Cemil Oguz 

BBC li gor hilbijartina rexnegirên ji 36 welatan 100 fîlmên herî serketî yên Sedsala 21'ê hilbijartin. Di lîsteyê de derhênerê ji yek fîlmî zêdetir (didu, sisê) cih girtine jî hene, yên ku neketine jî.

Ji 36 welatan 177 rexnegirî ji bo fîlman deng dane û ji dengdana wan lîsteyeke ji 100 fîlmî hatiye amadekirin. Vane hin notên me yên li ser lîsteyê:

- Di rêza yekemîn de derhêner David Lynch bi fîlmê xwe "Mulholland Drive" (2001) cih girtiye, piştî wê Wond Kar-wai bi "In the Mood for Love" (2000) tê. Di rêza sêyemîn de Paul Thomas Anderson bi "There Wild Be Blood" (2007) tê.

Du mînakên ji sînemaya Îranê

- Ji sînemaya Îranê Abbas Kîarostamî ku bi fîlmê xwe li dinyayê cihek muhîm girtiye, bi 2 fîlman ketiye nav lîsteyê: "Certified Copy" û "Ten". Kiarostamî kurtedemek berê wefat kir. Dîsa ji Îranê Asghar Farhadi jî bi fîlmê "A Separation" ketiye lîsteyê ku ev her du mînak ji bo Îranê serketinek nîşan didin.

Ji Taywanê Ang Lee

- Derhênerê ji Taywanê Ang Lee bi 4-5 fîlmên xwe bûye berendamên Xelatên Oscarê ku bi 3 fîlman gihîştiye mirazê xwe jî. Lewma hebûna 2 fîlmên wî di nav lîsteyê de tiştek normal e. Wî bi fîlmên xwe "Brokeback Mountain" (bi vê sala 2005'an de 8 Oscar girtibû) û "Crouching Tiger, Hidden Dragon" (Bi vê 4 Oscar girtibû) cih girtiye.

Wî herî dawî di sala 2012'yan de "Jiyana Pî" kişand û ji wê rojê de hê tiştek nû dernexistiye.

Ji Rusya Zvyagintsev heye

- Andrey Zvyagintsev berî fîlman bikişîne hin rêzefîlm ji bo televîzyonan kişandine. Wî di sala 2003'yan de "The Return" (Veger) derxist pêşberî sînemahezan û bi fîlmî fîlmê xwe yê yekemîn li dinyayê deng veda. Paşê fîlmê "The Banishment" (Sirgûn, 2007), "New York, I Love You" (2009), "Elena" (2010) û "Leviafan" (2014) kişand ku ew jî di asta "Veger"ê de girîng bûn, loma Zvyagintsev heq kiriye ku bi du fîlman di nav lîsteyê de cih bigire: "The Return", "Leviathan"

Ji Coenan 3 fîlm

- Birayên Coen (Joel and Ethan Coen) ku bi her fîlmê xwe dibin sedema nîqaşan bi 3 fîlman di lîsteyê de ne: "Inside Llewyn Davis (2013), "No Country For Old Men" (2007) û "A Serious Man" (2009).

Bê Haneke nabe

- Derhêner dibin lê Haneke nebe dibe? Michael Haneke jî bi 3 fîlman di nav lîsteyê de ye: "The White Ribbon" (2009), "Caché" (2005) û "Amour" (2012)

Ji Danîmarkayê Trier

- Derhênerê ji Danîmarkayê Lars von Trier bi du fîlman di lîsteyê de cih girtiye "Melancholia" (2011), "Dogville (2003)

Bê 'Jiyana hinên din nabe'

- Derhênerê ji Almanyayê Florian Henckel von Donnersmarck heta niha gelek fîlm kişandine û gelek jÎ xelat girtine. Yek ji van fîlmê "Das Leben der Anderen (The Lives of Others/Jiyana hinên din)" e ku bi vî fîlmî Xelata Akademî, 4 Bafta, 2 Ewropa jî têde gelek xelat girtin. Yek ji wan fîlman e ku heq kiriye di nav lîsteyê de cih girtiye.

- Ji sînemaya Çînê Wong Kar-wai bi fîlmê "In the Mood for Love" (2000), ji sînemaya Koreya Başûr Kim Ki-duk bi fîlmê xwe "Spring, Summer, Fall, Winter…and Spring (Kim Ki-duk" (2003) cih girtiye.

