Diyarname

Pirtûka "Şakarên Muzîka Kurdî" arşîvek girîng pêşkêş dike ku ji aliyê Zeynep Yaş ve hatiye amadekirin.

Nivîskar û lêkolîner Zeynep Yaş li gundê Eynberan a Sêrtê hatiye dinê. Li Stenbolê Zanîngeha Marmara Beşa Zimanê Fransî û Perwerdehî xwendiye. Wê li ser çanda kurdî gelek lêkolîn kirine û ew gihandine ber destên xwendevanan. Yek ji wan a girîng jî "Şakarên Muzîka Kurdî" ye û ji du cîlda pêk tê. Di ev pirtûkên ku ji aliyê Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê ve sala 2015'an hatiye çapkirin de lêkolîneke fireh a li ser muzîka kurdî hatiye pêşkêş kirin.

Cîlda yekemîn li ser serdemên 1803-1930'yan e. Û cîlda diduyan jî li ser salên 1931-2013'yan e. Di her du cîldan de bi dehan muzîkarên kurd ligel jiyan, muzîk û notayên muzîkên wan cih digirin.

Pirtûk bi Evdalê Zeynikê dest pê dike û heta hunermendên niha tê. Ji bo Evdalê Zeynikê dibêje, "Di sala 1803'yan de li gundê Cemalwêrdiya ya Agiriyê hatiye dinê. Vaye beşek ji wê: "Evdal du caran zewiciye, ji ber du jinan 6 zarokên wî çêbûne. Hemê, Kewê, Pûlê ji yekê, Incî, Dûrê û Mihê jî ji ya din bûne. Her wiha ew Temoyê yêtim jî wekî lawê xwe dibîne."

Ji bo dengê Evdal jî wisa hatiye gotin, "Evdal xwediyê dengekî gurr, berz û bi hêz bûye. Ew kesên ku bi xwe Evdal dîtine û lê guldarî kirine gotine ku, 'Dema li gundekî bistra li gundekî din yekî dikaribû lê guhdarî bikira.' Her wiha wî bi hostatî dengê xwe bikar aniye û li gor klamê, li gor çîrok û naveroka klamê deng û awaza xwe wisa baş bikar aniye ku wî bi selîqeya xwe ekolek klambêjiyê daye dest pê kirin. Her wiha wî qeîde û miqamek klambêjiyê ya wisa bikar aniye ku hest û rihê mirovê kurd bi awaza kurdî rapêçaye."

Lêkolîner Yaş, dengbêj û stranbêjên din jî di pirtûkê de bi vî awayî dane nasîn, hin ji klam/stranên wan, ligel notayan pêşkêş kirine.

Ji Evdalê Zeynikê, Xosrof Malool, Seyîd Elî Esxer Kurdistanî bigire heta Kawîs Axa, Meyrem Xan, ji Adik bigire heta Hesenê Çûçê, Hesen Cizîrî, heta Elî Tico, Xelîl Sediqî, Hesenê Mamlê gelek kes bi jiyan û hunera xwe di nav pirtûkan de cih girtine. Her wiha ligel pirtûkê cd'yên muzîkên van stran û klaman jî hatine pêşkêş kirin.

Wekî gotina dawî em dikarin diyar bikin ku hêjaye ev berhem di arşîva her kurdê muzîkhez de hebe.

- Şakarên Muzîka Kurdî / Lêkolîn û amadekirin Zeynep Yaş / Weşanên Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê / Sal 2015

Not: Di van demên koronayê de ku bandor li çapkirina pirtûkên bi kurdî jî kiriye de, emê balê bikişînin ser hin pirtûkên bi kurdî ku berê derketine.