Hewlêr

Li Hewlêrê hejmara ereban her ku diçe zêde dibe. Ev yek berê ketibû rojevê. Niha ji Rûdawê Dilniya Rehman nûçeyeke li ser vê yekê amade kiriye.
Va ye beşek ji vê nûçeyê:

Di van salên dawî de nifûsa Ereban li çar aliyên Hewlêrê her ku diçe zêde dibin. Malbatên ku ji parêzgehên cuda yên Iraqê ji ber sedemên wekî ewlehî, zehmetiyên darayî û hişkesalî tên bandorê li avahiya demografiya paytextê dikin. Nebûna plansaziyek ji bo kontrolkirina vê zêdebûnê dibe sedem ku pirsgirêkên aborî, siyasî û civakî zêde bibin û ji bo pêşerojê metirsiyek potansiyel çêbike.

Tîma Rûdawê li ser zêdebûna bê rawestan a nifûsa Ereban li paytext Hewlêrê lêkolîn kir. Bi taybetî di van salên dawî de, malbatên qelebalix û xizan ji deverên cuda yên Iraqê tên, li der û dorên paytextê bicih dibin. Ev rewş dibe sedem ku hem rû û hem jî avahiya demografiya van herêman biguhere.

Kanî Qirjale, ku 26 kîlometre li rojavayê Hewlêra paytext, bi rewşa xwe ya nû dişibihe taxên Necef, Kerbela, Tikrît an jî Bexdayê yên Iraqê. Cihê ku berê Kurd lê dijiyan, niha nîvê wê ji Ereban pêk tê.

Li gor qeydên Birêveberiya Ewlekariyê ya Kanî Qirjalê, ji 1500 malbatên ku li Kanî Qirjalê dijîn 750 ji wan Ereb in. Lêbelê, heman tomar nîşan dide ku 30 malbatên Ereb di sala 2012 de li Kanî Qirjalê dijiyan. Li Kanî Qirjale hejmara malbatên Kurd û Ereb wek hev e. Lê her malbateke Ereb bi navgînî ji 10-15 kesan pêk tê."

Li gor nûçeyê li komelgeha Kawa ya li bajarokê Quştepe ku 10 kîlometre dikeve başûrê Hewlêrê jî rewş bi heman rengî ye: "Bi rastî hejmara malbatên Ereb li vir ji ya Kurdan zêdetir e. Di sala 2013an de 350 malbatên Kurd û 12 malbatên Ereb li komelgeha Kawa dijiyan. Niha 926 malbatên Ereb û 533 malbatên Kurd dijîn. Wek şexs 3 hezar û 454 kurd û 5 hezar û 461 ereb li vê komelgehê dijîn."

Li komelgeha Behirke ya li bakurê Hewlêrê di hejmara Ereban de zêdebûneke berçav heye. Li komelgehê ji 10 kesan 4 kes Ereb in û hema bêje li taxekê dibistanên xwe yên taybet hene.

Berpirsê herêma Behirke ya Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) Xusrew Ezîz got, “Piraniya kesên ku ji Mûsilê yan jî cihên din tên bi mûçe ne. Her meh mûçeyê wan tê razandin û ji vir vedikişin. Me bi rastî fêm nekir. Li vir dijîn û qet neçûne kar, lê mûçeyên wan tê dayîn. Em bibêjin di nav wan de teqawît jî hene. Yên ku ji leşkeriyê yan jî ji saziyên din teqawît bûne jî hene, lê piraniya wan ne wisa ne. Ji fermanberên me bêhtir mûçe werdigrin.”

Di nûçeyê de ligel kurdên wê derê û erebên hatine wê derê jî hevpeyvîn hatiye kirin.

Ji bo temamê nûçeyê:

- Kembera Erebî li Hewlêrê: Nifûsa Ereban paytext dorpêç kiriye!

****

Nûçeyên bala we bikişînin:

- 2022: Hemû pirtûkên bi kurdî yên salê 

- Li ser sînor 30 kolber hatin kuştin 

- 2022 Muzîka Kurdî : Hunermendên ciwan, albûmên yekem 

- 2022: Yên ku xatir xwestine

- 2022: Lîsteya fîlmên ku îsal herî zêde pere kar kirine 

- 2022: 7 bûyerên ku îsal yekemîn car qewimîn 

- Hejmara kurdên ku li Almanyayê ji bo penaberiyê serî lêdane diyar bû 

- 2022: Lîsteya hemû kovarên bi kurdî yên ku derketine

- Senatoyê butçeya parastinê erê kir

- Japonyayê asta lêçûyînên leşkerî bilind kir 

- Nivîskarên sînemayê fîlmên salê hilbijartin 

- Japonan jî “peyva salê” hilbijartin 

- Oxfordê peyva salê hilbijart 

MAIL: diyarname@diyarname.com