- Ji Tirkiyeyê jî Nuri Bilge Ceylan bi "Bir Zamanlar Anadolu'da" (2011) cih girtiye.

Hinên ne di lîsteyê de

BBC bi xwe ji rexnegiran (ji wan 55 jin, 122 mêr in) lîste xwestiye, wan deh fîlm rêz kirine û wisa şandine. Bi giştî ji 36 welatan rexnegir beşdar bûne. Ji Tirkiyeyê Alîn Taşçiyan û Ali Arikan beşdarî lîsteyê bûne. Helbet her rexnegir li gor dîtina xwe fîlman hildibijêre lê dîsa jî bi ya min kêmasiyên girîng hene. Wekî mînak ji sînemaya Romanyayê Radu Mihaileano heq dikir di nav lîsteyê de cih bigire.
Derhêner Mihaileanu ku bi "Trêna Jiyanê" (1998) deng ve da piştî 2000'î (ku lîste ji wir dest pê dike) 5-6 fîlmên serketî kişandin. Mînak "Le Concert" (2009) gelek xelat jî girt. Dîsa bi fîlmê "Live and Become" (2005) Festîvala Berlîn, Kopenhang û Toronto jî di nav de li gelek fesTîvalan xelat girt

Bê Angelopoulos çawa dibe?

- Derhênerê yewnanî Theodoros Angelopoulos mohra xwe li sînemaya Yewnanistanê daye, li hemû Ewropayê cihek girîng girtiye li nav sînemayê, ji bilî Oscarê li gelek welatan gelek xelat girtine. Herî hindik dikarî "The Weeping Meadow" (2004) dikarû di nav lîsteyê de cih bigire.

Ken Loach çima nîn e?

Balkêş e derhêner Ken Loach nîn de. Ken Loach ku bi gelek fîlmên xwe gelek xelat dane hev bi fîlmê "The Wind That Shakes the Barley" (2006) Xelata Palmiyeya Zêrîn (Cannes) gelek xelat girtine. Wî îsal jî bi fîlmê xwe "I, Daniel Blake" Palmiyeya Zêrîn girt. Nizanim çima Ken Loach di nav lîsteyê de cih negirtiye.

Vaye temamê lîsteya BBC (Wan ji 100'î ber bi rêza yekemîn ve saz kiriye, em jî wisa diweşînin):

