Bersiv: Ez berhemên xwe di şert û mercên rojane, di nav herikbariya jiyana xwe de diafirînim.

Bersiv: Ji ber ku ez wekî kesekî amator bi karê nivîs û wêjeyê re têkildar im, ez li ser karê nivîsê bi qasî ku dixwazim hûr û kûr nabim. Kar û barê pûşeya min a sereke ku ez debara xwe û malbata xwe pê dikim, li gorî dilê min dem, moral û hêz nade min.

Bersiv: Na. Astengiyên li ber çapê, bi taybetî çapa berhemên kurdî ji hêla her kesî ve tê zanîn. Pirsgirêkên firotin û belavkirinê.

- Ku te dabe çapkirin, te bi weşanxaneyê re peymaneke çawa çêkiriye?

Bersiv: Peymaneke li gorî adetê, wekî formalîte.

- Weşanger çi ji te xwest û çi da te ji bo çapkirinê?

Bersiv: Weşanger ji bo çapê fînansorek xwest ku ji aliyê aborî ve destekê bide lêçûnên çapê. Du sed heb pirtûkê min yên çapkirî dan min.

Bersiv: Li gorî peymanê ku di dema hatî diyarkirin de pirtûk bê firotin sedî deh maf ê min e. Lê wekî ku li jor jî min got, du sed heb pirtûk dan min.

Bersiv: Li gorî şert û mercên weşanxaneyê, erê. Li bajar û pirtûkfiroşên ku peymandiya weşanxanê hebû hate belavkirin. Piştî redekteya berhemê qediya, ji min re şiyand û dîtinin min girtin.

Bersiv: bi qasî ku ez dizanim û min dît, li cem hemû pirtûkfiroşan heye û li hemû bajarên ku divê hebe peyda dibe.

Bersiv: Di warê reklam û danesînê de kêmasî hene. Lê ev tenê ne kêmasiya weşanxaneyê ne. Bi qasî ku ez dizanim di rojnameya Azadiya Welat de wekî nûçeyekê derket. Di vî warî de kêmasiyek pêk hat.

Bersiv: Piştî panelekê ku em beşdar bûbûn (li Rihayê) min pirtûkên xwe îmze kirin. Di Newroza 2008’an de jî, Komeleya Nivîskarên Kurd, ji bo hemû nivîskaran roja îmzeyê li dar xist. Ez tevî vê xebatê jî bûm.

Bersiv: Her çiqas hin zanîn û kirinên wan di der heqê rastnivîs û rêzimaniyê de ne wekî bawerî û zanînên min be jî, li gorî baweriya xwe bi zîzî tevdigerin.

Bersiv: Ku mirov sedemên kêmfirotina pirtûkên kurdî rêz bike, kêmasiya weşangeran li cihê dawiyê ye. Erê kêmasiyên weşanger û weşanxaneyan jî hene lê sedema sereke ne ev e.

Bersiv: Bersiva dawî, pêşî bêdim: Xîret. Lê ji bo ku xîret pêk were jî divê hin tiştên din jî hebin. Hişmendî . Zanîn. Rêbaz û kirinên rasteqîn. Bi helwesteke jêneger ku ji bo hişmendiya netewî/şoreşgerî hewldan hebe. Hişmendiya girîngiya xwendin û nivîsandina kurdî bê vegotin, fêhmkirin, pejirandin… danesîn, derfetên aborî û derûnî û hewd. Birik, bibawerî… yeka din a girîng, bi baweriya min a herî girîng ev e ku kurdî, nivîskariya kurdî, berhemên kurdî bibin kaneya debarê. Mirov bi rehetî karibin ji vî karî nanê xwe bixwin. Ku kurdî jî bibe kaneya debara jiyanê astengiyên din nikarin xwe li ber geşdanê bigrin.

Bersiv: Bi qasî deh heb. Piretûkên ku ez bi weşana wan hesiyam û bala min kişandin min kirîn.

Bersiv: Berî pêvajoya 20 salên dawî, di warê nivîskariyê kurdî de valahiyeke dîrokî û derûnî hebû. Ligel têkoşîna civakî/siyasî di vî warî de jî pêşketinên hêja pêk hatin. Di vê qadê de jî nola ku hesreta salan xwe bide der, derfetên xwendin û nivîsandina kurdî jî bi dest ketin, lewma nivîskarî jî bi carekê teqiya. Her çiqas ku di warê xwendinê de jî valahiyeke pir mezin hebe jî, xwendin li gorî vê kirûyê bi pêş de neçû. Ev ji firotina pirtûkan û ji pirsgirêkên ku xwe didine der diyar e jixwe. Ev yek ji bo zimanekî rewşeke xerab û xetereye. Ji bo xwendinê hewldan pir kêm in.

- Bi te di roja me de, -dema ku em şert, derfet û realîteya welatê kurdan jî li ber çavan bigirin-, pirsgirêkên nivîsa kurdî yên herî sereke çi ne? (Yanî ji bilî pirsgirêkên mezin ên ji bêdewletiyê diqewimin…)

Bersiv: Hişmendiya zanava netewî û şoreşgerî ye. Bi vê re nedîtina dahatûyê ye. Dîsa bi vê re girêdayî bêxîretî ye.

