Diyarname
Serokdewletê DYA'yê Donald Trump, bi rêya fermana serokayetiyê hemû alîkariyên ji bo Afrîkaya Başûr rawestandin. Li gor gotina Trump, sedemên vê biryarê piştgiriya Afrîkaya Başûr ji bo filistîniyan, dozên jenosîdê li dijî Îsraîlê û qanûna nû ya li ser desteserkirin û beşdanekirina erdên çandiniyê ne. Trumpî her wiha got ku ew ê rê bide kesên ku erdên wan hatine desteserkirin ku biçin DYAyê. Trumpî di Twitter/X de jî nivîsand ku Afrîkaya Başûr "tiştên gelek xirab" dike û dê encamên vê yekê bibîne.

Pêwendî di demeke kin de xera bûn
Nakokî di demeke kin de mezin bû. Berî vê biryarê, Wezîrê Karên Derve yê DYA Rubio jî beşdariya civîna G20'an a li Johannesburgê red kiribû. Rubio îdia kiribû ku Afrîkaya Başûr siyaseteke dijî Amerîkayê dimeşîne.

Musk jî kete nav nakokiyê
Şêwirmendê Trump û xwediyê Tesla û SpaceX Elon Musk, ku li Afrîkaya Başûr ji dayik bûye, bi tundî rexne li siyaseta welatê xwe yê berê digire û dibêje ku "qanûnên nijadperest" li wir hene. Musk dixwaze xizmeta înterneta satelaytê Starlink li Afrîkaya Başûr bide destpêkirin, lê qebûl nake ku li gor qanûnê herî kêm %30 ji parên şirketê li ba komên ku di dîrokê de hatine îhmalkirin bin.

Afrîkaya Başûr: Ev propaganda ye
Li hember van îdia û biryaran, rayedarên Afrîkaya Başûr bi tundî bertekên xwe nîşan dan. Berdevkê Wezareta Karên Derve ya Afrîkaya Başûr Chrispin Phiri ragihand ku ev îdîa li ser bingeha propagandayê hatine avakirin û Trump dîroka kolonyalîzm û apartheida welatê wan paşguh dike. Phiri got ku welatê wan hewl dide ku birînên dîrokî yên apartheid û kolonyalîzmê bi rêyên aştiyane derman bike.

Cotkar dibêjin "rastî ne ev e"
Serokê Yekîtiya Cotkarên Afrîkaya Başûr Jaco Minnaar jî daxuyand ku "Em nizanin Trump van agahiyan ji ku derê digire. Li vir tu erd nayên desteserkirin. Em dixwazin rastiyê zelal bikin. Em dixwazin hemû alî bizanibin ku cotkarên me di ewlehiyê de ne û tu êrîş li ser milk û malên wan tune ne."

Serok: Em dê bi diyalogê çareser bikin
Serokê Dewletê Cyril Ramaphosa jî bi rêya berdevkê xwe ragihand ku îdîaya desteserkirina erdên afrikiyan û neçarkirina wan a koçberiyê tu bingehên xwe tune ne. Ramaphosa diyar kir ku welatê wî dê bi rêya diyalogê vê pirsgirêkê çareser bike û bi DYA'yê re jî dixwaze pêwendiyên xwe baş bike.

Çavdêrên siyasî dibêjin ku ev krîz dikare bandoreke neyînî li ser têkiliyên bazirganî û aborî yên di navbera herdu welatan de bike.
Ji kanala Tagesschau hatiye girtin