Nivîskar Perwîzê Cîhanî li ser helbesta Pertew Begê Hekarî şiroveyek nivîsiye.
Em wê şiroveya Cîhanî pêşkêşî bala wêjehezên kurd dikin.
***
Şiroveyek li ser helbesta Pertew Begê Hekarî
Perwîzê Cîhanî
Kêşa helbestê:
-U - - / -U - - / -U - - / -U -
Failatun failatun, failatun, failat
Kû tebîbek jê rica halê dilê sewda bikem
Ez dewayê derdê hicran dê ji kê peyda bikem
Ger nebit bo min muyesser ruiyeta çavên belek
Dê qerara dil bi dîna nêrgizek şehla bikem
Xanehayê dil seraser xalî û wêrane bûn
Da biçim ‘ezma sera û xanîyek ava bikem
Wê ji min pinhan dikit bala wekî şemsa di şeng
Bê ‘ilac im sebr û seknê bi,* serweke aza bikem
Çerxê dewranê ti gel min sîne pirr kîn e qewî
Naditin furset ve canan suhbetek tenha bikem
Taqê ebrû secdegaha ehlê dil bû, lê çi kem
Nîne ruxset da heta her secdekê vê ra bikem
Ger nebit wesla hebîba esmera sîmasemen
Zehmetek ‘alî, ku dê PERTEW bi kes perwa bikem
Şirove
1.
Kû tebîbek jê rica halê dilê sewda bikem
Ez dewayê derdê hicran dê ji kê peyda bikem
Peyvnasî: kû: kanê, li ku ye? - Tebîb: bejîşk, hekîm- rica: daxwaz, tika- sewda: evîn, evîndar- bikem: bikim- dewa:derman- hicran: dûrî, xerîbî, dûrî ji yar û war- dê: wê, nîşaneya dema bê- peydakirin: destvehînan, vedozîn, vedîtin
Şirove: Kanê bejîşkek li ku ye? da ku tikayê jê bikim, ku hal û rewşa dilê xwe yê evîndar jê ra şirove bikim. (da ku jê bipirsim) kanê ez dê dermanê derdê dûrî û xerîbîyê ji kê derê peyda bikim?
2.
Ger nebit bo min muyesser ruiyeta çavên belek
Dê qerara dil bi dîna nêrgizek şehla bikem
Peyvnasî: ger: eger- muyesser: ya bûnê, mumkin- ruiyet: dîtin- qerar: aramî, aramişt, hewk, teskîn- dîn: dîtin- şehla: çavbelek, çavgeş-
Şirove: Eger dîtina çavên belek ji min ra mumkin nebe û bi dest min va neyê, ez dê sebra dilê xwe bi dîtina nêrgizek çavbelek biînim.
3.
Xanehayê dil seraser xalî û wêrane bûn
Da biçim ‘ezma sera û xanîyek ava bikem
Peyvnasî: xaneha: xane ha, xanîyekan, xanîyên- xanehayê dil: xanîyên dilî, xanîkên dilî, hucreyên dilî- seraser: seranser, hemû- xalî: vala- wêrane: kavil, xopan, kopan, xerabe- ‘ezim: irade, vîn, xwestin, çûn û xwestin – ‘ezimkirin: ber bi tiştekî yan cîyekî çûn- sera: koşk, balaxane-
Şirove: Xanîkên dilê min hemû vika û vala û kavil û kopan bûne, ez debê (gerek e) ber bi koşk û sera û xanîyekî avadan va biçim.
4.
Wê ji min pinhan dikit bala wekî şemsa di şeng
Bê ‘ilac im sebr û seknê bi,* serweke aza bikem
Peyvnasî: pinhankirin: veşartin- bala: bejin- şems: xor, roj- di: amîra peywendê di nîveka du nav yan nav û rewşenavekê (sifetekê) da- şeng: cuwan, xweşik- ‘ilac: ‘elac, çare, derman- sebr: sebir, hewik, aramişt- sekin: aramî, hewik- serw: selw, sewil, cure dareke herdem kesk e, hozan bejna yara xwe diwekînin wê. – serwi aza: serwa serbest, serwa xuruste, serwa çîyayî, birîtîye ji yara bejin bilind û biste-
* Têbînî: seknê bi, debê weha bête xwendin: seknêb
Şirove: Ew yara min ya wekî rokê xweşik û bedew, bejna xwe ji min vedişêre. Çi derman û çareyên min çunînin, ez neçar im ku sebir û aramişt û hewka dilê xwe bi bejna sewlek serbest û çîyayî ku bejna wê wekî bejina yara min bilind û şûşman û xweşik û rêkûpêk e, biînim.
5.
Çerxê dewranê ti gel min sîne pirr kîn e qewî
Naditin furset ve canan suhbetek tenha bikem
Peyvnasî: çerxê dewran: çerxa felekê, zivîrrîna cîhanê- ti gel min : di gel min, bi min ra- sîne: sîng, dil- pirr: gelek- kîn: rik, kerb, nehezî, dujminî- qewî: gelek- naditin: nade- furset: kelên, derfet- ve canan: bi cananê ra, di gel cananê, tevî yarê- suhbet: axiftin- tenha: tenê-
Şirove: çerxa felekê bi min ra dujmineke dil tijî kîn û kerb e û kelên û fursetê nade min, ku bi canika xwe ra dizîva û tenê biaxivim (û dergehê dilê xwe jê ra vekim û gilî û gazinên dilê kul jê ra şirove bikim.)
6.
Taqê ebrû secdegaha ehlê dil bû, lê çi kem
Nîne ruxset da heta her secdekê vê ra bikem
Peyvnasî: taqê ebrû: kewana birûyan, mêhraba birûyan- secdegah: cîhê serdanivandinê, cîhê secdekirinê, mêhrab- ehlê dil: evîndar, dildar- ruxset: destûr, îzin, îcaze- vê ra: pê ra, di gel, tevî-
Şirove: kewana birûyên wê cîhê serdanivandina evîndaran bû, lê ez çi bikim ku destûra min tuneye, da ku secdeyekê jî bi wê/ ji wê ra bikim.
7.
Ger nebit wesla hebîba esmera sîmasemen
Zehmetek ‘alî, ku dê PERTEW bi kes perwa bikem
Peyvnasî: wesl: wesil, pêkgehîştin, pêkgehîştina dildaran- hebîb: dost, yar- esmer: qimer, genimgûn- sîma: rû, tefeş, dêm- semen: gulek sipî ye. sîmasemen: dêmkever, tefeşqerqaş- ‚‘alî: bilind, gelek- ku: çawa- ku dê: dê çawa û çakîne- perwa: tirs û bak.
Şirove: Eger pêkgehîştina min bi dosta esmera dêmgulî ra çê nebe, dê pirr dijwar be û Pertewo tu dê çawa perwa û tirs û bakîyê ji mirovan bikî? (Eger Pertw negîje yara xwe ya esmera dêmgulî, rewşa wî dê pirr dijwar be, ew dê çawa bikare berayîka xwe bigire û tirs û perwa û bakîyê ji mirovan bike?)
***
Nivîsên Perwîzê Cîhanî ên ku berê di Diyarnameyê de hatine weşandin:
- Alfabêya kurdî ya hevpişk
- Em peyvên ku di ferhengên kurdî de nîn in diweşînin


