HEWLÊR
Minareya Çolî yan jî Minareya Mizaferiye yek ji şûnwarên dîrokî yên Hewlêrê ye ku dikeve başûr rojavayê Kelha Hewlêrê. Weke jêre tê gotin  Qelaminare ew kelha Hewlêrê ji hev nayên cudakirin.

Minareya Çolî di serdama Sutlan Muzaferedîn de hatiye çêkirin. Ev minare, minareya mizmeftek mezin a di wê demê de hatibû çêkirin bû. Bilindiya wê nêzî 22 metreyane.

Di serdema Sutlan Muzaferedîn de ji ber pêşkeftina bajêrê Hewlêrê, aramî û baweriya welatiyan, cara yekem xelk li derdora Kelha Hewlêrê bi cih dibin. Sutlan 2 dibistanan, mizgeftek û bajara qeyser li derdora kelhê çêdike. Lê, piştî ku Sutlan dimire û êrişên Moxol, Celaîr, Îlxanî, Sefeweî û Osmaniyan  ên li ser Hewlêrê, ev beşê bajêr ê li derveyî kelhê dirûxe û wêrandibe. Heta sersala borî jî cihê minarê vale bû û kes lê nediya. Lewma navê Minare Çolî lê hatiye kirin.

Minareya Çolî heta sala 1935’an de destkarî lê nehabû kirin. Piştî ku hikûmeta Iraqê bi fermî weke şûnwar nas kir, Rêveberiya Giştî ya Şunwariya Iraqê di sala 1960’an de dest bi karê nûjenkirina wê kir.

Minareya Çolî ji gêç, bilûkên axî û kislê hatiye  çêkirin. Mehsûd Mirad hostatiya wê kiriye. Bi nexşên rengareng xemilandiye.

Minare ji du beşan pêk tê. Beşê jêr du deriyê wê hene. Yek dikeve aliyê rojava û yê dikin jî dikeve aliyê rojhilat. Ji bo hewaketiya jor her deriyê pêpilkên xwe hene. Penceyên wê ji hene.

Beşê din ji loleya minareyê pêk tê ango beşê jorê minarê ye. 22. 10 metre ye. Beşê duyem mîna loleyane. Dibe ku dema hatî çêkirin bilindtir be. Ji ber ku ji ber sedemên cuda têkçûye û beşa serî rûxaneye û nehatiye çêkirin.

Rêveberê Saziya Şûnwarî ya Hewlêrê Nadir Bekir eşkere kir ku her cihek dîroka wê ji 200 salan zêdetir be weke cihek şûnwarî tê naskirin, minareya Çolî temenê wê zêdetirî 700 salane. Li gel Kelha Hewlêrê bûye sembola Hewlêrê û ji hev nayên veqetandin. Minareyê xweşikbûnek xwe heye û di warê dîrokê de jî xwedî girîngiye. Minareyek taybete û heta niha ti minareyên weke wê nehatine çêkirin.

Li gorî Nadir Bekir, serdema Sultan Muzaferedîn ji bo Hewlêrê serdemek zêrîn bû û dema wî ji sala 1191’an destpê kir û heta 1232’an bi dawî bû. Di vê demê de gelek dibistan, xane, mizgeft û minare hatine çêkirin ku di warê endezyarî de bêhempa ne.

Nadir Bekir eşkere ku minare di sala 2007’an de ji aliyê Çînê ve hate nûjenkirin û got ku niha bi awayekê h

Ji Rojnewsê hatiye gitin