Diyarname

Yekîtiya Weşangerên  Tirkiyeyê (TYB) û Platforma Okuyay bihev re çalakiyek li dar xistin. Di vê çalakiya ku li Fûara Pirtûkan a Stenbolê li dar ket de Midûrê KONDA'yê Bekir Agirdir û analîstê KONDA'yê Aydin Erdem beşdar bûn. Wan anketa bi navê "A rast em dixwînin: Lêkolîna Çanda Xwendinê ya Rojevî ya Tirkiyeyê" çêkiribû parve kirin.

Herduyan roja 3'yê mehê li Fûara Pirtûkan a Stenbolê bi îstatîstîkan encama anketê parve kirin. Okuyay di rojên pêş de van îstatÎstîkan bi berfirehî dê belav bike. Di çalakiyê de li ser hin xalên ku derketine pêş hat sekinîn.

Vaye ji wê anketê hin agahiyên ku hatine parvekirin:

- Di sala 2008'an de asta xwendina pirtûkan li Tirkiyeyê sedî 30 bû, niha derketiye sedî 42'yan.

- Ji bo 19 mîlyon ciwanên di bin temenê 30'yî de tê gotin ku bikêr nayên, lê rastî ne wisa ye, çavên wan li dinyayê ye, li ser jiyanê difikirin û ji bo bi ser bikevin hewl didin. Li rojavayê Ewropayê ji ber bandora çapemeniyê aliyê dîtbarî ji bo wan pêş dikeve lewma asta xwendinê ligel ciwanan kêm dibe, lê li cem me berevajî vê yekê, her du bi hev re pêş dikevin. Ji ber ku ji bilî xwendin û xwe pêşxistinê li pêş ciwanan rêyek din nîn e.

- Herî zêde dîrok bala ciwanan dikişîne.

- Ji sala 2008'an heta niha nêzî sedî 10 mirovan koç kiriye. Ji 1980'yan heta niha nîvê mirovên etemen gihîştî koç kirine. Di dîroka modern a Rojava de cihguherîneke wisa nîn e. 60-65 mîlyon kesên gihîştî, nîvê temenê bi ser 15'an de ji sala 1980'yan ve koç kirine, cih guhartine. 2008'an de kesên li apartmanan (avahiyan bi çend qatan bilind) jimara an sedî 30 bû, di van 11 salan de ev derketiye sedî 60'î.

- Em bixwazin nexwazin guherîn ç êdibe. Ji aliyek ve em dibin takekesî, li aliyê din li nav qelebalixê de em civakîbûnê saz dikin. Ji aliyê guherîna mal/xanî em êdî cîranên xwe nas nakin, li heman avahiyê em rûdinin lê em navên cîranên xwe nizanin.

- Ciwan zêdetir dixwînin, sedema yekemîn ew e ku malbat ji bo xwendinê piştgirî didin zarokên xwe.

**

Nûçeyên Eleqedar:

- Nivîskar Ozyalçiner: 'Pirtûk hebin fikrên azad çêdibin' 

- Panel, gotûbêj û çalakiyên din ên li Fûarê 

- Weşanxaneyên kurd ên dê li Stenbolê standê vekin diyar bûn 

- Mêvanê rûmetê yê Fûara Pirtûkan diyar bû