Diyarname

Dîwaneke nû çap û belav bû. “Diwan”a Mîrê Zirêj ku ji Nûbiharê derket têde 139 helbest hene. Beşek jê bi erebî û farisî ne.

Dîwana Mîrê Zirav ji aliyê Hanîfî Taşkin ve amadekirin. Mîrê Zirav bi navê xwe yê nasnameyê Muhammed Gulnar mela ye û di helbestên xwe de “Mîrê Zirav” bi kar aniye. Ew ji navçeya Miksê ye. Wî helbestên xwe hemû bi kêşa arûzê nivîsîne. Û dîwana ku hatiye amadekirin piranî bi kurdî, hin helbest bi erebî û farisî .e

Taşkin ku pirtûk amade kiriye ji bo dîwanê wisa gotiye: “Ev Dîwana Mîrê Zirav, berên jiyana wî ya 68 salan e. Fîkiyê çiyayên bilind, avên cemidî hewayên nesîm e. Ji malbateke ku çendan mela, muderris û şairên mezin jê derketine, herwekî: Feqiyê Teyran, Weda‘î, Mela Haşimê Miksî, Mela Muhemedê Tînîsî û Mela Îsmaîlê Muderisê Xoşebî... Dîsa ev Dîwana wî, piştî dîwana Melayê Cizîrî, Pertew Begê Hekkarî, Şêx Ehmedê Feqîr, dîwana Kurmancî ya muretteb a çaran e.”

Di Dîwana li ber dest de 139 helbest hatine weşandin. Ji van 100 jê bi kurdî, 32 bi erebî û 7 heb jî bi farisî; sê heb jî ferd in; ferdek bi kurdî, yek bi erebî û yek jî bi farisî ye.

Mîrê Zirav kî ye?

Mîrê Zirav (Mela Muhemmed Gulnar) di sala 1955’an de hatiye dinê. Ji taxa Beroja Tînîsa Miksa Wanê. Li cem bavê xwe dest bi xwedinê kiriye. Neviyê Hecî Ûsivê Welî ku birayê Feqiyê Teyran yê heştan e. Xwendina xwe di medresên Kurdistanê de kiriye. Li Wan, Tetwan, Hîzan û Miksê xwendiye û îcaza xwe wergirtiye. Mektebên fermî nexwendine, lê ji bo melatiyê dîploma û îcazetnameyên resmî wergirtine û bûye melayê resmî.

Li Payizava dest bi melatiyê tiriye paşê li navenda bajarê Wanê hem melatî û hem jî muderistî kiriye. Ew sala 2020’î teqawid bûye. Ev deh sal in li bajarê Miksê Medresa Mîr Hesenê Welî dîsa ava kiriye û muderistiya wê dike.

- Dîwan / Mîrê Zirav / Amadekar Hanîfî Taşkin / Nûbihar / 2023 / 384 rûpel