100. Toni Erdmann (Maren Ade, 2016)

100. Requiem for a Dream (Darren Aronofsky, 2000)

100. Carlos (Olivier Assayas, 2010)

99. The Gleaners and I (Agnès Varda, 2000)

98. Ten (Abbas Kiarostami, 2002)

97. White Material (Claire Denis, 2009)

96. Finding Nemo (Andrew Stanton, 2003)

95. Moonrise Kingdom (Wes Anderson, 2012)

94. Let the Right One In (Tomas Alfredson, 2008)

93. Ratatouille (Brad Bird, 2007)

92. The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford (Andrew Dominik, 2007)

91. The Secret in Their Eyes (Juan José Campanella, 2009)

90. The Pianist (Roman Polanski, 2002)

89. The Headless Woman (Lucrecia Martel, 2008)

88. Spotlight (Tom McCarthy, 2015)

87. Amélie (Jean-Pierre Jeunet, 2001)

86. Far From Heaven (Todd Haynes, 2002)

85. A Prophet (Jacques Audiard, 2009)

84. Her (Spike Jonze, 2013)

83. A.I. Artificial Intelligence (Steven Spielberg, 2001)

82. A Serious Man (Joel and Ethan Coen, 2009)

81. Shame (Steve McQueen, 2011)

80. The Return (Andrey Zvyagintsev, 2003)

79. Almost Famous (Cameron Crowe, 2000)

78. The Wolf of Wall Street (Martin Scorsese, 2013)

77. The Diving Bell and the Butterfly (Julian Schnabel, 2007)

76. Dogville (Lars von Trier, 2003)

75. Inherent Vice (Paul Thomas Anderson, 2014)

74. Spring Breakers (Harmony Korine, 2012)

73. Before Sunset (Richard Linklater, 2004)

72. Only Lovers Left Alive (Jim Jarmusch, 2013)

71. Tabu (Miguel Gomes, 2012)

70. Stories We Tell (Sarah Polley, 2012)

69. Carol (Todd Haynes, 2015)

68. The Royal Tenenbaums (Wes Anderson, 2001)

67. The Hurt Locker (Kathryn Bigelow, 2008)

66. Spring, Summer, Fall, Winter…and Spring (Kim Ki-duk, 2003)

65. Fish Tank (Andrea Arnold, 2009)

64. The Great Beauty (Paolo Sorrentino, 2013)

63. The Turin Horse (Béla Tarr and Ágnes Hranitzky, 2011)

62. Inglourious Basterds (Quentin Tarantino, 2009)

61. Under the Skin (Jonathan Glazer, 2013)

60. Syndromes and a Century (Apichatpong Weerasethakul, 2006)

59. A History of Violence (David Cronenberg, 2005)

58. Moolaadé (Ousmane Sembène, 2004)

57. Zero Dark Thirty (Kathryn Bigelow, 2012)

56. Werckmeister Harmonies (Béla Tarr, director; Ágnes Hranitzky, co-director, 2000)

55. Ida (Paweł Pawlikowski, 2013)

54. Once Upon a Time in Anatolia (Nuri Bilge Ceylan, 2011)

53. Moulin Rouge! (Baz Luhrmann, 2001)

52. Tropical Malady (Apichatpong Weerasethakul, 2004)

51. Inception (Christopher Nolan, 2010)

50. The Assassin (Hou Hsiao-hsien, 2015)

49. Goodbye to Language (Jean-Luc Godard, 2014)

48. Brooklyn (John Crowley, 2015)

47. Leviathan (Andrey Zvyagintsev, 2014)

46. Certified Copy (Abbas Kiarostami, 2010)

45. Blue Is the Warmest Color (Abdellatif Kechiche, 2013)

44. 12 Years a Slave (Steve McQueen, 2013)

43. Melancholia (Lars von Trier, 2011)

42. Amour (Michael Haneke, 2012)

41. Inside Out (Pete Docter, 2015)

40. Brokeback Mountain (Ang Lee, 2005)

39. The New World (Terrence Malick, 2005)

38. City of God (Fernando Meirelles and Kátia Lund, 2002)

37. Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives (Apichatpong Weerasethakul, 2010)

36. Timbuktu (Abderrahmane Sissako, 2014)

35. Crouching Tiger, Hidden Dragon (Ang Lee, 2000)

34. Son of Saul (László Nemes, 2015)

33. The Dark Knight (Christopher Nolan, 2008)

32. The Lives of Others (Florian Henckel von Donnersmarck, 2006)

31. Margaret (Kenneth Lonergan, 2011)

30. Oldboy (Park Chan-wook, 2003)

29. WALL-E (Andrew Stanton, 2008)

28. Talk to Her (Pedro Almodóvar, 2002)

27. The Social Network (David Fincher, 2010)

26. 25th Hour (Spike Lee, 2002)

25. Memento (Christopher Nolan, 2000)

24. The Master (Paul Thomas Anderson, 2012)

23. Caché (Michael Haneke, 2005)

22. Lost in Translation (Sofia Coppola, 2003)

21. The Grand Budapest Hotel (Wes Anderson, 2014)

20. Synecdoche, New York (Charlie Kaufman, 2008)

19. Mad Max: Fury Road (George Miller, 2015)

18. The White Ribbon (Michael Haneke, 2009)

17. Pan's Labyrinth (Guillermo Del Toro, 2006)

16. Holy Motors (Leos Carax, 2012)

15. 4 Months, 3 Weeks and 2 Days (Cristian Mungiu, 2007)

14. The Act of Killing (Joshua Oppenheimer, 2012)

13. Children of Men (Alfonso Cuarón, 2006)

12. Zodiac (David Fincher, 2007)

11. Inside Llewyn Davis (Joel and Ethan Coen, 2013)

10. No Country for Old Men (Joel and Ethan Coen, 2007)

9. A Separation (Asghar Farhadi, 2011)

8. Yi Yi: A One and a Two (Edward Yang, 2000)

7. The Tree of Life (Terrence Malick, 2011)

6. Eternal Sunshine of the Spotless Mind (Michel Gondry, 2004)

5. Boyhood (Richard Linklater, 2014)

4. Spirited Away (Hayao Miyazaki, 2001)

3. There Will Be Blood (Paul Thomas Anderson, 2007)

2. In the Mood for Love (Wong Kar-wai, 2000)

1. Mulholland Drive (David Lynch, 2001)