DiyarName.Com

Romanek, wergerek û du pirtûkên helbestan, 4 pirtûkên nû ji aliyê Weşanên Lîs ve hatin weşandin.

Diyarname

Romanek, wergerek û du pirtûkên helbestan, 4 pirtûkên nû ji aliyê Weşanên Lîs ve hatin weşandin.

"Rêya Bêveger" a Hasan Bildirici

Yek ji rewşenbîrên kurd Hasan Bildirici ev bi salan e li Ewropayê dijî. Wî heta niha gelek pirtûk nivîsanrine. yek ji wan jî "Rêya Bêveger" e ku niha ji tirkî ji bo kurdî hatiye wergerandin û weşandin. Pirtûka ku ji aliyê Lîsê ve hatiye weşandin, wergera wê Salih Agir Qoserî kiriye.

Dema Rojdaya ku li Stenbolê li Zanîngehê dixwîne, ji ber nexweşiyê hinekî navbirê dide xwendinê û tê mala xwe ya li Tetwanê, bi rê de li laşê gerîlayeke jin diqelibe. Piştî vê tesadufê Rojda ji aliyê leşkeran ve tê şopandin, di îfadeyên bi îşkence re derbas dibe, jiyana wê bi bûyerên bênavbir û awarte hildiweşe.

Dîsa di rojeke zivistanê ya biberf de, pêrgî gerîlayên ku wê dişopînin, tê. Gerîla wê bi xwe re dibin ser çiyayan, êdî jiyaneke ku kevir û dar li ber îdare nakin, dest pê dike. Rojda dibe şahidê neçarî, evînên nepenî, întîxar û hêza berxwedanên mirovahîyê. Di heman demê de, li bajaran, gelê welatparêz têne kuştin. Mirovên ku Rojda ji wan hez dike, bi rêbazên hovane têne kuştin.

Rêya Bêveger, bûyerên ku di salên 1990’î de li ser erdnîgariya Kurdan pêk tên, bi vegotineke balkêş vedibêje.

"Sefernameya Hezar û Yek Fersengî" ya Fatih Aydin

"Mîr hebûn, Zana bûn

Ûsif hebûn, Mîrzan bûn

Belê, Xwedîyê sebirê bûn

Û pê bûne Mîrên Misirê...

Ji bo xatirê Gul'an û Mîrzan'an"

Nivîskar Fatih Aydin di romara xwe "Sefernameya Hezar û Yek Fersengî"de xwendevanan dibe serdemeke kevn.

Di demên ku Cizîra Botan navend û kana zanînê bû, zana û alimên mezin lê mezin dibûn de jî, li ser rûyê ezmên stêrk û kewkeb bi çerxa felekê re, dîsa her tim di fetil û ger û dewranê de bûn, dîsa mîna Leyla û Mecnûnên ku li hev digerin, li ser rûyê ezmên dida dû şopa hev, dîsa li ser rûyê ezmên şikil û wêne û resimên balkêş, nîşanî yên li ser rûyê erdê dida.

Di demên ku Mezra Botan navend û kana şaristanîyê bû de jî, li ser rûyê erdê çem di nav robarên xwe de mîna her tim di nav ger û fetil û herikînê de bûn, dîsa ava wê mîna ku li pê aşiqê xwe be, bêsekin û bêqerar û bêvêsîn bû.

Dîsa li ser rûyê erdê, bûyer û qewimînên hêjayî balkêşî û îbretê diqewimîn. Dîsa tofanên ku li ser rûyê erdê radibin û ava xwe digihînin ser rûyê ezmên, ava xwe digihînin erş û elayê radibûn, bajar û şaristanî li ser rûyê erdê hildiweşîyan û ji nû ve ava dibûn. Dîsa Ûsifên xwedîyên sebirê ji bîrên kûr derdiketin û dibûn mîrên Misirê.

Sedsala 12'an, Xaçperest ji welatên xwe yên dûr radibûn û mîna tofanan bi ser Mezopotamya, Şam û Filistînê de dihatin. Lê zana hebûn ku tiştên li ser rûyê ezmên eyan dibin û li ser rûyê erdê diqewimin şirove bikin, Mîr hebûn ku xelkê xwe ji bîrên kûr xelas bikin û helbet şahid jî hebûn ku ji me re qal bikin.

"Çavê Te Ronî" ya Siyabend Serbilind

Xwezî an Sibeyên Wenda, hest û dilînên evîndarekî ku ne dikare dev ji yara xwe berde û ne jî yara wî beriseveke erênî an neyînî dideyê ye. Ev ristên ji dilekî pak û dilovan herikî di heman demê de yên hemû mirovan e. Nemaze yên di berzaha evînê de asê mayî an xwe wiha hîs dikin.

Siyamend Serbilind di sala 1988’an de li Ortewêrana Çinara Amedê ji dayik bûye û berî niha romeneke wî ya bi navê Bêyom dîsa ji Weşanên Lîsê derketibû. Serbilind vê carê bi helbestên xwe derket pêşberî xwendevanan.

"Xewna Kolayî" ya Alî Bayram

Ali Bayram, di “Xewna Kolayî” de bi helbestê welatekî neqiş dike. Ew welatê di kevala Kurmancîyê de hatiye nîgarkirin, hemû taybetîyên vê xakê jî -êş, azar, kuştin, berxwedan, serhildan, işq, tenêtî…- di xwe de dihewîne. Di vî wêneyê di nav mijê de, helbestvan li şopa “dengên winda” digere. Şevên sar û tarî bi “Qendîla Dil”ê xwe ronî dike. Wekî şêrgeleyekî vî welatî, her di nav hewldanê de ye û “Ji Peyayan Hez Nakim”, “Çarwext Sirûdan Dixwînim” dibêje. Alî Bayram hewl dide ku vî welatê ku êş tê de serdest e, bike warê helbestê û “Bircên Helbestê” lê ava bike.

Helbestkar sirûdên sewdaserî, welathezî û bavînîyê dirijîne deryaya peyva rewan û herikbar.

- Rêya Bêvger / Hasan Bildirici / Roman / Wergera ji tirkî: Salih Agir Qoserî / 394 rûpel

- Sefernameya Hezar û Yek Fersengî / Fatih Aydin / Roman / 174 Rûpel

- Çavê Te Ronî / Siyamend Serbilind / Helbest / 64 Rûpel

- Xewna Kolayî / Alî Bayram / Helbest / 63 Rûpel

Bi şertê nîşandayîna çavkaniyê her kes dikare nûçe, nivîs û fotoyên Diyarnameyê bikar bîne. Bêyî nîşandayîna çavkaniyê bikaranîna nûçe, nivîs û fotoyên Diyarnameyê qedexe ye.

***

'Kurt Tarîhî' nivîsî: "Di Osmanî de 'Kurdên Sadiq' û 'Kurdên Wehşî'"