- Digel ku çareya pirsgirêkê siyasî ye, ji bilî aliyê siyasî yê têkildarî dewletan; gelo tiştên ku a niha nivîskar hem wekî şexs yek bi yek, hem jî bi giştî bi hev re, ji bo çareseriyê bikin hene yan na? Wekî mînak; di navbera nivîskaran de çêkirina yekitiyeke baş a ku nivîskarên çar parçeyan pê ve girêdayî (wekî konfederasyonekê, an jî PEN’ê) mimkûn e gelo? Hebûna yekitiyeke wiha ku ji hemû hêzên kurd serbixwe be gelo dê nikare roleke baş bilîze? Hem ji bo lidarxistina hin bernameyan, hem ji bo danasandin û piştgirîdayîna nivîskaran û gelek tiştên din…

Bersiv: Rast e, ji bo çareserkirina hemû pirsgirêkan birêxistbûn û organîzasyon pêdiviyeke jêneger e. Ji bo vê yekê jî yekîtiyeke gelemperî jî divê ku nivîskar bikaribin bi hev re li kêşeyên xwe xwedî derkevin. Çareseriyên biserketî derxînin holê. Ji xwe rist û peywireke rewşenbîrî ya nivîskaran jî heye ku divê li gorê vê yekê jî tevbigerin. Helwesta xwe deynin û di nav hewldanan de bin.

- Par li Amedê Rojên Wêjeyê nehate lidarxistin; nivîskaran dengê xwe nekir. Yanî lidarxistina gelek çalakiyên wekî rojên wêjeyê û panel û semîneran maye ser daxwaza şaredar û siyasetmedaran, ma ev ne tişteke xelet e? Ku şaredar/siyaset qet neke!? (Ma nivîskar di nava xwe de nikarin saziyekê çêkin û karên wiha nehêlin li benda şaredariyan! Helbet dikarin ji hemû saziyên, komele, weqf, şaredarî, an jî hikumetan piştgirî bigirin wan bikin sponsor di hêla aborî de)  Bi kurtasî ma ji destê nivîskaran tu tiştek nayê gelo?

Bersiv: Ev yek jî bi yekbûn û birêxistbûna nivîskaran ve girêdayî ye. Ji xwe ev kar karê nivîskaran e. Bi her awayî wisa ye. Wekî ku we jî got, hêzên din dikarin destekê bidin, alîkariya aborî û hwd bikin lê hêmanê sereke di van xebatan de divê nivîskar, rewşenbîr û rêxistinên wan bin.

Bersiv: Li vir bi taybetî mirov divê li ser rewşa nivîskar û rewşenbîran hinekî hûr kûr bibe. Wekî di pirs û bersivan de jî hate vegotin pirsgirêkên nivîskariya kurdî, pir in û bi hin pirsgirêkên din re girêdayî ne. Ne hewce ye mirov zêde vebêje û hin tiştan dubare bike lê çareserî hinekî bi çareseriya maf û daxwazên kurd ên siyasî ye. Ku ev çareser bû dê gelek problem jî bi vê yekê re çareser bibe. Bi hindikayî be jî ev wisa ye. Lê di roja îroyîn de, gelo nivîskar û kesên ku rist û peywira rewşenbîrî li ser wan e, yan ew xwe wisan dibînin di vî warî de çi qasî karê xwe dikin? Bi baweriya min ev yek şayanî nîqaşê ye. Heta vê kêliyê gelek xebat û çalakî ji bo azadiya zimanê kurdî, ji bo bidestxistina mafê kurdan hatine lidarxistin. Wekî dersdayina zimanê kurdî ku bi dizî li komele û malan dihatin dayîn. Wekî çalakiyên ku ji bo mafê zimanê dayikê, daxwaznameyên ku dane desthilatdarên dûgelê. Wekî dozên ku bi mebesta navguherandinê hatin vekirin. Mirov dikare hinekî din mînakan zêde bike lê ez bawerim mijar tê fêmkirin. Di vê pêvajoyê de piraniya nivîskaran gavek neavêt. Neketin nav hewldanekê. Mixabin bi rista nivîskarî û rewşenbîrî tev negeriyan. Ev kêmasiyeke etîkî, zanyarî û dîrokî ji bo nivîskar û rewşenbîran e. Di jiyana rojane de jî divê nivîskar ji civakê ne dûr be. Nivîskar nefsbiçûk be, ne qure be. Bi jiyana xwe, bi tevger û helwesta xwe bi gel re be. Ez wisa diramim.

Ez di wê baweriyê de me ku nîqaşa ku we daye destpêkirin dê xizmeteke baş bike ji bo çareseriyên zimên û her wiha wêjeyê. Mala we ava ku we wekî malpar ev derfet derxist pêşberî her kesî. Ligel rêz û silavan.

*Nivîskar Behlûl Zelal li Amedê dijî û pirtûka wî ya çîrokan a bi navê “Hemû Demsal Payîz in” par ji Weşanên Belkî derket.