo Angelopoulos, ji Tirkiyeyê O. Lutfi Akad û Seyfi Toraman hene. "Tozê Zemanê" (Dust of Time) ê Angelopoulos, "Dort Mevsim İstanbul" ê Lutfi Akad û "Apartman" ê Seyfi Toraman dê bê nîşandayîn.

Ji niha de dest bi firotina bilêtên belgefîlman hate kirin. Yên bixwazin dikarin ji ser mybiletê bilêtan bikirin.