Cemil Oguz

Di Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Stenbolê de nêzî deh belgefîlmên kurdan hene. Me ew ji we re hilbijartin ku ev belgefîlm hefteya pêşiya me têne nîşandayîn.

29'emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Stenbolê 3'yê vê mehê dest pê kir û heta 18'ê mehê li dar e. Di festîvalê de li dor 200 fîlmî ku têde hin bi kurdî jî hene têne nîşandayîn. Digel ji dinyayê nîşandayîna fîlmê navdar, di beşa belgefîlman de jî gelek 22 belgefîlm hene û ji wan nêzî deh hebê wan belgefîlmên kurdî ne. Ev belgefîlm di hefteya duyemîn a festîvalê de, yanê hefteya pêşiya me derdikevin pêşberî temaşevanan. Me ji bo we ew belgefîlm, roj û saeta nîşandayîna wan hilbijart:

SEYÎD

Derhêner: Ozkan Kuçuk
Tirkiye, 2010
DigiBeta / Rengîn / 80 dq
Bi kurdî; bi jêrnivîsa tirkî û îngilîzî
Cihê nîşandayînê: Salona Muzeya Perayê: 15'yê mehê, Pêncşem, saet 16.00

Derhêner Ozkan Kuçuk bu bi "Li Serxaniyên Diyarbekirê" li Tirkiyeyû li derveyî Tirkiyeyê gelek xelat girtibû di fîlmên Yeşim Ustaoglu û Kazim Oz de derhênerîya hunerê kiribû niha bi belgefîlmê xwe "Seyîd" derdikeve pêşberî sînemahezan.

“Seyid Musa Dede” yekem kes e ku li gor navê wê yê îro “Cemevî”yê ava dike, bûye şahidê dîroka nêz a Tirkiyeyê û êşa ku bûye para wî girtiye. Ew kalekî 77 salî, di vî warî de xwedî agahiyên girîng e.

Belgefîlm digel wî ji Stenbolê dest bi rêwîtiyeke dike heta Dêrsimê; pêre qala bîranînên xwe yên zarokatiyê yên Dêrsima 38’an dike, li ser bingeha felsefeya elewîtî ya ku mirovî dikev navenda xwe disekine.

Elewiyên ku yek ji civakên ku azadiya bawerî û îbadeta wan hatiye astengkirin, îro xwedî gelek ‘cemevî’yan in lê tu ewlehiya wan a zagonî nîn e. Li dinyayê elewî yek ji van koman in ku azadiya bawerî û îbadeta wan ne di bi ewlehiyê de ne Belgefîlm yekem car di festîvalê de wê derkeve pêşberî temaşevanan.

***

MIRAZ

Derhêner Rodî Yuzbaşi bi belgefîlmê xwe "Mezra Êzîdiyan" gelek xelat girt û vê carê berê kameraya xwe dide mijareke din. Yuzbaşi di belgefîlmê xwe "Miraz" de li ser çîroka xortekî kurd ê ku dike bi rêya qaçaxiyê here Fransayê disekine, bi vê yekê re jiyana wan a li gund, têkiliya di nav kurdên hê li gundên xwe ne û yên li Fransayê ne nîşan dide. Xwezaya gundên kurdan, nîşandayîna tenêtiya dê û bavên ku li gund mane aliyên serketî yê belgefîlm in. Belgefîlm yekem car di festîvalê de wê derkeve pêşberî temaşevanan.

***

BERTÎJ

Derhêner: Caner Canerik
Tirkiye, 2010
Betacam / Rengîn / 106 dq
Bi kurdî; bi jêrnivîsa tirkî û îngilîzî
Cihê nîşandayînê: Salona Muzeya Perayê: 16'yê mehê, în, saet 21.30

Caner Canerîk ji sala 1996'an ve karê rojnamegerî dike.Wî pêşî di sala 2009'an de belgefîlmekî bi navê "Pirdesur" kişand û niha jî bi "Bertîj"ê "Hêviya xwe ya pêşerojê ya li ser Dêrsimê" pêşkêş dike. Di belgefîlm de jiyana zarokên Bertîjiyan ên li zozanan, jiyana wan a hem, hem jî rengîn derdikeve pêşberî temaşevanan. Jiyana zorakên ji poşetên plastîk bîdonan çêdikin, berxikên birîndar didoşin yan jî siwarê hespê dibin, baz didin; belgefîlm jiyana van zarokan tîne pêşberî temaşevanan

***

BABAM TARİH YAPIYOR - Bavê min dîrokê çêdike

Derhêner: Haydar Demirtaş
Lîstikvan: Mehmet Demirtaş, Aslan Demirtaş, Aziz Demirtaş
Tirkiye, 2010
DigiBeta / Rengîn / 30 dq
Bi tirkî-erebî-kurdî-suryanî; bi jêrnivîsa tirkî û îngilîzî
Cihê nîşandayînê: Salona Muzeya Perayê: 16'yê mehê, În, saet 19.00

Haydar Demirtaş di sala 2008'an de belgefîlmê "Gezici Nalbant" (Nalbendê Gerok) gelek xelat girtibû niha "Babam Tarih Yapıyor"ê pêşkêş dike ku jiyana Hoste Memed ê ku pênc wext nimêja xwe dike, dêr û mizgefîtên gundan restore dike nîşan dide. Hosta Memed tevî alîkarên xwe li gundeke dîrokî ya Mezopotamyayê dêra suryanî temîr dike. Belgefîlm ji ciheke ku misliman û suryanî bi hev re dijîn, li cihê ku bi tirkî, kurdî, suryanî, erebî tê axaftin, mele û keşe bi hev re xwarinê dixwin dîmenan nîşan dide.