Diyarname
Heta niha li ser rêzimana kurmancî gelek pirtûk derketin niha yeka din li wan zêde bû. Pirtûka Bahoz Baran a bi navê “Rêzimana Kurmancî”ji nav Weşanên Belkiyê derket.
Bahoz Baran di bin baniya Kurdî-Derê de dersên zimanê kurdî dide û heta niha li ser aloziya ziman gelek gotar nivîsiye. Di pirtûkê de 17 mijarên rêzimanê bi awayekî berfireh û bipergal hatine vegotin. Di vê pirtûka xwe de Bahoz Baran mijarên rêzimanê bi zimanekî zelal vegotine û bi mînakan ew dewlemendtir kirine. Hinek mijarên wekî “Wateyên Peyvan”, “Lêkernav”. “Çewtiyên Vegotinê” bi awayekî berfireh lê rêzimanê hatine zêdekirin. Ji bo pirsgirêka hin tîpên alfabeyê jî hinek pêşniyaz hatine kirin. Di mijara gihanek û daçekan de jî xebateke berfireh hatiye kirin û gelek gihanek û daçek yek bi yek tev li peywirên xwe hatine vegotin.
Bahoz Baran di pirtûka xwe de guh daye fonetîka kurmancî û li ciyên pêwîst tîp dubare kirine. Her wiha ji bo rêzimaneke têkûz qertafa diyariyê ya peyvên nêr jî bi temamî hatiye bikaranîn.
Di warê paşgiran de 112 hêman, di warê rayekên lêkeran de jî 80 rayek tev li peywir û mînakên xwe hatine şîrovekirin. Di vê xebatê de li ser lêkerên bêrist jî xebat hatiye kirin û ew lêker li gorî hinek taybetiyan hatine sinifandin. Di warê zayenda peyvan de jî ji xebatên heyî sûd hatiye wergirtin û ji bo tiştên bingehîn lîsteya zayenda peyvan hatiye amadekirin.
Di warê kurmancî de tiştê herî zor yek jê jî rastnivîs e. Bahoz Baran di vê pirtûkê de li ser rastnivîsa 1150 peyvî rawestiyaye û lîsteyek amade kiriye. Her wiha ji bo rastnivîsê di warê qertaf û hêmanên din de jî xebat hatiye kirin. Piştî pêvajoya amadekirinê, pirtûk ji aliyê hin kesên pispor ve hatiye nirxandin. Li gorî wan pêşniyaz û nirxandinan pirtûk careke din di ber çavan re hatiye derbaskirin.
Bahoz Baran / Rêzimana Kurmancî / Weşanên Belkî / 346 rûpel


