Cîhan ROJ

Carna ez difikirim, gelo ne ji derî edalêtê ye ku em peyvan di hevokan de bi cî dikin! Lê ez hema dev ji vê fikrê ber didim lewre peyv wextê bi tena serê xwe ne  jî di hiş û xeyal de dibin hevok, dibin tekstên dûvdirêj. Na,helbet ne her peyv. Ji bo her du fikran jî em behsa her peyvî nakin.
Ji derî rêzimaniya zimanan, nêrtî û mêtî bi awayekî gelemperî di gelek zimanan de hene! Hin peyv mê ne, mîna jinê, mîna daran…Ev peyv in ku ne di hevokan de bin jî dawiya dawî diya hevok û tekstan in. Û peyvên din hew peyv in û di dema peywirê de ew bi bîra însan tên.
Helbet ev li her deverî bi awayek diguhere. Hin peyv li hin ciyan bextewar in dibe ku heman peyv li devereke din hêmayeke sar bi bîr bîne belkî jî li wir ne mê be! Mîna ku peyva berf di dilê Jan de û mîna Adarê ji salê carê li van deran însan ber bi asîman ve bi rê bike, germ in, aheng in, xem in, sivik in…
Ji bo me însanan siûd tê çi wateyê ji bo peyvan jî siûd û bê siûdî heye; mesela peyvên dikevin kilaman, peyvên dikevin helbestan, peyvên ji devê zarokan, ji devê hezkiriyan û ên ji dilê dayikan dertên peyvên bi siûd in.
A rast, min dixwest berî van derbirînan hew hin peyvan li dû hev rêz bikim û bi wî awayî bihêlim. Lê qey ev jî rastiya peyvan e, bêyî hevokan tiştek kêm dimîne belkî jî hevok teoriya vê rastiyê ye peyv jî piratîk! Peyvên ku min dixwest rêz bikim ev bûn:
çav
xwendin
asîman
dad
şerbet
sivikî
dayik
dil
zarok
helbest
çîrok
reng
kûrahî
bask
deng
şîrîn
deng
asîman
deng
kulîlk
peyv
peyv
yar
çong
yar
deng
hesret
silav
silav silav…
gotin
gotin
şerbet
gotin
şerbet…
kîjan jê nêr e, nexwîne…

cihanacirokan@hotmail.com